Else Beekman
De escalatie van de elektriciteitsrekeningen in Spanje duurt al maanden, hoewel er in februari sprake was van een korte adempauze. Inmiddels wijst alles erop dat de prijzen voor elektriciteit ook de komende dagen historisch hoog blijven. Dat betekent een ernstige tegenslag voor de Spaanse huishoudens.
Tijdens het piekuur woensdag, tussen 19.00 en 20.00, bedraagt de prijs 605 euro /MWh (inclusief heffingen) en tussen 13.00 en 14.00 is de prijs het laagst met 356,74 euro/MWh.
- 0h – 1h 510.26
- 1h – 2h 450.01
- 2h – 3h 425
- 3h – 4h 420.03
- 4h – 5h 420.03
- 5h – 6h 440
- 6h – 7h 523.76
- 7h – 8h 579.45
- 8h – 9h 554.76
- 9h – 10h 504.54
- 10h – 11h 439.6
- 11h – 12h 398.12
- 12h – 13h 359.71
- 13h – 14h 356.74
- 14h – 15h 368.98
- 15h – 16h 393.13
- 16h – 17h 425.09
- 17h – 18h 518.42
- 18h – 19h 549.73
- 19h – 20h 605
- 20h – 21h 560
- 21h – 22h 549.73
- 22h – 23h 523.76
- 23h – 24h 475.44
Er zijn meer dan 10,5 miljoen Spaanse huishoudens met een gereguleerd elektriciteitstarief. Als die hun elektriciteitsrekening voor februari ontvangen, worden ze opnieuw geconfronteerd met de hoge prijzen voor deze basisvoorziening. De gemiddelde PVPC-rekening (Precio Voluntario al Pequeño Consumidor, het semi-gereguleerde tarief), die tot 2021 zelden boven 60 euro per maand uitkwam, is nu gestegen tot gemiddeld meer dan 130 euro. En de prijsstijging zal zich voortzetten, afhankelijk van hoe de groothandelsmarkt zich gedraagt in deze nieuwe energiecrisis als gevolg van de Russische invasie in Oekraïne.
Gas als belangrijkste boosdoener
Gas, een van de belangrijkste boosdoeners in de ongekende energiecrisis in Spanje, blijft de toon zetten voor de elektriciteitsprijzen. De prijsstijging begon een jaar geleden, toen de pool gemiddeld 28,50 euro/mWh bedroeg, en bereikte haar hoogtepunt in december, met 239 euro/ mWh.
In het begin van het jaar zijn de prijzen iets gedaald (201 €/MWh in januari), maar ze zijn nog steeds buitengewoon hoog. En het ergste is dat de futuresmarkt, die vooruitloopt op het gedrag van de elektriciteitsmarkt in de komende maanden, nog steeds geen tekenen van verandering vertoont tot ten minste het tweede kwartaal van 2023.
Het gereguleerde tarief, het belangrijkste getroffen tarief
De hoge elektriciteitsprijzen treffen rechtstreeks de gebruikers van het gereguleerde tarief, (PVPC). De consumenten op de vrije markt – waar met de elektriciteitsleverancier een prijs voor een bepaalde periode wordt overeengekomen – ondervinden echter ook nadeel van deze inflatoire spiraal bij het verlengen van hun contracten.
Nieuwe prijsstructuur
Begin 2021 begon de stijging van de kosten op de elektriciteitsmarkt. Dat was maanden voordat in juni de nieuwe tariefstructuur van kracht werd. Bij deze prijsregeling werden voor huishoudelijke verbruikers twee gecontracteerde stroomperiodes (piek- en daluren) en drie energieperiodes (piek-, dal- en daluren) vastgesteld. Het prijsverschil tussen de verschillende periodes ligt in de heffingen, die hoger zijn in de spits, middelmatig in de tussenperiode, en lager in de dalperiode.
Deze wijzigingen waren bedoeld om het verbruik te verschuiven naar uren waarop de vraag naar energie lager is, om overbelasting van de netwerken te voorkomen.
Maatregelen
De snel stijgende prijzen op de elektriciteitsmarkt dwongen de Spaanse regering tot een reeks maatregelen om de kosten van de elektriciteitsrekeningen te verlagen. Onder die maatregelen waren: een verlaging van de kosten van de heffingen – die zowel op de energieprijzen als op de gecontracteerde stroom betrekking hadden -; een verlaging van de elektriciteitsbelasting van 5,11% tot 0,5% en een verlaging van de btw van 21% tot 10%.
Daarnaast werd de opschorting van de belasting op elektriciteitsproductie (7%) tot het einde van het jaar verlengd. De regering heeft besloten de kortingen op de twee in de wet opgenomen belastingen (btw en elektriciteit) en de belasting op de elektriciteitsproductie te verlengen tot 30 april van dit jaar.
Januari, tweede duurste rekening in de geschiedenis
Al met al hebben de maatregelen geen positief effect gehad op de energierekening: die van januari was de op één na duurste in de geschiedenis. Volgens de Spaanse consumentenorganisatie (OCU) bedroeg de rekening voor huishoudens met een gereguleerd tarief – rekening houdend met een gecontracteerd vermogen van 4,6 kW en een maandelijks verbruik van 292 kWh – die maand 111,64 euro.
De prijs per kilowattuur (kWh) die tegen het gereguleerde tarief wordt verbruikt, is de afgelopen maanden blijven stijgen, met uitzondering van november toen de prijs lager was dan in oktober. Volgens berekeningen van de OCU werd in januari voor de kilowatt 0,379751 euro betaald tijdens de piekuren (kosten en heffingen inbegrepen), 0,291824 in de tussenuren en 0,252581 in de daluren.
Bespaartips
Het veranderen van een aantal gewoontes kan leiden tot een lagere rekening. Het loont om gebruik te maken van de daluren (van middernacht tot 8 uur ’s morgens van maandag tot vrijdag en alle weekenduren).
Het is ook slim het gecontracteerde vermogen zo veel mogelijk aan te passen, omdat het afgesproken vermogen vaak hoger is dan het werkelijke verbruik.
Een andere manier om de elektriciteitsfactuur te verlagen is huishoudelijke apparaten efficiënt te gebruiken. Bijvoorbeeld door in de wasmachine of vaatwasser programma’s te kiezen die op lage temperaturen werken, door elektrische kookplaten of de oven vóór het einde van de kooktijd uit te zetten om de restwarmte optimaal te benutten, of door de ‘stand-by’ uit te schakelen en apparaten volledig uit te schakelen.