Elize van Loon
De Iberische lynx blijft terrein winnen in Spanje en Portugal, maar het succes kent een pijnlijke keerzijde. In 2025 werden meer dan tweehonderd lynxen doodgereden, een recordaantal dat de vooruitgang van de soort duidelijk afremt. Toch groeit de totale populatie verder en bereikt deze inmiddels 2.663 dieren, volgens de nieuwste cijfers van het Spaanse ministerie voor Ecologische Transitie.
De populatie steeg met bijna elf procent ten opzichte van het jaar ervoor. Dat lijkt goed nieuws, maar de hoge sterfte op wegen en bij andere infrastructuur baart grote zorgen. Van de 273 geregistreerde dode lynxen kwamen er 212 om door een aanrijding. Dat betekent dat bijna acht op de tien sterfgevallen direct met verkeer te maken hebben. Volgens het ministerie is deze trend “zorgwekkend”, omdat het aantal verkeersslachtoffers elk jaar verder oploopt.
Ook natuurbeschermingsorganisatie WWF waarschuwt dat de situatie ernstig is. De organisatie benadrukt dat de sterfte door aanrijdingen inmiddels bijna acht procent van de totale populatie vertegenwoordigt. Volgens WWF is het noodzakelijk om meer gevaarlijke punten in kaart te brengen en extra veilige oversteekplaatsen te creëren.
Groei vlakt af door gebrek aan ruimte
Hoewel de populatie blijft groeien, gaat dat minder snel dan in eerdere jaren. De toename ligt nu rond de helft van het gemiddelde van de afgelopen periode. Volgens experts komt dat doordat sommige leefgebieden hun maximale capaciteit hebben bereikt. In gebieden waar veel jongen worden geboren, is simpelweg geen ruimte meer voor extra dieren. Daardoor stokt de groei.
Het grootste deel van de lynxen leeft in Spanje. Castilla‑La Mancha telt de meeste dieren, gevolgd door Andalusië. Ook in Extremadura, Murcia en delen van Castilië en León worden steeds vaker lynxen gezien. In 2025 bereikte zelfs een mannetje, Uraclio, de regio Madrid, al vond hij daar nog geen partner.
Meer vrouwtjes met jongen
Een positief teken is dat het aantal territoriale vrouwtjes verder stijgt. In 2025 waren dat er 542, een duidelijke toename. Deze vrouwtjes kregen samen 952 jongen, wat neerkomt op gemiddeld bijna twee welpen per moeder. Het brengt de soort dichter bij het doel van 750 voortplantende vrouwtjes, het aantal dat nodig wordt geacht om de soort als stabiel te beschouwen.
Nog steeds bedreigd
De internationale natuurbeschermingsunie IUCN verplaatste de Iberische lynx in 2024 van “ernstig bedreigd” naar “kwetsbaar”. Spanje zelf houdt de soort echter nog steeds in de categorie “bedreigd”, omdat er naast verkeersslachtoffers ook andere gevaren zijn. Zo komen illegale jacht, verdrinking in waterbassins en andere ongelukken nog steeds voor.
Door de groeiende populatie is het bovendien steeds moeilijker om alle dieren individueel te tellen. Daarom moeten de nieuwste cijfers worden gezien als een minimumaantal.