De Spaanse en Britse ministers van Buitenlandse Zaken Arancha González Laya en Dominic Raab onderhandelden per videoconferentie tot gisteravond laat over de Gibraltar-kwestie. Met succes, want enkele uren voor de jaarwisseling en de intrede van de Brexit, lag het principeakkoord op tafel.
Gibraltar onderdeel van Schnengenzone
Gibraltar gaat als enig Brits grondgebied bij de 26 Schengenlanden horen, waarmee de grens tussen de kolonie en Spanje is opgeheven. In het Schengenverdrag is vrij verkeer van personen opgenomen in de zogenoemde Schengenzone, waaronder nu dus ook Gibraltar wordt gerekend. Dat houdt in dat Spanjaarden nu zonder paspoort naar Gibraltar kunnen reizen, in tegenstelling tot de Britten die daarvoor nu een geldig reisdocument bij zich moeten hebben.
De grenscontroles op de haven en luchthaven van Gibraltar zullen worden uitgevoerd door het Europese grensagentschap Frontex, maar Spanje blijft verantwoordelijk voor het naleven van de Schengenregels op Gibraltar. De Spaanse autoriteiten hebben het laatste woord bij het al dan niet toekennen van een visum voor korte duur (90 dagen).
De onderhandelingen over de grens tussen Spanje en Gibraltar waren al in juni vorig jaar gestart maar tot een akkoord is het al die maanden niet gekomen. Het gisteren bereikte principeakkoord is inmiddels naar de Europese Commissie gestuurd die nu een verdrag moet opstellen tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU.
Zonder akkoord waren economische gevolgen voor Spanje groot
Het bereikte akkoord houdt in dat de bijna 10 duizend Spanjaarden die op Gibraltar werken de Britse kolonie probleemloos in en uit kunnen blijven gaan. Was het niet tot een akkoord gekomen, dan zouden veel van de banen in Gibraltar voor Spaanse werknemers verloren zijn gegaan en hadden bovendien veel Zuid-Spaanse steden de economische gevolgen ondervonden van het wegblijven van de Gibraltarezen. Daarvoor hadden de burgemeesters van Algeciras, La Línea, San Roque, Jimena, Tarifa, Los Barrios, Castellar en San Martín del Tesorillo in een verklaring gezamenlijk al voor gewaarschuwd.
Geen einde van strijd om soevereiniteit
De Spaanse minister heeft laten weten dat de succesvolle onderhandelingen over de grensovergang geen gevolgen hebben voor de bilaterale strijd om de soevereiniteit van de Britse kolonie en de daarop gelegen luchthaven.
Het bijna zeven vierkante kilometergrote eiland Gibraltar werd in het begin van de achttiende eeuw door een Engels-Nederlandse troepenmacht op Spanje veroverd en werd bij de Vrede van Utrecht in 1713 officieel aan het Verenigd Koninkrijk toegekend. Sindsdien is de soevereiniteit van het eiland een twistpunt in de relatie tussen Engeland en Spanje.