Else Beekman
Spanje maakt zich op voor een bezoek van historische proporties. Paus Leo XIV reist van 6 tot en met 12 juni door het land. Hij zal Madrid, Barcelona en de Canarische Eilanden bezoeken. Het wordt de eerste pauselijke reis naar Spanje in vijftien jaar en het belooft een week te worden waarin religie, politiek en maatschappelijke thema’s domineren.
In het kort
- Paus León XIV bezoekt Spanje van 6 tot en met 12 juni
- Het is het eerste pausbezoek aan Spanje in vijftien jaar en de verwachtingen zijn groot
- Op de Canarische Eilanden staat vooral de migratieproblematiek centraal
- Spanje bereidt zich voor op massale vieringen, zware beveiliging en een organisatie van ruim 15 miljoen euro.
De laatste keer dat een paus Spanje bezocht, was in 2011 tijdens de Wereldjongerendagen met paus Benedictus XVI. Zijn opvolger, paus Franciscus, kwam nooit, ondanks herhaalde plannen en interesse. vooral in de Canarische Eilanden zat men op hem te wachten vanwege de grote migratieproblematiek daar.
Volgens de Spaanse bisschoppen komt het bezoek op een moment van verandering binnen de kerk én de samenleving. De verwachting is dat Leo XIV met een bredere blik naar actuele thema’s zal kijken.
Ontvangst in een verdeeld Spanje
Overwegens wordt Leo XIV in Spanje omet respect en belangstelling ontvangen. Uit opinieonderzoek blijkt dat een meerderheid van de Spanjaarden positief naar hem kijkt. Desondanks is zijn komst niet lost te zien van het verhitte politieke klimaat in het land. Spaanse media schrijven over zijn zorgen rond polarisatie, extremisme en het gebruik van religieuze symbolen voor politieke doeleinden.
Binnen de kerk wordt dat beeld tegelijk genuanceerd: daar benadrukken bronnen dat de paus vooral naar Spanje komt met een geestelijke boodschap, gericht op evangelisatie, dialoog en verbinding in een samenleving die steeds minder vanzelfsprekend religieus is. Voor gelovigen zal het een moment van ontmoeting en bemoediging zijn en voor anderen vooral een gelegenheid om te zien welke toon de paus aanslaat in een land waar maatschappelijke tegenstellingen vaak scherp worden uitgevochten.
Strakke agenda van zes dagen
De paus arriveert op 6 juni in Madrid en blijft daar tot 9 juni. Daarna volgt Barcelona, met aansluitend een bezoek aan Las Palmas de Gran Canaria en Santa Cruz de Tenerife op 11 en 12 juni. Naast grote religieuze vieringen bezoekt de paus ook sociaal kwetsbare wijken in Madrid, zoals Carabanchel.
Migratie centraal op de Canarische Eilanden
De slotfase van het bezoek krijgt een duidelijke maatschappelijke lading. Op de Canarische Eilanden wil de paus aandacht vragen voor migratie, een thema dat Europa al jaren bezighoudt. De eilandengroep is een belangrijke toegangspoort voor migranten uit Sub-Sahara Afrika. Lokale kerkvertegenwoordigers hopen dat de paus met zijn aanwezigheid het debat een menselijker gezicht geeft.
Ontmoetingen met koning en regering
Leo XIV komt op uitnodiging van koning Felipe VI en de Spaanse kerk. Tijdens zijn verblijf ontmoet hij ook premier Pedro Sánchez. Daarnaast spreekt hij het parlement toe, een zeldzaam en symbolisch moment dat de politieke dimensie van het bezoek onderstreept.
Massale vieringen en grote opkomst verwacht
De religieuze vieringen vormen het hart van het pausbezoek en zullen naar verwachting veel mensen op de been brengen. Vooral in Madrid wordt rekening gehouden met een uitzonderlijk grote toestroom. Daar draagt Leo XIV op 7 juni de mis op tijdens het feest van Corpus Christi, op het Plaza de Cibeles. De organisatie houdt rekening met maximaal 1,5 miljoen gelovigen in en rond het plein.
Ook op de Canarische Eilanden worden grote bijeenkomsten voorbereid. In het Estadio de Gran Canaria is op 11 juni een eucharistieviering gepland, waarvoor bij volledige benutting van het stadion ongeveer 80.000 mensen terechtkunnen. Een dag later sluit de paus zijn reis af in Santa Cruz de Tenerife, waar de afscheidsmis in de openlucht bij de haven wordt gehouden.
Daarnaast is er in Madrid een jongerenwake gepland bij het stadion Santiago Bernabéu. Daarmee krijgt het bezoek niet alleen een plechtig, maar ook een nadrukkelijk jong en publiek karakter.
Symboliek in Barcelona
In Barcelona bezoekt de paus onder meer de Sagrada Família waar hij onder meer de Torre de Jesús zal zegenen, het hoogste punt van de stad. Voorts brengt hij nog een eerbetoon aan architect Antoni Gaudí, wiens graf zich in de basiliek bevindt. Ook gaat hij naar de abdij van Montserrat.
Kosten en organisatie
De organisatie van het pausbezoek is enorm en de totale kosten worden geraamd op ruim 15 miljoen euro. Die worden betaald uit een combinatie van publieke middelen, donaties van gelovigen en bijdragen van bedrijven. Daarvoor moet zowel een strak veiligheidsplan worden opgetuigd, als een praktische infrastructuur die berekend is op enorme mensenmassa’s.
Zo worden duizenden vrijwilligers ingezet om bezoekers te begeleiden, informatie te geven en te helpen bij de doorstroming rond de grote pleinen, stadions en kerklocaties. Autoriteiten werken ook aan de minder zichtbare kant van het evenement: er komen duizenden mobiele toiletten, tientallen grote schermen en kilometers aan hekken en afzettingen om de bijeenkomsten veilig te laten verlopen.
Vooral op de Canarische Eilanden wordt rekening gehouden met veel drukte. De regionale overheid heeft daar al een pre-alert afgekondigd voor een grootschalig evenement. Daarmee kunnen diensten zich voorbereiden op extra verkeer, volle toegangswegen en de toestroom van bezoekers die de paus van dichtbij willen zien.
“Hef je blik”
Het bezoek staat onder het motto “Alza la mirada” (“Hef je blik”). Het bijbehorende lied is gecomponeerd door een groep Spaanse artiesten onder leiding van producent Pablo Cebrián. De boodschap is duidelijk: hoop, verbinding en aandacht voor elkaar. Deze thema’s wil de paus tijdens zijn reis centraal stellen.
