Else Beekman
Het precedent van het afgelopen jaar waarin meer dan 250.000 hectare bos in Spanje afbrandden en records werden gebroken vormt een belangrijke motivatie voor het ministerie van Binnenlandse Zaken om de campagne tegen bosbranden te vervroegen. Daarom volgt de eerste vergadering van het Staatscmité voor Coördinatie van het Nationale Plan tegen Bosbranden (CECOD) al begin mei in plaats van half juni.
Lees ook: 2022 ergste jaar van de eeuw in Spanje als het gaat om bosbranden
Dit orgaan is verantwoordelijk voor de analyse van de verschillende factoren die deze campagne kunnen beïnvloeden en van de beschikbare middelen om op noodgevallen te reageren. De Militaire Nood Eenheid (UME) is volgens bronnen bij het ministerie al begonnen met het gereedmaken van zijn middelen om vuren te blussen. Binnen één of twee weken zullen ook de campagnes beginnen waarmee het ministerie van Ecologische Transitie (MITECO) burgers bewust wil maken van de risico’s en preventie.
Ondertussen bereiden de verschillende autonome regio’s zich voor op een moeilijke zomer. Enkele, zoals Asturië en de regio Valencia hebben in de vroege lente al te maken gehad met bosbranden.
Galicië
Galicië heeft net branden in Baleira (Lugo) achter de rug. In maart gingen 1.400 hectare van dit vochtige gebied in het noorden van de gemeenschap verloren. Een bosbrand in een vreemde tijd én in een ongewone zone. De Xunta wil het aantal uren dat brandweerlieden werken verhogen om een “flexibel” apparaat te vormen en heel Galicië het hele jaar door te dekken. Bovendien moet meer tijd gestoken worden in preventie en het schoonmaken van de bossen. Volgens een door El País geciteerde brandweerman zijn de vooruitzichten voor de zomer “niet rooskleurig: Tussen het gebrek aan beheer van het bos en de stormen die zich hebben voorgedaan, staat alles vol met biomassa.”
Asturië
De brandweer van Asturië is het hele jaar door permanent operationeel voor alle noodsituaties, inclusief bosbranden. Het personeel bestaat uit ongeveer 500 professionals met 19 aangesloten kazernes. De gevaarlijkste fase is niet de zomer maar de lente, met maart als kritieke maand, zoals 2023 heeft uitghewezen. De hoge temperaturen, het gebrek aan regen en de lentewind uit het zuiden in de afgelopen jaren brengen groot gevaar met zich mee. Dit jaar verwoestte het vuur al 32.000 hectare. Het regiobestuur zal 100% van de verbrande gebieden herbebossen en keert tussen de 500 en 1.200 euro vergoeding aan per verkoolde hectare.
Castilia y León
Deze gemeenschap registreerde in 2022 het grootste deel van de verbrande hectaren in Spanje. Dat bracht de deelregering ertoe om meer te investeren in preventie. Vorig jaar was het jaarbudget 65 miljoen euro. Dat zal in 2025 130 miljoen euro zijn. De regio heeft ongeveer 4.500 brandweerlieden. De relatief hete lente van 2023 heeft het bestuur ertoe aangezet de gevaarsniveaus aan te passen aan de omstandigheden van het moment. Ook is 65 miljoen euro toegezegd, het grootste deel voor de provincie Zamora, om de schade te verlichten van de branden van 2022. Na de rampen zijn milieuherstel- en preventieacties uitgevoerd, zoals het garanderen van een drinkwatervoorziening, het voorkomen van ongedierte, bodemerosie, verwijdering en gebruik van verbrand hout.
Cantabrië
Het brandpreventie- en bestrijdingssysteem in Cantabrië is het hele jaar door operationeel. Daarom heeft het, net als Asturië, geen speciale versterking in de zomer. De kritieke tijden liggen ook tussen januari en april, al wijzen woordvoerders van Milieu erop dat “de verandering in de weersomstandigheden bepaalt dat we de rest van het jaar steeds meer branden hebben”. De inzet bestaat uit 12 technici, 156 milieuagenten en 36 brandweerploegen met 230 leden.
Catalonië
De bosbrandenbestrijdingsdienst (ADF) bestaan uit boseigenaren, gemeenten en vrijwilligers. El País vroeg verschillende van deze ADF’s naar hun beleid en het antwoord was altijd hetzelfde: “De bossen van Catalonië zijn niet voorbereid op het dreigende risico van branden.” In de winter zou weinig tot niets zijn gedaan om de droogste zomer in decennia het hoofd te bieden. Allen waarschuwen dat deze zomer erg moeilijk zal zijn. “We hebben vele maanden van droogte achter de rug en deze winter is er niets aan gedaan. Slechts enkele wegen zijn gerepareerd met een paar kleine fondsen. Verder hebben we vrijwillig herstelwerkzaamheden uitgevoerd”.
Het risico op brand is zo groot dat de regioministers van Klimaatactie en Binnenlandse Zaken zelf van start zullen gaan wat preventieplannen betreft. Ze wachten naar eigen zeggen al negen maanden op die van de centrale regering. In Barcelona heeft de brandweer de brandpreventiecampagne in de omgeving van het Collserola-gebergte vervroegd. Ook is het verboden afval te verbranden of barbecues aan te steken.
Andalusië
De Junta de Andalucía heeft een “Uniek Commando” voor noodsituaties goedgekeurd en kiest dit jaar voor preventie in plaats van bestrijding. Van de 223 miljoen euro in de begroting dit jaar, zal 125 miljoen worden toegewezen aan preventieve taken. Ook is het personeelsbestand uitgebreid met 27% ten opzichte van vorig jaar. Alleen al in maart moest de brandweer 94 keer uitrukken. Nadruk wordt gelegd op het verwijderen van dode of uitgedroogde vegetatie. Ook starten enkele begrazingsprojecten om brandgangen in stand te houden. Het verbod op het verbranden van landbouwafval is eveneens vervroegd.
