Else Beekman
Vrijdag 15 juli vormde een piek met 123 sterfgevallen op één dag. Op de eerste dag van de hittegolf, zondag 10 juli, waren er volgens de cijfers van ISCIII, dat onder het Spaanse ministerie van Volksgezondheid valt, 15 sterfgevallen te wijten aan de hoge temperatuur.
Dat aantal is daarna alleen maar gestegen, want de volgende dag, maandag 11 juli, werden 28 sterfgevallen als gevolg van te hoge temperaturen geregistreerd. Dinsdag was er sprake van 41 sterfgevallen, woensdag waren het er 60. Donderdag 14 juli was samen met vrijdag een van de ergste dagen van de hittegolf, aangezien in sommige gemeenten waarden van bijna 44 of 45ºC werden geregistreerd, zoals in de valleien van de Taag, de Guadiana en de Guadalquivir; 42ºC in de vallei van de Miño en 41ºC in de vallei van de Ebro en in het centrale gebied. Op donderdag vielen er 93 doden door de hitte, een cijfer dat op vrijdag 15 juli is gestegen tot 123.
Code oranje
Voor dit weekend blijft het hittegolfalarm gehandhaafd, in overeenstemming met de voorspellingen van weerdienst Aemet. Voor zaterdag waren er nog waarschuwingen voor extreem risico in Noord-Spanje. Op zondag zullen er naar verwachting geen gebieden zijn met een rode waarschuwing, maar de hittegolf zal bijna het hele schiereiland en de Balearen blijven treffen.
Wat kun je doen tegen de hitte?
Beperk de blootstelling aan de zon, blijf op goed geventileerde plaatsen, eet lichte en regelmatige maaltijden die rijk zijn aan water en minerale zouten, zoals fruit en groenten, en drink vaak water of vloeistoffen.
Daarnaast is het raadzaam lichtgekleurde kleding te dragen, huid en hoofd zoveel mogelijk te bedekken, langdurige lichaamsbeweging in de centrale uren van de dag te vermijden, en zorg te dragen voor ouderen en zieken, en voor degenen die alleen of in een isolement leven.
Hoe lang duurt de hittegolf nog?
De periode van extreme temperaturen werd veroorzaakt door een anticycloon nabij Ierland en een geïsoleerde depressie op hoge niveaus (DANA) ten westen van het schiereiland, die een massa ‘zeer droge’ Afrikaanse lucht naar het schiereiland voert. Volgens de laatste updates van Aemet zou de hittegolf maandag afgelopen kunnen zijn als de komst van koele Atlantische lucht wordt geïntensiveerd die de temperatuurdalingen zou doen toenemen en verlengen’. Deze thermische opluchting zal vanaf dinsdag 19 voelbaar zijn in ‘grote delen van het schiereiland’, vervolgt Aemet. ‘De temperaturen zullen nog steeds abnormaal hoog zijn, maar niet meer zo hoog als in de afgelopen dagen’, zo wordt gesteld, en bevestigd wordt dat ‘maandag 18 de laatste dag van de hittegolfepisode zal zijn’.
Na woensdag opnieuw temperatuurstijging verwacht
Woensdag, met het vertrek van de DANA, waarschuwt de Aemet dat ‘het waarschijnlijk is’ dat de temperaturen opnieuw zullen stijgen, ‘maar vooral in het zuidwestelijk deel van het schiereiland’.
Record temperaturen
De hittegolf duurde weliswaar langer dan gebruikelijk, maar is niet de langste in de geschiedenis is. In 2015 was er een hittegolf die 26 dagen duurde. Wel zijn er nu veel recordtemperaturen gemeten in zowel maximum- als minimumtemperaturen.
Afgelopen dinsdag bereikte Ourense een maximumtemperatuur van 43,3 ºC – een temperatuur die in deze provincie sinds 1990 niet meer was voorgekomen – terwijl de temperatuur in Soria 38,7 ºC bereikte, het hoogste maximum sinds 1951. In Zamora daarentegen bereikte de maximumtemperatuur 41ºC, de hoogste sinds 1995.
Records zijn ook gebroken wat de minimumtemperaturen betreft, die abnormaal hoge niveaus bereiken: in Rota (Cádiz) bedroeg de minimumtemperatuur deze week 28,2 ºC, terwijl in Pontevedra de hoogste minimumtemperatuur 24,9 ºC bedroeg. Voorlopig is het historische maximum dat op nationaal niveau is gemeten, namelijk 47,6 ºC in de gemeente La Rambla in Cordoba in augustus vorig jaar, nog niet overschreden.