Else Beekman
De mensensmokkelaars verdienen met hun illegale praktijken tussen de duizend en tweeduizend euro per vervoerde persoon. Vanuit Noord-Afrika doorkruisen de meeste migranten de Sahara om vervolgens vanuit de Zuid-Marokkaanse kustplaats Dajla de gevaarlijke zeereis richting Europa te maken. Volgens politiebronnen van de Canarische Eilanden is 70 procent van de aangekomen migranten vertrokken vanuit het zuiden van Marokko.
Meer risico voor migranten uit Sub-Saharaans Afrika
Voor de overige migranten die afkomstig zijn uit Sub-Saharaans Afrika is de reis over de oceaan nog langer en gevaarlijker. Meedogenloos worden mannen, vrouwen en kinderen op gammele bootjes gezet door smokkelaars die zich vervolgens niet bekommeren om het lot van hun ‘klanten’. Naar schatting hebben dit jaar al zeker 600 jonge Senegalezen deze illegale oversteek niet overleefd.
Volgens de Spaanse politie zijn de bootjes die de mensensmokkelaars in Marokko inzetten veiliger en hebben bijvoorbeeld twee motoren in plaats van één in geval er onderweg een motor uitvalt. Bovendien vervoeren zij minder personen per boot, worden vrouwen en kinderen geweigerd en doen ze er alles aan om een veilige aankomst te garanderen.
Onderzoek naar smokkelpraktijken over land
Negen agenten van de Spaanse Nationale Politie, drie van hen in Niger en zes in Mauritanië, onderzoeken de werkwijze van het smokkelnetwerk over land. Nieuwe informatie geven zij door aan de lokale autoriteiten die er vervolgens iets, maar soms ook niets mee doen. Het smokkelnetwerk bestaat uit een logistieke keten waarin de taken zorgvuldig verdeeld zijn voor het ronselen, onderhouden en verborgen houden van de migranten, het vervoer over land naar de kust en het faciliteren van de boten en de motoren, het leveren van de benzine et cetera. Alles is tot op de millimeter uitgedacht en participanten van het netwerk die een steek laten vallen, hangt niet te onderschatten straf boven het hoofd. Er valt immers veel te verliezen bij deze lucratieve handel die goed garen spint bij de aanhoudende coronapandemie.
Patrouilles aan de Afrikaanse kust
Twintig agenten van de Spaanse Guardia Civil zijn ingezet in de Sahel (de landstreek tussen de Sahara in het noorden en het tropische gebied in het zuiden van het Afrika) om patrouilles uit te voeren aan de kust van Senegal en Mauritanië. Zij werken nauw samen met de politie van Niger, Mali en Mauritanië om allerhande smokkelnetwerken (mensen, wapen, drugs) in deze regio de pas af te snijden. Ook heeft Spanje een surveillance-vliegtuig ingezet in Mauritanië dat sinds oktober patrouilles uitvoert om het uitvaren van migrantenboten tegen te gaan. Op de korte tot middellange termijn komen daar een patrouillevaartuig en -helikopter bij. Of dit het gewenste effect zal hebben is nog maar de vraag, omdat de inzet van deze veiligheidsdiensten ook de indruk kan wekken dat de redding nabij is zodra het onderweg misgaat.
Geen repatriëringsovereenkomst met Marokko
De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken Grande-Marlaska liet na zijn bezoek aan Marokko afgelopen 20 november niets weten over een repatriëringsovereenkomst die het terugsturen van de Afrikaanse migranten op Canarische Eilanden zou vergemakkelijken. In de wetenschap dat repatriëring in de huidige pandemische situatie een uiterst complexe zaak is, vullen de mensensmokkelaars ondertussen onverminderd hun zakken met de opbrengst van hun gewilde illegale enkele reisjes naar het Europese continent.