De grootste nieuwigheid is de beslissing om te anticiperen op de gemiddelde periode van branden van 1 mei tot 15 april. Dit impliceert de onmiddellijke inzet van 2.000 brandweerlieden. Verder zullen vanaf 15 mei 15 vliegtuigen en 17 brandweerauto’s beschikbaar zijn, die de 117 bestaande eenheden zullen vervangen en aanvullen.
Andalusië werd twee zomers geleden geteisterd door een van de meest verwoestende branden in zijn geschiedenis. In Sierra Bermeja, ten noorden van Antequera (Málaga), brandde in 46 dagen bijna 10.000 hectare af, moesten 3.000 mensen worden geëvacueerd en stierf één brandweerman van de 1.100 die met de ongebruikelijke hevigheid van de vlammen werden geconfronteerd.
Valencia
De grote brand van afgelopen maart in de stad Villanueva de Viver in Castellón, heeft alle alarmen doen afgaan vanwege de omvang en het tijdstip ervan. De brand brak net na het begin van de lente uit. Bijna 4.800 hectare is verbrand. De hoge temperaturen, de extreme droogte, de harde wind en de enorme opeengehoopte bosmassa veranderden de bergen in een kruitvat.
Het preventie- en uitroeiingsplan van de Valenciaanse Generalitat is officieel geactiveerd (van 6 tot 17 april). Het decreet dat het verbranden van landbouwproducten verbood en het inhuren van 180 bosbrandweerlieden die op 1 mei zouden worden ingelijfd, werd vervroegd en het toezicht vanuit de lucht en op de grond werd versterkt. Grote branden zijn niet langer seizoensgebonden, zoals vroeger.
Extremadura
De Junta de Extremadura zal 138 brandweerlieden toevoegen aan de 850 die er al zijn. Het brandbestrijdingsplan wordt aangepast aan de verwachte hitte in afwachting van tijden van gemiddeld of hoog gevaar. Het wordt herzien naargelang de omstandigheden. Preventie richt zich op brandgangen en het opruimen, herstellen bossen om potentieel gevaarlijke begroeiing te verwijderen. Hieraan worden bosherstelwerkzaamheden toegevoegd in gebieden die in 2022 zijn verbrand. De regio heeft een tool ingebouwd om elke brand te analyseren en de specifieke planning en het beheer van elk risico te verwerken.
Aragon
De belangrijkste maatregel van de regering van Aragon om het preventiemodel te versterken, is om haar bosbouwers 12 maanden per jaar actief te houden. Wel is het huidige model, als gevolg van jarenlange bezuinigingen, gericht op kleine brandjes. De gemeenschap is volgens experts nog steeds niet voorbereid op grote branden die in de toekomst vaker zullen voorkomen. Daarvoor zijn ook meer eenheden en meer brandweerlieden nodig. De regering moet bovendien nog specifieke plannen voor risicogebieden goedkeuren.
Castilla La Mancha
Castilla-La Mancha heeft voor 2023 96 miljoen euro begroot tegenover 83 miljoen vorig jaar. Daarvan zijn ongeveer 56 miljoen bestemd voor preventie en meer dan 40 voor blussen. Vanwege het droge en hete weer heeft de gemeenschap haar brandcampagne in april geactiveerd, ondanks het feit dat volgens het regionale plan het hoogrisicoseizoen in juni begint.
De Balearen
De regering van de Balearen heeft voor dit jaar 6.782.157 euro begroot, waarvan 2,4 miljoen alleen voor preventie. Dat bedrag is gelijk aan vorig jaar. Op 126 hectare zijn preventiewerkzaamheden uitgevoerd, gericht op hoogrisicogebieden. Daar zijn brandgangen gecreëerd. Ze benadrukken ook dat de meeste werknemers, 270 op een totaal van 350 mensen, het hele jaar door operationeel blijven, terwijl 80 slechts zes maanden werken.
La Rioja
La Rioja heeft dit jaar een budget van ongeveer 10 miljoen voor het voorkomen en blussen van branden, vergelijkbaar met vorig jaar. Van dit bedrag gaat 7,5 miljoen naar preventie en 2,5 naar blussen. De brandcampagne is niet vervroegd en begint in juni. De regering is van mening dat de 300 brandweerlieden perfect zijn voorbereid en volledig gecoördineerd. Brandweerlieden zelf zien het iets minder rooskleurig. Een geciteerde brandweerman in El País zegt dat het aantal personeelsleden ontoereikend is om grote branden aan te pakken zodra de branden meer dan twee dagen achter elkaar aanhouden of gelijktijdig optreden. Al is het personeelsbestand de afgelopen jaren toegenomen, de inspanningen die zijn geleverd om de brandcampagne van 2023 het hoofd te bieden zijn onvoldoende.
Murcia
In vergelijking met andere gemeenschappen werd de regio Murcia niet bijzonder getroffen door branden. De regering heeft dit jaar 21,6 miljoen euro begroot, waarvan 8 voor preventiemaatregelen, wat minder dan de helft is. In totaal zetten 477 personen zich in voor het voorkomen en blussen van branden in de regio. Hieronder 247 bosbrandweerlieden. Nieuw dit jaar is dat al het personeel 12 maanden per jaar wordt onderhouden. Ook is een brigade van 15 bosbrandweerlieden opgericht die vanaf het moment van gemiddeld risico operationeel zal zijn.
Klik hier om op de website van Aemet (Spaanse KNMI) het risico op bosbranden in elke Spaanse regio te bekijken.