Else Beekman
Vandaag, 11 november, ligt Spanje plat, tenminste als alle daartoe opgeroepenen de algemene staking ook daadwerkelijk volgen. Een belangrijke functie in die deelname spelen de ‘piquetes’. Om middernacht stonden ze al bij de poorten van groothandelsmarkten, busremises en bedrijventerreinen. Zij bepalen het beeld van de eerste uren, maar wat is een piquete precies? Welke soorten zijn er, wat kunnen ze doen en wanneer gaan ze over de schreef?
Deze eerste staking sinds 14 jaar ging om 00.00 uur van start en duurt 24 uur. De staking wordt gesteund door de grote vakbonden CCOO, UGT, CGT, CNT en de koepel van huurdersvakbonden (Confederación de Sindicatos de Inquilinas). Ze eisen betaalbare woningen en betere lonen. Het initiatief tot deze algemene staking kwam van de huurdersvakbond. Het is de eerste keer dat een woningcrisis de aanleiding tot een algemene staking vormt.
Over de opkomst verschillen de cijfers altijd naargelang wie deze deelt: de vakbonden spreken over een ‘massale deelname’, met 90 procent in de autosector. Maar werkgeversorganisatie CEOE heeft het juist over een lage deelname.
Wat is een piquete?
Met piquete wordt gedoeld op een groep stakers die anderen oproept om ook het werk neer te leggen. Ze stellen zich op bij de ingangen van fabrieken, stations of bedrijventerreinen. Daar delen ze vaak pamfletten uit, roepen leuzen en spreken mensen aan die er naar binnen willen gaan om te werken.
Piquetes baseren hun activiteiten tijdens een staking op artikel 6.6 van een decreet uit 1977 dat stakers het recht geeft om hun staking vreedzaam bekend te maken en zonder dwang geld in te zamelen. Met dat geld kunnen ze stakers financieel steunen. Stakers krijgen in Spanje namelijk geen loon omdat het arbeidscontract tijdens de staking stilstaat. Al zal dit voor een 24-uursstaking niet van toepassing zijn.
Wat voor soorten piquetes zijn er?
Een informatieve piquete (piquete informativo) informeert stakers, probeert hen te overtuigen en maakt lawaai. Deze piquete laat iedereen die wil werken door en respecteert daarmee de rechten van niet-stakers.
De dwingende piquete (piquete coactivo) maakt gebruik van geweld, dreigen of probeert mensen fysiek tegen te houden om te werken. Dat is niet toegestaan en strafbaar.
Vandaag waren al piquetes te zien bij de groothandelsmarkten Mercamadrid, Mercabarna, Mercasevilla, Mercavalencia en Mercalaspalmas. Andere groepen richten zich op openbaar vervoer en weer andere blokkeren wegen. Piquetes in Catalonië sloten zelfs bijna vijftig wegen af. In Valencia ging het om de V-21 en de Ronda Nord. In Madrid waren het de A-5, A-6, A-42 en delen van de M-30.
Arrestaties in de vroege ochtend
Bij Mercamadrid verzamelden zich ’s nachts zo’n duizend mensen. Terwijl het volgens de vakbonden rustig verliep, voerde de politie daar rond 4.00 uur charges uit. De markt kwam daarna normaal op gang. CCOO Madrid kondigde aan een strafklacht in te dienen vanwege de charges en de arrestatie van een vakbondslid dat een hek naar de politie zou hebben gegooid. .
Elders in de hoofdstad, bij de busremise van de EMT in Carabanchel, raakten volgens de huurdersvakbond minstens acht mensen lichtgewond na een charge.
In Granada versperde een piquete medewerkers de toegang tot het Alhambra, waarna de politie twee leden van de betreffende piquete aanhield. Verder werd ook in Logroño iemand gearresteerd.
De regering: wel staken, geen barricades
In een instructie van 6 oktober draagt het ministerie van Binnenlandse Zaken de Policía Nacional en de Guardia Civil op het stakingsrecht te garanderen. Tegelijkertijd dienen ze barricades en gewelddadige piquetes te voorkomen. Agenten bewaken op veel plekken in het land de toegangswegen naar bedrijventerreinen om te zorgen dat niet-stakers erin en eruit kunnen.
Piquetes blijven af van minimale dienstverlening
Duidelijk is dat een piquete niet de minimale dienstverlening die de overheid heeft opgelegd, mag hinderen. Met de minimale dienstverlening blijven essentiële voorzieningen draaien. Denk aan zaken als ziekenhuizen, gezondheidsdiensten, openbaar vervoer en brandweer. Wie daarvoor is ingeroosterd, moet gewoon kunnen gaan werken.
Bij Renfe rijdt vandaag 73 procent van de hogesnelheids- en langeafstandstreinen. De korteafstandstreinen van Cercanías rijden in de spits voor 75 procent en daarbuiten voor de helft. Afhankelijk van de verbinding ligt de minimale dienstverlening bij vluchten tussen de 18 en 85 procent. De metro in Madrid blijft in de spits voor 80 procent rijden. In Málaga legde de Junta de Andalucía busbedrijf EMT 60 procent op van de normale dienstregeling.
De vakbonden vinden deze minimale dienstverlening te ruim. Zelfs zo ruim dat ze de staking zouden uithollen. Ze vinden de percentages niet in verhouding tot het doel. In Málaga noemde de CCOO de minimumdiensten buitensporig.