Else Beekman
Op 28 oktober kostte de treinramp bij Urda 69 mensen het leven. Tien dagen later zit de schrik er nog flink in. Ruim de helft van de Spanjaarden, 55 procent, zegt nu veel of behoorlijk angst te hebben om in een trein te stappen. Dat wijst een nieuwe peiling van onderzoeksbureau GAD3 uit.
GAD3 hield de peiling afgelopen week, van dinsdag tot en met donderdag, onder ruim 1.500 Spanjaarden met wie het bureau telefonische gesprekken voerde. De angst voor de trein leeft vooral onder vrouwen. Van hen zegt 68 procent bang te zijn. Onder mannen ligt dat met 43 procent een stuk lager.
Het vertrouwen in het spoor is weg
Van de respondenten vond slechts een derde het Spaanse spoor nog veilig. 64 procent denkt daar anders over. Somber zijn mensen ook over de hogesnelheidstrein, ooit de nationale trots. 72 procent vindt dat de AVE slechter werkt dan een paar jaar geleden. Maar 8 procent ziet juist een verbetering. Eerder sprak Pedro Sánchez over een “gebroken” vertrouwen in de hogesnelheidslijnen, en hij wordt daarin nu door de peiling bevestigd.
Spanjaarden wijzen naar het beheer
De ondervraagden zijn duidelijk over wat zij denken dat de oorzaak is. 87 procent denkt dat de veiligheidssystemen tekortschoten. 80 procent vindt dat het hoge management van het spoor onprofessioneel heeft gehandeld. Zelfs 70 procent van de mensen die in 2023 op de socialistische PSOE stemden, deelt die kritiek.
Bijna twee op de drie leggen wijzen op een verband met de staatsbegroting. Door gebrek aan steun heeft het Spaanse kabinet die drie jaar lang niet kunnen vernieuwen. Bijna alle ondervraagden wijzen verder naar te weinig investeringen en onderhoud (97 procent) als achterliggende problemen. Hoog scoren ook slecht beheer en slechte planning door de staat (91 procent) en te veel politieke benoemingen op technische posten (84 procent). Dat laatste punt is vaak als kritiek op de leiding van minister Puente van Transport gebruikt.
Politieke kleur speelt mee
Omdat de verkiezingen voor de deur staat, betrok GAD3 ook de politieke voorkeur in de vragen. Kiezers van PP en Vox zijn met 71 en 77 procent het vaakst bang voor de trein. Meer vertrouwen is er onder kiezers van regeringspartijen PSOE en Sumar. Ongeveer de helft van hen vindt het spoor nog veilig. Bij PP-kiezers is dat 18 procent, bij Vox-kiezers maar 7 procent.
Afgezien van het spoor groeit ook de onvrede over het beleid. In één maand tijd steeg het aantal Spanjaarden dat het functioneren van de regering onder de grootste problemen van het land schaart, van 8 naar 15 procent. Vooral rechtse kiezers zorgen voor die stijging. De grootste zorg van Spanjaarden blijft de woningnood.
Bijna alle ondervraagden geven aan het nieuws over Urda gevolgd te hebben. Op dinsdag 10 november is in de kathedraal van Toledo een uitvaartdienst voor de 69 slachtoffers.