Judith Goeree
De Spaanse regering wil sharenting — het delen van foto’s, video’s of persoonlijke gegevens van kinderen op sociale media — wettelijk aan banden leggen. Het Ministerie van Jeugd en Kinderen, onder leiding van Sira Rego, werkt aan een wetsvoorstel om minderjarigen beter te beschermen tegen overmatige zichtbaarheid van kinderen op internet.
Volgens het ministerie brengt de praktijk risico’s mee voor de gezondheid, ontwikkeling en privacy van kinderen. Het delen van beelden zonder hun toestemming kan leiden tot psychologische schade, online misbruik en zelfs commerciële uitbuiting.
Wat is sharenting?
Sharenting is een samentrekking van share (delen) en parenting (ouderschap). Het verwijst naar het gedrag van ouders of verzorgers die foto’s of filmpjes van hun kinderen delen op sociale media. Wat vaak begint met het tonen van schattige momenten, kan grote gevolgen hebben voor de digitale identiteit van het kind.
Een onderzoek van de Universitat Oberta de Catalunya (UOC) toont aan dat 81 procent van de baby’s al vóór hun zesde maand op sociale media verschijnt. Bovendien heeft 23 procent van de kinderen een online aanwezigheid nog vóór hun geboorte, doordat ouders echobeelden delen.
De risico’s voor kinderen
Het ministerie noemt sharenting een groeiend probleem. De risico’s zijn volgens experts veelzijdig:
- Privacyverlies: Ouders onthullen onbedoeld details zoals de woonplaats of school van hun kind, wat identiteitsfraude kan vergemakkelijken.
- Gebrek aan zeggenschap: Kinderen groeien op met een digitaal profiel dat ze niet zelf hebben gekozen. Later kan dat leiden tot conflicten over hun online imago.
- Misbruik van beelden: Onschuldige foto’s kunnen hergebruikt worden voor cyberpesten of in ongepaste contexten terechtkomen.
- Psychologische schade: Overmatige zichtbaarheid op sociale media kan leiden tot schaamte, angst of een verstoord zelfbeeld, zeker wanneer kinderen ouder worden en beseffen dat hun leven jarenlang publiek is gedeeld.
- Commerciële exploitatie: Sommige ouders verdienen geld met foto’s van hun kinderen via sociale media, wat volgens het ministerie ethische grenzen overschrijdt.
Nieuwe wet moet digitale rechten beschermen
Het ministerie van Sira Rego is begonnen met een openbare consultatie om input te verzamelen voor de nieuwe regelgeving. De wet moet de digitale identiteit en privacy van minderjarigen beschermen, het gebruik van hun beeld in commerciële contexten beperken en ervoor zorgen dat kinderen later zelf controle krijgen over hun online profiel.
De regering benadrukt dat de maatregel niet bedoeld is om ouders te straffen, maar om bewustwording te vergroten over de gevolgen van het delen van beelden van hun kinderen.
Bewuster omgaan met online delen
Totdat de wet van kracht is, pleiten deskundigen voor meer terughoudendheid op sociale media. Ze wijzen erop dat veel ouders zich niet realiseren hoe makkelijk persoonlijke informatie kan worden hergebruikt of verspreid. Een onschuldige vakantiefoto, gedeeld met goede bedoelingen, kan binnen enkele uren honderden keren worden bekeken, gekopieerd of zelfs misbruikt.
Daarom adviseren experts om foto’s van kinderen alleen te delen binnen besloten kringen. Beelden waarop gezichten duidelijk herkenbaar zijn, kunnen beter achterwege blijven of met filters onherkenbaar worden gemaakt. Ook het vermelden van namen, schoolnamen of locaties verhoogt de kans dat persoonlijke gegevens in verkeerde handen vallen.
Oudere kinderen willen bovendien vaak zelf meebeslissen over wat van hen wordt gedeeld. Door hen daar actief bij te betrekken, leren ze al vroeg nadenken over hun eigen digitale grenzen.
Tot slot raden deskundigen aan om oude berichten en foto’s met persoonlijke gegevens te verwijderen en sociale media-accounts zo in te stellen dat alleen familie of vrienden toegang hebben.
Spanje loopt voorop in digitale kinderrechten
Door bewuster te delen, kan worden voorkomen dat kinderen ongewild een digitale erfenis meekrijgen waar ze later hinder van ondervinden.
Spanje is een van de eerste Europese landen die sharenting wil reguleren. De discussie past in een bredere beweging waarin de digitale rechten van kinderen steeds centraler staan.
Spaanse kinderen groeien op met sleutels én schermen