Elize van Loon
De laatste week van augustus brengt wat verkoeling, maar deze zomer was ook in Spanje opnieuw extreem warm. Dat gebeurt steeds vaker door de opwarming van de aarde. Door die hitte gebruiken mensen wereldwijd steeds meer airco’s. Volgens experts gaat nu ongeveer 20% van alle elektriciteit naar koeling. Die vraag blijft stijgen, en daarom zoeken Spaanse onderzoekers naar oplossingen die minder energie kosten. Zo ontwikkelden zij nanomateriaal dat oppervlakken bijna 13 graden kan koelen, zonder elektriciteit. Een mooie doorbraak!
- In het kort
- Nieuw Spaans nanomateriaal koelt oppervlakken tot 13 graden zonder elektriciteit.
- Het werkt met passieve radiatieve koeling, waarbij warmte als straling verdwijnt.
- Onderzoekers maakten een extra witte PVDF‑kunststof die zonlicht sterk weerkaatst.
- Testen tonen aan dat het materiaal duurzaam blijft in zon en buitenlucht.
Onderzoekers ontwikkelen nieuw nanomateriaal
Een groep Spaanse wetenschappers van het Instituto de Micro y Nanotecnología, dat deel uitmaakt van het grootste publieke onderzoeksinstituut van Spanje, CSIC ontwikkelde een nanomateriaal dat oppervlakken in de volle zon bijna 13 graden kan laten dalen. En dat gebeurt zonder elektriciteit. Het materiaal werkt met een natuurkundig proces dat bekendstaat als passieve radiatieve koeling overdag (PDRC). Sommige materialen kunnen warmte afgeven in de vorm van straling. Daardoor blijven ze zelfs koeler dan de lucht eromheen.
Hoe werkt deze koeling?
Voor dit effect zijn twee eigenschappen nodig. Allereerst moet het materiaal zonlicht goed kunnen weerkaatse en daarnaast moet het interne warmte kunnen afvoeren. De onderzoekers gebruikten een kunststof, PVDF, en maakten die extra wit met behulp van ultraviolet licht. Door die behandeling reflecteert het materiaal het zonlicht nog beter. In praktijktests, op zonnige en droge dagen met veel straling, bleef de temperatuur van oppervlakken met dit materiaal tot 12,9 graden lager dan bij gewone oppervlakken.
Sterk en geschikt voor buitengebruik
De wetenschappers keken ook naar de duurzaamheid van het materiaal. In de tests bleef het PVDF stabiel. Het vertoonde geen scheuren en werd niet broos, zelfs na langdurige blootstelling aan zon en buitenlucht. Dat is belangrijk, want een materiaal dat snel slijt, is niet bruikbaar voor gebouwen of daken.
Toepassingen voor woningen en steden
Dit soort materialen kan een grote rol spelen in de toekomst. Gebouwen warmen minder snel op, waardoor bewoners minder airco nodig hebben. Dat bespaart energie en verlaagt de druk op elektriciteitsnetten tijdens hittegolven. In steden kan het materiaal helpen om het effect van “hitte‑eilanden” te verminderen. De onderzoekers benadrukken dat dit nog maar het begin is. Ze willen het materiaal verder testen en kijken hoe het zich gedraagt in verschillende klimaten. Maar de eerste resultaten laten zien dat passieve koeling een realistische en duurzame optie wordt voor warme regio’s zoals Spanje.
Spaans wonderbeton belooft verkoeling, maar werkt het ook?