Else Beekman
Een ambtenaar die mogelijk misbruik van onkostenvergoedingen bij de Spaanse toeristenbureaus in het buitenland van Turespaña, heeft van de Spaanse klokkenluidersautoriteit AIPI de status van “beschermde melder” gegeven. De toeristisch attaché in Oslo alarmeerde intern over deze praktijken, maar de leiding van Turespaña nam geen maatregelen. Ook hoge ambtenaren van het ministerie die hij op de hoogte bracht, grepen niet in.
Nadat intern de melding van de attaché was geseponeerd, ziet AIPI wel aanwijzingen voor strafbare feiten in de aanklacht.
Maaltijden die al vergoed werden alsnog gedeclareerd
Medewerkers van verschillende toeristenbureaus van Turespaña in het buitenland kregen een vergoeding voor lunches en diners, terwijl volgens de aanklacht die maaltijden al in het officiële programma van de activiteiten zaten. Met belastinggeld zou dus zijn betaald voor iets wat al gedekt was. De leiding van de kantoren zelf zou de betalingen voor de al betaalde maaltijden hebben goedgekeurd.
Gerechtelijk onderzoek
De ambtenaar uit Oslo stapte begin dit jaar naar de rechter en overlegde e-mails en gesprekken als bewijsmateriaal. Zijn doel was een gerechtelijk onderzoek naar acht hoge en topambtenaren van Turespaña en mogelijk enkele anderen. De aanklacht is onder meer verduistering van overheidsgeld, begunstiging, ongehoorzaamheid en ongeoorloofde beïnvloeding. Al meldde hij feiten over het kantoor in Oslo, het vermoeden bestaat dat zich vergelijkbare gevallen hebben voorgedaan in New York en Milaan. Het is nog niet bekend hoeveel overheidsgeld met deze fraude gemoeid is.
De klokkenluider werd recent uit zijn functie gezet. Omdat hij dat als een represaille ziet, heeft hij zijn ontslag aangevochten. Die zaak ligt nu ook bij de rechter.
OM ziet aanwijzingen voor fraude
Het Openbaar Ministerie ziet aanwijzingen voor mogelijke fraude omdat het om een herhaalde praktijk in meerdere kantoren lijkt te gaan. Er zijn ook verschilllende lagen van de organisatie bij betrokken. Het is nog niet duidelijk welke rechter de zaak zal oppakken. Verder is het nog de vraag of het onderzoek beperkt blijft tot wat er in het buitenland gebeurde of dat het hoofdkantoor in Spanje ook in beeld komt. Turespaña heeft nog niet gereageerd op vragen van de pers.
Belastingvrije salarissen bij Turespaña
Om Spanje als vakantiebestemming te promoten heeft Turespaña wereldwijd 33 kantoren. Mensen die bij zo’n kantoor werken, hebben fiscale voordelen en verdienen goede salarissen. Volgens The Objective ontvangen leidinggevenden salarissen tussen de 140.000 en ruim 300.000 euro per jaar. Die zijn ook nog eens belastingvrij. Desondanks zouden sommige van hen de vergoedingen hebben gebruikt voor persoonlijke uitgaven, zo stelde de klokkenluider.
Bescherming door AIPI
De AIPI bestaat pas sinds 1 september vorig jaar en wordt geleid door hoogleraar Manuel Villoria. Spanje moest deze autoriteit in het leven roepen op basis van de Europese klokkenluidersrichtlijn. De instantie heeft als taak meldingen over wetsovertredingen, misdrijven en corruptie te beoordelen. Het doel is te voorkomen dat mensen die misstanden bij de overheid of in het bedrijfsleven aankaarten daarvoor worden afgestraft.