Else Beekman
Wie deze zomer in Spanje was, voelde het al: het was erg warm. Nu staat wat al werd verwacht ook zwart op wit. De zomer van 2026 was de warmste in Spanje sinds 1869, aldus meldde het Spaanse weerinstituut Aemet op maandag. En die zomer duurde niet drie maanden, maar vier.
Op het vasteland lag de gemiddelde temperatuur van juni tot en met augustus op 24,5 graden. Dat is 2,4 graden boven het gemiddelde van de periode 1991 tot 2020. Het vorige record hield het nog geen jaar vol. De zomer van 2025 was 0,3 graden koeler.
De officiële Spaanse meetreeks begint in 1961. Klimatologen van Aemet hebben vervolgens de gegevens tot 1869 teruggerekend. Hoe verder terug, hoe onzekerder de cijfers worden, geeft het instituut toe. Toch durft de Aemet te zeggen dat een zomer als deze in 157 jaar niet is voorgekomen. Bovendien vielen de tien warmste zomers uit de officiële reeks allemaal in deze eeuw.
Het noordoosten kreeg het zwaarst te verduren
Warmer dan normaal was het overal in het land. Op een groot deel van het vasteland ging het om 1,5 tot 3,5 graden meer dan normaal. In het noordoosten liep dat op tot 4,5 graden. De Balearen hadden een extreem warme zomer, de Canarische Eilanden een zeer warme.
Juli spande de kroon. Nooit eerder was een julimaand in Spanje zo warm. De hoogste temperatuur van de zomer werd door Aemet vastgesteld op 23 juli in Murcia: 44,2 graden. Granada, Alcantarilla en de luchthaven van Valencia gingen ook over de 43 graden heen.
Drie hittegolven, en daarna nog één
De eerste hittegolf kwam opvallend vroeg al op 20 juni en raakte op het hoogtepunt 42 provincies. Daarna volgden er twee lange. Van 2 tot en met 24 juli, en meteen daarna van 28 juli tot en met 20 augustus. Samen waren deze hittegolven goed voor bijna zeven weken hitte. De Canarische Eilanden hadden hun eigen hittegolf, begin augustus.
Alles bij elkaar telde Spanje dit jaar 61 dagen met een hittegolf op het vasteland en de Balearen. Dat is een absoluut record. Het oude record stond op 41 dagen, in 2022.
Ook buiten de officiële zomer was het raak. Tussen 19 mei en 3 juni lag de temperatuur gemiddeld 5 graden boven normaal, met waarden die bij juli horen. En van 2 tot en met 7 september volgde nog een hittegolf. Er waren slechts vier eerdere hittegolven in september, in 1987, 1988, 2006 en 2016. Zo kwam Spanje uit op vier maanden volle zomer.
Kurkdroog, behalve in delen van Andalusië
Regen viel er nauwelijks met gemiddeld 39,6 millimeter op het vasteland, iets meer dan de helft van normaal. Alleen de zomers van 1994 en 2016 waren nog droger. Juli was zelfs de droogste julimaand sinds het begin van de metingen.
Toch waren er uitzonderingen. Door een paar felle onweersbuien was de zomer juist nat of zeer nat in delen van Andalusië. Ook augustus viel natter uit door onweer, vooral in de tweede helft van de maand.
Over het hele hydraulische jaar, dat op 30 september afloopt, is het beeld minder somber. Tot half september viel er zelfs 6 procent meer regen dan normaal. Alleen kwam de helft daarvan met de buientrein tussen half december en half maart. De rest van het jaar bleef het lang droog. Volgens de Aemet is dat precies het patroon dat klimaatprojecties voor Spanje voorspellen: heftiger regen in korte periodes, en langere droogtes.
Spaanse herfst dreigt ook warmer dan normaal te worden
Veel verkoeling hoeft niemand te verwachten. De Aemet schat de kans op 70 procent dat oktober, november en december warmer uitvallen dan normaal in het grootste deel van Spanje. De kans op een koudere periode is maar 10 procent.
Nat kan het wel worden. In grote delen van het noorden, het midden en het westen is er 50 procent kans op meer regen dan normaal. In het noordwesten is die kans zelfs 70 procent. De Canarische Eilanden gaan de andere kant op: daar is een drogere herfst waarschijnlijker dan een nattere.