Else Beekman
Ruim 5.000 zonnepanelen vier meter boven olijfbomen. Dat is voor een grote olijfolieproducent de oplossing om zowel de olijfbomen te behouden en tegelijkertijd gebruik te maken van zonne-energie. En dat allemaal op dezelfde grond in de Andalusische gemeente Vilches (Jaén). De panelen staan op hoge stellages zodat boeren en machines er onderdoor kunnen.
Olieproducent Acesur, een van de grootste van Spanje, gebruikt de zonnestroom straks voor zijn eigen fabriek die pal naast de olijfgaard staat. Het bedrijf produceert olijfolie en verkoopt deze onder de merken La Española en Coosur. In de verpakkingsfabriek in Vilches wordt de olie geraffineerd, gebotteld en opgeslagen. De zonne-installatie krijgt een vermogen van 3,65 megawattpiek en een batterij die 3 megawattuur opslaat voor momenten van weinig zon. Het Spaanse energie-instituut IDAE steunt het project met 2,8 miljoen euro.
Waarom vier meter hoog?
Dat de panelen op een hoogte van vier meter komen, is omdat de oogstmachine er onderdoor moet passen. Ook snoeien en bespuiten moet gewoon door kunnen gaan.
De Universiteit van Jaén werkt mee aan het project en doet al langer onderzoek naar deze combinatie. In Spanje wordt het ‘olivoltaica’ genoemd. In Navas de San Juan, eveneens in Jaén draaide al een proefopstelling. Een onderzoek van Jaén en de Sapienza-universiteit in Rome berekende een minimaal benodigde hoogte van drie meter om de oogstmachine door te kunnen laten.
Schaduw juist goed, of te veel?
De hooggeplaatste panelen zullen voor schaduw op de bomen zorgen, de grond er omheen koeler houden en zo ook verdamping beperken. De vraag is alleen of het niet om teveel schaduw gaat, want de olijfboom heeft ook veel licht nodig om te bloeien en vrucht te zetten. Hoe dat in Vilches zal uitpakken, weet men nog niet omdat er nog geen meetgegevens zijn over de oogst, het waterverbruik of de stroomopbrengst.
Grond delen in plaats van kiezen
De groei van het aantal zonneparken botst in olijfproducerend Andalusië regelmatig met de belangen van de landbouw. Vorig jaar moesten in Lopera, Arjona en Marmolejo, ook in Jaén, olijfgaarden plaats maken voor grote zonneparken, deels via gedwongen onteigening. Binnen enkele dagen tekenden ruim 41.000 mensen een petitie tegen de kap. Tienduizenden bomen zouden moeten wijken. Uiteindelijk overhandigden de actiegroepen het Andalusische parlement ruim 56.000 handtekeningen. De zaak ligt inmiddels bij de rechter.