Else Beekman
Internationaal advocaat Robert Amsterdam streek deze week neer aan de Costa del Sol om zijn kritiek op de Spaanse belastingdienst persoonlijk toe te lichten. Afgelopen maandag sprak hij in het Óbal Hotel Marbella en gisteren volgde een vergelijkbare bijeenkomst in het AC Hotel by Marriott Málaga Palacio. Beide sessies draaiden om het nieuwe boek ‘Hacienda and the Dual State’, dat hij samen met belastingexpert en voormalig Blair-adviseur Christopher Wales schreef.
Amsterdam liet er geen twijfel over bestaan: hij noemde Spanje’s belastinginspecteurs geen controleurs, maar ‘roofdieren’. Volgens hem heerst er in Spanje een angst voor de fiscus die hij nergens anders ter wereld is tegengekomen. Tijdens eerdere bijeenkomsten stelde hij al dat de Spaanse belastingdienst zich gedraagt “als de maffia”.
In hun boek trekken Amsterdam en Wales zelfs een vergelijking met totalitaire regimes. Wales verwoordde het tijdens de boekpresentatie in Madrid, geciteerd door Diario Sur, zo: “In Spanje wordt alles gerechtvaardigd in naam van de strijd tegen fraude.”
De advocaat richtte zijn pijlen vooral op de positie van buitenlandse professionals. Veel van hen verhuisden naar Spanje dankzij de aantrekkelijke Ley Beckham, een vast belastingtarief voor inkomen verdiend in het land. Toen de regels later veranderden, kregen diezelfde mensen alsnog te maken met stevige onderzoeken en naheffingen, aldus Amsterdam.
Amsterdam over AI bij opsporing van fraude
Ook op een ander front trok Amsterdam recent stevig van leer: het gebruik van kunstmatige intelligentie door Hacienda bij het opsporen van fraude. Eind juni riep hij het Spaanse parlement op om een wetsamendement van de PSOE af te wijzen, dat zou moeten voorkomen dat de algoritmes achter deze AI-systemen openbaar worden.
Volgens Amsterdam betekent dat amendement een “directe uitdaging voor de rechtsstaat”. Burgers lopen zo namelijk het risico te worden aangeklaagd op basis van een systeem waarvan ze de werking niet kunnen controleren. Enkele dagen later ging hij nog een stap verder en verweet hij Hacienda “extreme ondoorzichtigheid”: de belastingdienst zou willens en wetens voor belastingplichtigen verbergen hoe ze die AI precies inzet.
Spanish Tax Pickpockets
Amsterdam voert zijn strijd tegen Hacienda onder de noemer Spanish Tax Pickpockets. Die campagne windt er geen doekjes om: ze verwijt de Belastingdienst onterechte inspecties, buitensporige claims zonder stevige juridische basis en een intern beloningssysteem waarbij inspecteurs zelf garen spinnen bij hogere naheffingen. Ook hekelt hij het ‘betalen om te mogen procederen’-model (eerst betalen, dan pas bezwaar kunnen maken).
Eerder kondigde hij al concrete stappen aan om de kwestie voor te leggen aan Europese instanties.
“Het loont niet”
Om zijn boodschap kracht bij te zetten, trok Amsterdam eerder al de straat op. In juni hing zijn team een enorm spandoek op langs de Paseo de la Castellana in Madrid. ABC berichtte dat inwoners van Madrid die vrijdag wakker werden met een opvallende nieuwe boodschap. De tekst op het spandoek was kort maar duidelijk: “Hacienda: het loont niet”.
Ook in Málaga verschenen grote billboards met dezelfde boodschap. De campagne kreeg inmiddels ruime aandacht in de Spaanse media, van ABC tot El Debate en Idealista News.
Met de bijeenkomsten in Marbella en Málaga bracht Amsterdam zijn campagne deze week letterlijk naar de kust, een regio waar veel van de buitenlandse belastingplichtigen wonen die hij zegt te vertegenwoordigen.