Else Beekman
De verplichte V16-noodlamp blijft in Spanje voor onrust zorgen. Vier maanden na de invoering ligt de maatregel opnieuw politiek onder vuur. De politieke partij Vox wil dat automobilisten mogen kiezen tussen de nieuwe noodlamp en de klassieke gevarendriehoek. Ook binnen de Guardia Civil klinkt twijfel over de verplichting.
In het kort
- Vox wil dat de V16-noodlamp optioneel wordt en de gevarendriehoek geldig blijft.
- De partij stelt vragen bij verplichte geolocatie en connectiviteit met de DGT.
- Ook de Guardia Civil-vakbond pleit voor combinatie in plaats van verplichting.
- De DGT houdt vast aan de maatregel, het is te vroeg om effect ervan te beoordelen.
Sinds 1 januari 2026 moeten bestuurders van auto’s met een Spaans kenteken in Spanje bij pech of een ongeval op een interlokale weg een V16-noodlamp gebruiken. Die vervangt de gevarendriehoek, die jarenlang verplicht was. De lamp wordt op het dak van de auto geplaatst en stuurt automatisch een signaal naar het verkeersplatform van de DGT.
Waarom bestaan er twijfels over de V16?
Al vanaf het begin van de invoering klonken er twijfels over het gebruik. De lamp was bij slechte weersomstandigheden niet goed genoeg zichtbaar en zou ook niet voldoen op bochtige wegen. Verder kwamen er meldingen van hackers die via de geolocatie voertuigen met pech konden opsporen om deze vervolgens te beroven en was er een tijdelijke golf van autoinbraken door dieven die het op de noodlamp hadden voorzien. Ook onder beleidsmakers en politici leeft de discussie voort. Vox wil via een amendement in het Congres de verplichting terugdraaien. De uiterst rechtsconservatieve partij wil dat de V16 slechts een alternatief wordt voor de gevarendriehoek, zonder dat die laatste zijn geldigheid verliest.
Daarmee verschuift het debat van verkeersveiligheid naar keuzevrijheid, privacy en Europese gelijkheid. Volgens Vox is Spanje het enige land waar de connected V16 verplicht wordt opgelegd. De partij wil daarom dat bestuurders zelf kunnen bepalen welk waarschuwingsmiddel zij gebruiken.
Daarbij speelt nog een ander probleem. Eind 2025 trok de DGT de homologatie van verschillende modellen V16-lampen in na controles van gecertificeerde apparaten. Ook moeten de lampen minimaal 18 maanden stand-by kunnen blijven functioneren. Sommige modellen kunnen daardoor vanaf medio 2027 voor problemen zorgen, al moet de connectiviteit volgens de regelgeving twaalf jaar gegarandeerd zijn vanaf aankoop.
Ook kritiek op geolocatie
Een belangrijk punt in de kritiek is de verplichte connectiviteit van de V16. De lampen moeten niet alleen zichtbaar zijn, maar ook de locatie van het stilstaande voertuig doorgeven aan de Spaanse verkeersdienst DGT.
Vox wil die verplichting schrappen. Volgens de partij moet een noodsignaal in de eerste plaats dienen om andere weggebruikers te waarschuwen, zonder dat geolocatie of dataverbinding noodzakelijk is. Ook wil de partij garanderen dat gevarendriehoeken zonder einddatum gebruikt mogen blijven worden.
De Europese Commissie zou de Spaanse verplichting niet strijdig achten met Europees recht, maar laat de uiteindelijke keuze aan de lidstaten. Juist dat gebruikt Vox als argument: als andere Europese landen de V16 niet verplicht stellen, zou Spanje volgens de partij ook voor een flexibeler model kunnen kiezen.
Guardia Civil-vakbond wil liever combinatie
Opvallend is dat de kritiek niet alleen uit politieke hoek komt. De Asociación Unificada de Guardias Civiles, een belangrijke vakbond binnen de Guardia Civil, pleit eveneens voor een minder dwingende aanpak.
De organisatie ziet meer in complementariteit dan in verplichting. Met andere woorden: de V16 kan nuttig zijn, maar zou naast de gevarendriehoek moeten bestaan. Daarmee krijgt de kritiek op de maatregel meer gewicht, omdat zij ook klinkt vanuit kringen die dagelijks met verkeersveiligheid te maken hebben.
Die steun maakt het debat actueler en gevoeliger voor de regering. De vraag is niet langer alleen of de V16 technisch werkt, maar ook of één verplicht systeem de beste oplossing is voor alle automobilisten.
DGT houdt vast aan veiligheidsargument
De Spaanse verkeersdienst DGT verdedigt de maatregel juist met klem. Directeur Pere Navarro benadrukt dat de V16 bestuurders in staat stelt hun voertuig te signaleren zonder uit te stappen. Dat moet gevaarlijke situaties voorkomen, vooral op snelwegen en drukke wegen.
Volgens de DGT kwamen tussen 2018 en 2024 in totaal 159 mensen om het leven nadat zij hun voertuig op de weg hadden verlaten. Dat zijn gemiddeld 24 doden per jaar. De overstap naar de V16 moet precies dat risico verkleinen.
Navarro stelt dat het nog te vroeg is om de balans op te maken. De verplichting geldt pas sinds begin dit jaar en de DGT wil meer tijd nemen om te beoordelen of de maatregel echt het gewenste effect heeft.
Druk verkeer rond Pasen voedt discussie
De discussie kreeg extra lading na de eerste grote verkeersoperatie met de V16 als verplicht hulpmiddel. Tijdens de Semana Santa van 2026 vielen 30 verkeersdoden, iets meer dan een jaar eerder. Vooral het aantal dodelijke aanrijdingen met voetgangers nam toe.
Critici grepen die cijfers aan om vraagtekens te zetten bij de beloofde veiligheidswinst. Het was immers juist de bedoeling dat de V16 het aantal slachtoffers buiten het voertuig zou terugdringen.
Minister van Binnenlandse Zaken Fernando Grande-Marlaska nuanceerde dat beeld in de Senaat. Volgens hem hadden de dodelijke aanrijdingen tijdens de paasdrukte geen verband met pechsignalering. Het ging om mensen die op interlokale wegen of langs snelwegen liepen. Ook wees hij erop dat het totale aantal verkeersdoden in Spanje in 2026 tot dusver met 19 procent is gedaald.
Verplicht, maar handhaving blijkt minder hard
Juridisch blijft de situatie helder: de V16 is verplicht. Toch is de praktijk minder streng dan veel automobilisten vrezen. De DGT heeft verduidelijkt dat een eventueel geplaatste gevarendriehoek niet wordt beschouwd als obstakel op de weg en daarom niet automatisch tot een boete leidt.
Wie geen V16 bij zich heeft, riskeert wel een lichte overtreding met een boete van 80 euro. Dat is hetzelfde bedrag als vroeger gold voor het ontbreken van de gevarendriehoek.
Politieke strijd nog niet voorbij
Voorlopig is er geen datum waarop de V16 optioneel wordt. De DGT ziet geen reden om de verplichting nu los te laten. Maar door het amendement van Vox en de twijfels van de Guardia Civil-vakbond is het dossier opnieuw politiek actueel.