Else Beekman
De Catalaanse afgevaardigden van de oppositiepartijen Ciudadanos, PSOE en PP hebben het regionale parlement al verlaten. Ze weigeren te debatteren en stemmen over dit onderwerp. Ondertussen is in Madrid de Spaanse senaat bijeen om te debatteren over de inzet van het omstreden grondswetartikel 155, waarmee de aangekondigde machtsovername concreet wordt. Hier kan de Spaanse regering de autonomie van Catalonië opheffen.
Donderdag meldden diverse Spaanse media eerst dat Puigdemont vervroegde verkiezingen zou aankondigen in een poging om de toepassing van artikel 155 te voorkomen. La Vanguardia en El Mon spraken al van 20 december als mogelijke verkiezingsdatum. Hierna onstond tumult onder de separatisten want die zagen deze aankondiging als teken dat Puigdemont de handdoek in de ring zou gooien. Later werd dit nieuws weer door Puigdemont zelf ontkend met de mededeling dat hij zijn best had gedaan om de mogelijkheden tot dialoog te onderzoeken. Ook bleek donderdag na het verstrijken van de deadline om 10 uur in de ochtend dat Puigdemont niet naar Madrid zou afreizen om daar in het senaat een en ander te komen toelichten. Ook had de Spaanse overheid eerder al aangegeven dat het aankondigen van vervroegde verkiezingen alleen niet meer voldoende is om de toepassing van artikel 155 te voorkomen. De Spaanse minister van Economie, Luis de Guindos, zag in de weigering van Carles Puigdemont om naar Madrid te komen ‘een slecht teken, zonder twijfel’ en ‘Ik pas niet langer rationele criteria toe op de Catalaanse regering’.
De Catalaanse premier zou eerst donderdag om 16 uur een verklaring geven in het regionale parlement. Dit werd opgeschoven naar 17 uur, daarna naar 18 uur en uiteindelijk bleek Puigdemont het over aan het parlement om te beslissen wat te doen met betrekking tot de eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring.
Vrijdag sprak Rajoy in de Senaat waar gedebatteerd werd over artikel 155, die sinds het herstel van de democratie eind jaren zeventig nooit werd toegepast. De Spaanse premier sprak over ‘de zeer ernstige situatie’ en ‘de grootste inbreuk op de democratie ooit met uitzondering van de mislukte staatsgreep in 1981’.
Het Catalaanse parlement heeft vrijdag even voor 15 uur aan een geheime stemming goedgekeurd met betrekking tot de eerste resolutie die door Junts pel Sí en CUP is gepresenteerd en die de afkondiging van de Catalaanse republiek omvat. De resterende parlementsleden, na het vertrek van de afgevaardigden van de partijen Ciudadanos, PSOE en PP, brengen dan anoniem hun stem uit. Eerst leest Carma Forcadell, voorzitter van het regionale parlement, nog de verklaring van onafhankelijkheid voor, die op 10 oktober door Junts pel Sí en CUP werd ondertekend. Wanneer de separatistische meerderheid in de Kamer er voor stemt, wordt de door de regiopresident eerder uitgeroepen opschorting van onafhankelijkheid tenietgedaan.
Als dat het geval is kunnen Puigdemont en de zijnen rekenen op hoge celstraffen. De senaat in Madrid stemt vandaag ook over artikel 155. De wetgeving hieromtrent kan na goedkeuring vrijwel direct van kracht worden, zodat de complete separatistische regioregering uit haar functie kan worden ontheven.