Elize van Loon
Moederdag in Spanje valt elk jaar op de eerste zondag van mei. Die datum voelt logisch, maar de oorsprong ligt in de Verenigde Staten. In de negentiende eeuw organiseerde Ann Jarvis bijeenkomsten om families te helpen na de Burgeroorlog. Ze bracht moeders uit beide kampen samen en probeerde zo de gemeenschap te herstellen. Haar dochter, Anna Jarvis, ging later verder met dit werk. Zij zocht steun bij politici en overtuigde president Wilson in 1914 om een officiële Moederdag in te voeren. De VS vierden die dag op de tweede zondag van mei. De lente paste goed bij het thema van nieuw leven en zorg, en de traditie groeide snel.
In Spanje ontstond het idee pas veel later. In 1926 schreef de postbeambte en dichter Julio Menéndez een brief waarin hij pleitte voor een speciale dag voor moeders. Hij noemde de liefde van een moeder de grootste van allemaal en vroeg om erkenning. Zijn oproep kreeg aandacht, maar leidde nog niet tot een vaste datum.
Een jaar later kwam er wél beweging. De Federación Ibérica de Sociedades Protectoras de Animales y Plantas zette in verschillende steden bloemenkraampjes neer op 4 oktober. Kinderen konden daar een bloem kopen voor hun moeder. Het idee sloeg aan, want het gebaar was eenvoudig en herkenbaar. Steeds meer steden namen het initiatief over en Moederdag kreeg langzaam een plek in het Spaanse dagelijks leven.
Een datum die steeds veranderde
Toch veranderde de datum lange tijd. In de eerste decennia koppelde Spanje Moederdag aan 8 december, de dag van de Onbevlekte Ontvangenis. Die keuze paste bij de katholieke traditie, waarin Maria het voorbeeld van moederschap was. Tijdens de Tweede Republiek verschoof de viering naar mei. Onder Franco keerde de datum weer terug naar december. De viering miste een vaste plek in het jaar.
Vergeten vrouwen onder Franco: Spaanse heldinnen
Waarom Spanje uiteindelijk voor mei koos
In 1965 kwam er duidelijkheid. Spanje koos toen definitief voor de eerste zondag van mei. De regering wilde aansluiten bij andere Europese landen en bij het oorspronkelijke idee van een lentefeest. Mei voelde lichter, warmer en paste beter bij het beeld van groei en zorg. Sinds dat jaar bleef de datum hetzelfde en kreeg Moederdag een vaste plek in de Spaanse kalender.
Hoe Spanje Moederdag vandaag viert
Spaanse gezinnen vieren Moederdag meestal op een rustige en warme manier. Veel families komen samen voor een lange lunch. Dat gebeurt vaak thuis, maar ook in restaurants die voor deze dag speciale menu’s aanbieden. De maaltijd vormt een belangrijk moment, omdat familie in Spanje een centrale plek inneemt in het dagelijks leven.
Cadeaus en kleine gebaren
Kinderen geven hun moeder bijna altijd een klein cadeau. Dat kan een bloem zijn, een tekening of een knutselwerkje van school. Veel scholen besteden in de week voor Moederdag aandacht aan het thema en laten kinderen iets maken dat ze op zondag kunnen geven. Ook volwassenen kiezen vaak voor bloemen, parfum of chocolade. De anjer speelt soms een symbolische rol, omdat die bloem in de Verenigde Staten al vroeg met Moederdag verbonden raakte.
Regionale gebruiken en sfeer in de steden
In sommige regio’s bezoeken mensen een mis waarin de priester aandacht geeft aan Maria als moederfiguur. Deze traditie is minder sterk dan vroeger, maar blijft op sommige plekken bestaan, vooral in kleinere dorpen. Bloemenwinkels en markten doen het in de week voor Moederdag meestal goed. Veel steden plaatsen extra kraampjes en zorgen voor een lichte, vrolijke sfeer in de straten. De dag valt midden in de lente en dat merk je aan de drukte en de kleuren.
Een dag met een eenvoudige boodschap
Hoewel de viering door de jaren heen veranderde, bleef de kern hetzelfde. Moederdag draait om aandacht, dankbaarheid en samenzijn. Gezinnen maken tijd voor elkaar en bedanken de moeder van het gezin voor alles wat zij doet.