Else Beekman
Deze beschikken niet over een vergunning om als zodanig te worden vverhuurd. Het gaat om bijna 51.000 toeristische plaatsen in woningen en appartementen die geen vergunning hebben voor toeristisch gebruik, zoals wordt vereist door de Wet op Toerisme. In Mallorca zou het gaan om 28.360 plekken die zonder vergunning worden aangeboden. Op Menorca zijn het er 8.283, op Ibiza 13.332 en Formentera 986.
Het aanbod aan vakantieverhuurplaatsen via het portaal Airbnb op de Balearische eilanden is tot april toegenomen met 141.213. Dat zijn er 16.417 meer dan in augustus 2017 toen de nieuwe Toeristische wet werd goedgekeurd waarin deze activiteit werd gereguleerd. Dit blijkt uit gegevens die door DinsAirbnb werden verzameld en samen met Terraferida werden gepubliceerd.
Op Mallorca biedt Airbnb 97.094 plaatsen aan in april (14.639 meer dan in augustus 2017 en 18.551 meer dan in januari 2016); Op Menorca zijn 15.285 plaatsen (2.962 meer dan in augustus 2017); Formentera 2.616 (551 meer dan twee jaar geleden); Ibiza is het enige eiland waar het aanbod daalde tot 26.218 (1.735 minder dan in de zomer van 2017).
Massale fraude
Volgens actiegroepen DinsAirbnb en Terraferida is er sprake van een ‘massale fraude’. Volgens de gegevens worden er 50.961 plaatsen te huur aan toeristen aangeboden zonder dat de eigenaren daarvoor een licentie hebben. Daarmee is slechts 62 procent van de plaatsen die via Airbnb worden aangeboden legaal. Volgens de twee instellingen worden vergunningen voor meerdere toeristische woningen gebruikt, terwijl de wet bepaalt dat er voor elke aparte woning een eigen vergunning of registratienummer moet zijn. Als voorbeeld wordt genoemd dat er één vergunning wordt gebruikt bij 41 advertenties voor 182 plaatsen van drie verschillende managers. Ook is er sprake van advertenties voor kamers bij particulieren – waarvoor geen vergunning is vereist – maar die tientallen plaatsen commercialiseren (tot 12 in een specifiek geval). ‘In werkelijkheid gaat het om complete huizen’.
Volgens Terraferida is het aantal illegale plaatsen ‘enorm’. Men schat dat bijna 30 procent van de plaatsen die als legaal worden aangeboden in werkelijkheid illegaaal zijn. ‘Er zijn zoveel manieren om de boel op te lichten en om de schijn van legaliteit te wekken voor duizenden plaatsen’.
Overheid doet te weinig
Volgens de instelling vormen de cijfers ook een bewijs voor het feit dat de regioregering van de Balearen niet in staat is de wet op goede wijze toe te passen en te controleren of verhuurders zich er wel aan houden. Er blijkt te weinig bereidheid te zijn om de strijd tegen illegale verhuur aan toeristen aan te gaan. Het lijkt erop dat de boete van 300.000 voor Airbnb het bedrijf er niet van weerhoudt het illegale aanbod te blijven publiceren op het verhuurportaal.
De multinational heeft nog steeds de boete niet betaald. Terraferida vindt dat het bedrijf een veel hogere boete zou moeten ontvangen, want 300.000 euro heeft datzelfde bedrag in een paar uur verdiend. ‘Airbnb blijft buiten de wet opereren omdat het voordelig blijkt te zijn dat te doen’, zegt Terraferida.
Beide instanties argumenteren dat de toeristische verhuur de ‘huizenprijzen op de eilanden flink opdrijft’, ‘een sociale kloof tussen eigenaren en niet-eigenaren van woningen veroorzaakt’, ‘het aantal gevallen van woningbezetting laat toenemen’, conflicten doet ontstaan in de samenleving’, ‘bijdraagt aan de massificatie van de Balearen’ en ‘meer druk genereert op middelen zoals grond, water en energie’.