Else Beekman
De regering van de Balearische eilanden gaat de komende vijftien maanden strengere inspecties uitvoeren op de woningmarkt. Inspecteurs zullen zich op drie type overtredingen richten: woningen waar te veel mensen wonen, huizen die feitelijk onbewoonbaar zijn en sociale woningen die voor te hoge prijzen worden verhuurd. Eigenaren die in de fout gaan, kunnen rekenen op boetes tot 90.000 euro.
De nieuwe woninginspecties werden woensdag aangekondigd door minister Mateo van Wonen samen met José Francisco Reynés, de algemeen directeur van Wonen.
Woonkamer wordt slaapkamer
Op de persconferentie gaf Reynés een aantal voorbeelden. Zo zijn er eigenaren die een verbouwing laten doen waarbij ze van de eet- of woonkamer een extra slaapmaker maken. Vervolgens wordt de woning per kamer verhuurd, want dat levert meer op. Dit type overtredingen komt vooral op Mallorca veel voor, zei hij. Huizen waarin dit het geval is worden ‘pisos patera’ genoemd. Daarin wonen meer mensen dan toegestaan is op basis van de woonvergunning. Inspecteurs kijken vervolgens naar wie er echt woont. Daarbij maakt het aantal mensen dat op het adres staat ingeschreven niet uit.
Een ander voorbeeld van ongeoorloofde verhuur biedt een gebouw aan de Calle Joan Miró in Palma, waar bergingen als woning werden verhuurd. Ook ontdekten inspecteurs een pand waar zo’n dertig personen samen in een kleine ruimte woonden. Verder treffen inspecteurs ook regelmatig winkel- of bedrijfsruimtes aan die eigenaren als woning verhuren.
Mateo benadrukte dat de regering het woningtekort op de eilanden wil aanpakken. Daarom moet elke woning ook echt als woning worden gebruikt.
Al honderden controles dit jaar
Reynés liet weten dat dit jaar zo’n 60 inspecties zijn gedaan naar overbewoning en slechte woonomstandigheden. In de afgelopen vijf jaar werden 120 boetes uitgedeeld. In de eerste helft van 2926 voerde de inspectiedienst in totaal 335 controles uit. Verreweg de meeste betroffen sociale woningen. In de huizen die als ongeschikt werden aangemerkt, ging het meestal om keukens of slaapkamers zonder goede ventilatie of genoeg daglicht.
Sociale koopwoning aan toeristen verhuren
Een groot deel van het plan draait om woningen die met overheidssteun zijn gebouwd: VPO-woningen en woningen met een vaste maximumprijs. Wie zo’n huis koopt, mag het niet voor meer doorverkopen of verhuren dan is afgesproken. Toch gebeurt dat.
Vanaf oktober bezoeken inspecteurs daarom 74 bouwprojecten, sommige nog in aanbouw, andere al bewoond, met zulke woningen. Zestig projecten liggen op Mallorca, tien op Ibiza en Formentera en vier op Menorca. In toeristische gemeenten letten inspecteurs vooral op of eigenaren hun woning delen van het jaar verhuren aan vakantiegangers. Ook eigenaren die onder valse voorwendselen zo’n woning hebben weten te bemachtigen kunnen een flinke boete verwachten.
Makelaars en grote eigenaren
Het komende jaar komen bij de inspecties ook grote woningbezitters in beeld. De regering heeft bij verkoop soms een voorkeursrecht, en daar moeten zij zich aan houden. Verder blijken veel grote eigenaren hun bijdrage aan de vereniging van eigenaren niet te betalen. Dat moet ook veranderen.
Makelaars moeten een schriftelijke opdracht van de eigenaar kunnen laten zien en een aansprakelijkheidsverzekering hebben. Anders riskeren ze een boete die kan oplopen tot 30.000 euro. En de overheid kijkt of verhuurders de borg van hun huurders netjes hebben gedeponeerd.
Wat een overtreding kost
Mensen die erop betrapt worden een woning te verhuren of verkopen die niet aan de woonnormen voldoet, betalen tussen de 3.001 en 30.000 euro boete. Een woning aan te veel mensen verhuren geldt als een zeer ernstige overtreding, waarbij boetes zelfs kunnen oplopen tot 90.000 euro.
Het inspectieplan loopt tot december 2027 en wordt begeleid met een voorlichtingscampagne van de regering. Wie een misstand ziet, kan dat melden via het online meldpunt op de website van de Balearische regering.