Else Beekman
Spanje zit dit seizoen zo ruim in de olijfolie dat de regering ingrijpt om de olijfolieprijzen in het land te stabiliseren. Vanaf vandaag moeten oliemolens 12 procent van hun productie opslaan in plaats van verkopen. Dat betekent dat er tijdelijk zo’n 188.000 ton olijfolie van de markt verdwijnt.
De regio’s schatten samen dat Spanje 1.602.596 ton olijfolie gaat produceren. Dat is 22,7 procent meer dan vorig seizoen en de vierde grootste oogst sinds het begin van de metingen. Goed weer, zacht en met veel regen in het voorjaar, heeft daaraan bijgedragen. Bovendien was er bij de start van het seizoen nog 357.040 ton olie beschikbaar in de opslag. Dat is ruim 23 procent meer dan een jaar eerder. De totaal beschikbare 1,96 miljoen ton olijfolie is veel meer dan de markt kan opnemen.
Schommelende olijfolieprijzen in Spanje
Olijfbomen geven na een jaar met een grote oogst vaak minder olijven en andersom. Dit fenomeen staat in Spanje bekend als ‘vecería’ en zorgt voor forse prijsschommelingen. Of je betaalt de hoofdprijs in de winkel voor een fles olijfolie, of de prijs zakt zo ver dat de teelt voor boeren nog nauwelijks iets oplevert, zoals nu.
Zo grijpt de overheid in
Het besluit om olijfolie tijdelijk van de markt te halen werd vandaag in het Spaanse staatsblad BOE gepubliceerd. De regel is van toepassing voor de productie van oliemolens vanaf november. Van elke opgegeven hoeveelheid moet 12 procent opzij in eigen opslag of bij een ander, en de olie blijft tot 30 september 2027 van de markt. Producenten mogen zelf bepalen welke olie ze opzij zetten. De regeling sluit aan bij Europese regels voor de landbouwmarkt.
Boeren blij, industrie niet
De boerenorganisaties UPA, COAG en ASAJA en de landbouwcoöperaties vragen al sinds 2020 om deze maatregel en zijn blij dat deze nu wordt doorgevoerd. Dat geldt niet voor de industrie: onder meer de verenigingen Almazaras Federadas, ANIERAC, ASOLIVA en INFAOLIVA waren tegen. Het is nog niet duidelijk of de consumentenprijs voor olijfolie door deze ingreep wordt beïnvloed. Het gaat vooral om wat boeren en oliemolens voor hun olie krijgen.