Else Beekman
Ouders die hun kinderen in Spanje financieel bijspringen, krijgen te maken met strengere regels. De Spaanse belastingdienst Hacienda eist dat een lening tussen ouder en kind altijd wordt aangegeven, ook als er geen rente wordt gerekend en zelfs als er uiteindelijk geen belasting over betaald hoeft te worden. Doel: voorkomen dat een lening in werkelijkheid een verkapte schenking blijkt te zijn.
Studiekosten, een huurwoning, een auto of de aanbetaling voor een huis: veel ouders helpen hun kinderen op deze manier. Fiscaal gezien maakt het nogal uit of dat geld een lening is of een cadeau. Zowel familieleningen als schenkingen moeten zij correct documenteren en aangeven om sancties te voorkomen. Aangeven betekent overigens niet automatisch belasting betalen: veel van dit soort transacties zijn vrijgesteld of krijgen flinke kortingen.
Gaat het om een lening die terugbetaald moet worden, dan moeten ouder en kind een contract opstellen. Dat contract dienen zij binnen dertig dagen na ontvangst van het geld via modelo 600 aan te melden bij de belastingdienst van de eigen regio. In dat contract moet onder meer staan wie er leent en uitleent, het bedrag, wanneer het is overgemaakt en of er rente wordt gerekend. Een rentevrije lening tussen familie is vrijgesteld van belasting. Bij rente moet de uitlener dat bedrag wel opgeven als inkomsten uit vermogen.
Wanneer wordt het een schenking
Is er geen enkele intentie om het geld terug te laten betalen, dan gaat het in de praktijk om een schenking. Die valt onder de Spaanse schenk- en erfbelasting (ISD) die per regio wordt vastgesteld. Veel Spaanse regio’s, waaronder Madrid en Andalusië, hanteren voor schenkingen van ouder aan kind kortingen tot 99 procent, waardoor de uiteindelijke afdracht vaak symbolisch is. Bij een schenking is het overigens de ontvanger die verplicht is om aangifte te doen, niet degene die het geld geeft.
Belangrijk is wel dat een leningcontract op papier niet automatisch overtuigt. Volgens Expansión oordeelde de Spaanse Hoge Raad recent dat een leningcontract alleen niet voldoende bewijs is. Ook de bank moet kunnen laten zien dat degene die het geld uitleent, dat heeft overgemaakt. Bovendien moet zichtbaar zijn dat de ontvanger het bedrag bij een lopende lening ook echt periodiek aflost. Zonder dat papieren spoor kan Hacienda alsnog concluderen dat het om een verkapte schenking gaat, ook als er een keurig contract ligt.
Banken gaan strenger controleren
De controle wordt dit jaar sowieso strenger. Vanaf 2026 zijn Spaanse banken verplicht om jaarlijks aan Hacienda te melden welke particuliere rekeninghouders meer dan 25.000 euro aan transacties per jaar hebben gedaan, meldt BBVA. Dat komt bovenop de bestaande meldplicht voor contante bedragen boven de 3.000 euro en jaarlijkse optellingen boven de 10.000 euro. Kortom: geld dat binnen de familie rondgaat, is voor de fiscus steeds makkelijker te volgen.
Wat een boete echt kan kosten
Wie een lening of schenking niet op tijd of op de juiste manier aangeeft, loopt een reëel risico. Bij het niet aangeven van een schenking kan de boete oplopen tot 50 procent van het niet-aangegeven bedrag, met een minimum van 600 euro, plus wettelijke vertragingsrente. Bij zwaardere overtredingen, bijvoorbeeld als Hacienda vermoedt dat er bewust is geprobeerd belasting te ontduiken, kan de sanctie oplopen tot 150 procent van het verschuldigde bedrag. Ontdekt de fiscus bovendien een niet te verklaren vermogenstoename, dan bestaat de mogelijkheid dat deze als inkomen wordt belast in de aangifte inkomstenbelasting (IRPF), tegen het reguliere, vaak hoge tarief. Voor gewone gezinnen die alleen maar hun kind willen helpen, is dat een fors bedrag om per ongeluk te verliezen aan formaliteiten.
Kritiek op de aanpak van Hacienda
Deze verscherpte controle past in een breder beeld waar buitenlandse advocaten al langer kritiek op hebben. Het Amerikaanse advocatenkantoor Amsterdam & Partners LLP voert onder de naam “Spanish Tax Pickpockets” al langere tijd een internationale campagne tegen wat het ziet als agressief en zelfs repressief optreden van Hacienda tegen belastingbetalers. Oprichter Robert Amsterdam noemde de belastinginspecteurs eerder “roofdieren die opeten wat ze doden”, zo was eerder op InSpanje.nl te lezen. Volgens hem past Hacienda regels vaak strikt en met weinig transparantie toe. Dat kan leiden tot onevenredig grote consequenties voor de gewone belastingbetalers. Zijn kantoor stelt tientallen belastingbetalers te vertegenwoordigen die zich benadeeld voelen door controles en naheffingen, onder wie expats die gebruikmaken van de bekende Ley Beckham.
Wat betekent dit in de praktijk?
Woon je in Spanje en overweeg je de kinderen financieel te steunen, laat het geld dan altijd via de bank lopen en leg de afspraken vast in een contract en dien dat op tijd in bij het juiste belastingkantoor. Dat kost wat tijd en formulieren, maar kan in het slechtste geval duizenden euro’s aan boetes besparen. En dat over iets wat oorsrponkelijk alleen als steuntje in de rug was bedoeld.