Aantal Spaanse bloeddonoren daalt voor derde jaar op rij

Steeds minder Spanjaarden geven bloed. Waar in 2022 nog bijna 1,15 miljoen mensen donor waren, waren dat er vorig jaar nog maar ruim 1,07 miljoen. Het aantal bloeddonoren in Spanje neemt daarmee al enkele jaren af. Voor ziekenhuizen levert dat voorlopig geen problemen op, maar artsen zien wel een andere ontwikkeling: de gemiddelde donor wordt steeds ouder.

Het ministerie van Volksgezondheid publiceerde de cijfers zondag, op Wereld Bloeddonordag. Die wordt jaarlijks gehouden op 14 juni, de geboortedag van Karl Landsteiner, de ontdekker van de belangrijkste bloedgroepen.

Vorig jaar gaven 1.070.169 mensen in Spanje bloed. Dat zijn er ruim 30.000 minder dan een jaar eerder en bijna 76.000 minder dan in 2022.

Spanje blijft voorlopig zelfvoorzienend

De daling van het aantal donoren is voorlopig nog niet terug te zien in de bloedvoorraden. Vorig jaar werden in Spanje ruim 1,66 miljoen donaties van bloed en bloedbestanddelen geregistreerd. Gemiddeld kwam iedere donor iets meer dan anderhalve keer bloed geven.

Volgens het ministerie van Volksgezondheid was dat voldoende om aan de vraag van ziekenhuizen te voldoen. Bloedproducten blijven onmisbaar voor onder meer operaties, kankerbehandelingen en spoedeisende zorg.

Grote regionale verschillen

Niet overal in Spanje wordt evenveel bloed gedoneerd. Extremadura en Castilla y León voeren de ranglijst aan met respectievelijk 47,1 en 45,3 donaties per duizend inwoners. Ook in Galicië, Asturië en Cantabrië geven inwoners relatief vaak bloed.

Op de Canarische Eilanden, in La Rioja, Murcia en op de Balearen wordt juist relatief weinig bloed gedoneerd. Vooral de Canarische Eilanden en La Rioja bungelen onderaan de lijst. Daar lag het aantal donaties per duizend inwoners aanzienlijk lager dan het landelijke gemiddelde. Ook Andalusië, met afstand de grootste autonome regio van Spanje, kwam niet aan het landelijke gemiddelde.

Meer plasma ingezameld

Niet alle cijfers gingen omlaag. Terwijl het aantal bloeddonoren afnam, steeg de hoeveelheid ingezameld plasma juist licht. In 2025 werd ruim 478.000 liter plasma verzameld, ongeveer één procent meer dan een jaar eerder.

Ongeveer 67.500 liter daarvan werd verkregen via plasmaferese, een methode waarbij specifiek plasma wordt afgenomen. Het ministerie van Volksgezondheid wil die hoeveelheid de komende jaren verder verhogen. Plasma is nodig voor de productie van medicijnen en Spanje wil daarvoor minder afhankelijk zijn van andere landen.

Donorbestand vergrijst snel

De daling van het aantal donoren hangt waarschijnlijk samen met de vergrijzing van de Spaanse bevolking. Volgens hematologen is de gemiddelde bloeddonor inmiddels 55 jaar oud. Naar schatting zal ongeveer 40 procent van de huidige donoren binnen tien jaar stoppen omdat zij de maximale donatieleeftijd bereiken.

Het grootste probleem is volgens deskundigen echter niet dat donoren ouder worden, maar dat er te weinig jongeren bijkomen. Slechts één op de vier bloeddonoren is jonger dan 30 jaar.

Waarom jongeren minder vaak bloed doneren is niet geheel duidelijk. Traditionele donatiecampagnes lijken hen minder goed te bereiken dan vroeger. Daarnaast worden ook thuiswerken en veranderde studie- en werkpatronen genoemd als mogelijke verklaringen. Artsen pleiten dan ook voor meer bewustwordingscampagnes.

Vrijwillig en onbetaald

Net als in Nederland is bloeddonatie in Spanje vrijwillig en onbetaald. Met Wereld Bloeddonordag riep het ministerie van Volksgezondheid gezonde burgers opnieuw op om bloed of plasma te doneren. Volgens het ministerie blijft de bloedvoorziening voorlopig op peil, maar is nieuwe aanwas nodig om ook in de toekomst voldoende donoren te houden.

257.000 mensen zaten zonder veilig kraanwater: Spanje krijgt opnieuw waarschuwing van Europa