Else Beekman
Een overwinning voor bewoners en natuurbeschermers: een gepland zonnepark van zo’n 100 hectare aan de voet van Sierra de las Nieves gaat niet door. Toch blijft de zorg. Een paar kilometer verderop hebben graafmachines het land al kaalgeschraapt voor drie andere zonneparken.
Die zonneparken zijn gepland aan de rand de Sierra de las Nieves, dat sinds 1995 een biosfeerreservaat van UNESCO is en in 2021 een nationaal park werd.
Het project Arco 6 op landbouwgrond in La Jara zou bijna 50 megawatt moeten gaan leveren. De opgewekte stroom zou afgevoerd worden naar Marbella via een hoogspanningslijn van 66 kilovolt. Die lijn zou dwars door de gemeenten Monda en Ojén lopen.
De Junta de Andalucía vroeg veertien instanties om advies over de lijn, van de betrokken gemeenten tot Red Eléctrica en de wegbeheerders. De gemeente Marbella en de rijksdienst voor de nationale wegen in de provincie Málaga gaven een negatief advies. De redenen daarvoor zijn niet bekend, maar de Junta wees de aanvraag af. Omdat een zonnepark zonder kabel weinig zin heeft, zag het bedrijf eind juli af van de vergunningen die het eerder had gekregen. De Junta sloot daarop het dossier en communiceerde dat op 28 oktober in het regionale bulletin BOJA.
Actievoerders blij, maar blijven vechten
De Asociación Valle Natural Río Grande is desondanks erg blij dat één van de geplande zonneparken van in totaal meer dan 1.000 hectare in La Jara niet doorgaat. Het gebied staat bekend als de graanschuur van Málaga met glooiende velden, olijfbomen en verspreid liggende woningen en boerderijen. Tegen het gesneuvelde Arco 6 zonnepark verzamelde de vereniging 1.400 handtekeningen. Ook de gemeenten Monda, Ojén en Alozaina keerden zich tegen het project.
“We zijn heel blij met deze uitkomst”, zegt voorzitter Marisa Casal. “We hebben jarenlang uitgezocht wat zulke projecten met de omgeving doen, en dat met onze buren gedeeld. Maar we zijn nog niet klaar. We blijven vechten tegen de projecten die er nog liggen.” Ze vindt het bezwaarlijk dat de resterende parken naast elkaar liggen en van dezelfde eigenaar zijn. Desondanks werden ze apart beoordeeld en keek niemand naar het effect van het geheel.
Landschap rond Coín voor resterende plannen kaalgeschraapt
Volgens de actievoerders resteert nog zo’n 400 hectare van de oorspronkelijke duizend hectare aan plannen. In Coín zijn drie zonneparken al in aanbouw: Orla Solar I (68 MW), Orla Solar II (49 MW) en Natera Solar (39 MW). Eigenaren van honderden percelen in Coín, Alozaina, Guaro, Casarabonela, Álora en Cártama kregen een onteigeningsbericht.
Voor de stroom uit die parken is een hoogspanningslijn naar het onderstation van Red Eléctrica in Cártama nodig. Met het wegschrapen van de bovenste laag grond op de bouwplaatsen zijn volgens de vereniging ook eeuwenoude olijfbomen van de aloreña-variëteit en een paar citrusboomgaarden gesneuveld. Vrijwilligers controleren nu of de bouwers geen beschermde zaken beschadigen.
Drie hoogleraren van de Universiteit van Málaga waarschuwden ook voor de gevolgen voor het park op het moment dat het nog om 728 hectare ging. Het landschap zou over bijna 2.000 hectare worden aangetast. Ze schatten het waterverbruik in het gebied dat met terugkerende droogte kampt op 11 tot 56 miljoen liter per jaar.
Advocaat Salvador Campos is actief voor de vereniging en ziet dat de bouwers zich niet aan de eigen milieuvoorwaarden houden. Half juli werd er gewerkt bij temperaturen boven de 40 graden. Volgens de vergunning moest dat vanwege broedende steppevogels en roofvogels in die maanden juist vermeden worden.
Oostenrijks bedrijf achter de drie resterende parken
Achter de drie in aanbouw zijnde parken in Coín zit Verbund, een beursgenoteerd Oostenrijks bedrijf met de staat als meerderheidsaandeelhouder. Verbund ontkent tegenover elDiario.es dat er iets mis is. De parken worden volgens het bedrijf gebouwd volgens alle vergunningen van de gemeente, de regio en de Spaanse overheid. De milieuvergunning zou volgens het bedrijf al veel maatregelen omvatten om schade te voorkomen, te herstellen of te compenseren.
Het bedrijf ging niet in op de concrete klachten over het graafwerk en de broedtijd. Hoeveel percelen er onteigend zijn en hoeveel eigenaren tekenden, maakte het evenmin bekend. Wel zegt het te werken aan een programma om de streek van de parken te laten profiteren. In welke vorm licht het niet toe.
Een dal vol bijzondere dieren
In het dal van de Río Grande leven otters, en komen zwarte ooievaars en bijeneters voor. Ook een bijzondere salamander die alleen in de provincies Málaga en Cádiz leeft, vindt hier zijn plek. Hun habitat wordt nu bedreigd. “Deze velden zijn geen lege landbouwgrond”, zegt Steffi Kersten, hoefsmid en natuurliefhebber uit de streek. “Onder de grond leven westelijke knoflookpadden, die daar het grootste deel van hun leven verborgen zitten. En elk voorjaar komen de bijeneters uit Afrika terug om hier te broeden.”
Daarnaast zijn actievoerders bezorgd over hoe het wegschrapen van de bodem leidt tot erosie. In het gebied waren afgelopen voorjaar al ernstige overstromingen. Die kunnen bij hevige regen in de toekomst nog veel erger worden als niets het water meer tegenhoudt.
Niet tegen zonne-energie
Marisa Casal benadrukt dat zij en alle andere actievoerders zeker niet tegen duurzame energie zijn. Ze zijn het alleen niet eens met de keuze van deze locaties voor een enorm industrieel zonnecomplex.