Else Beekman
Bijna twee op de drie Spanjaarden willen dat de Europese Unie de knopen doorhakt over klimaatbeleid, en niet de regering in Madrid. Dat blijkt uit nieuw onderzoek naar hoe Spanjaarden over klimaatverandering denken. Opvallend is ook het optimisme onder de Spanjaarden: nergens in het onderzoek vinden zo weinig mensen dat het wat het klimaat betreft al te laat is.
Met de COP31 in Antalya die vandaag werd geopend in het vizier, ondervroeg YouGov van 9 tot en met 22 oktober 1.170 Spanjaarden online. Ook in Groot-Brittannië, Denemarken, Frankrijk, Duitsland en Italië werd de enquete gehouden. De volledige resultaten verschenen vlak voor de start van de klimaattop COP31 in Turkije.
EU moet knopen doorhakken
In Spanje vindt 64 procent van de respondenten dat de EU namens alle lidstaten moet beslissen over de aanpak van klimaatverandering. Slechts 23 procent wil dat elk land dat zelf regelt. Spanje is van alle landen uit het onderzoek hierover het meest uitgesproken. Denemarken volgt met 61 procent, in Duitsland, Italië en Frankrijk ligt het tussen 50 en 54 procent. De meerderheid van de Spanjaarden (87%) denkt ook dat klimaatverandering beter samen met andere landen aan te pakken is, dan alleen. Ook op dit punt scoort Spanje het hoogst van de zes landen. Driekwart (76 procent) vindt dat alle landen de verantwoordelijkheid moeten delen. Dat rijke landen het meeste moeten opknappen, vindt maar 17 procent.
Hoe denken Spanjaarden over klimaatverandering?
Ruim zeven op de tien Spanjaarden (71 procent) zijn ervan overtuigd dat het klimaat als gevolg van menselijk handelen verandert. Een op de vijf denkt dat het klimaat wel verandert, maar niet door de mens en slechts 4 procent gelooft dat er helemaal niets verandert. Spanje zit daarmee in de middenmoot. In Frankrijk en Italië ligt het geloof in de menselijke oorzaak hoger, met respectievelijk 80 en 76 procent. Sinds 2022 is die verhouding volgens YouGov nauwelijks verschoven.
Bezorgd, maar geen paniek
Driekwart van de Spanjaarden (74 procent) maakt zich zorgen over klimaatverandering. Dertig procent is zelfs zeer bezorgd. Ondertussen liet de zomer vol hittegolven in Frankrijk veel duidelijker sporen na: het aantal zeer bezorgden steeg daar van 28 procent in april naar 42 procent nu. Dat is het hoogste percentage ooit gemeten. Tussen juni en september veranderde in Spanje het aantal mensen dat klimaat en milieu als een van de grootste problemen van het land zien niet wezenlijk. Wel vielen volgens YouGov de hittegolven precies tussen twee meetmomenten.
Het minst somber van Europa
Van de Spaanse ondervraagden vindt slechts 11 procent dat het al te laat is om de ergste gevolgen van klimaatverandering te voorkomen. Dat is het laagste percentage van alle zes landen. In Frankrijk denkt bijna een kwart er zo over. Wel zeggen de meeste Spanjaarden erbij dat er iets fundamenteel moet veranderen. Alleen met een drastische aanpak zijn de ergste gevolgen nog te voorkomen, denkt 61 procent. 14 procent vindt dat het huidige beleid volstaat.
Bomen ja, duurdere tank en vlucht nee
Bijna iedereen (93 procent) is voorstander van het planten van meer bomen. Brede steun is er ook voor investeren in productie in eigen land (85 procent), subsidie voor het verduurzamen van woningen (82 procent) en extra belasting voor grote CO2-uitstoters (76 procent). Bijna driekwart (73%) steunt een verbod op wegwerpplastic.
Die bereidwilligheid slaat om zodra het de eigen portemonnee raakt. 68 procent wijst een hogere accijns op brandstof af. Bij 56 procent stuit een algemene belasting die vliegtickets de helft duurder maakt, op verzet. Ook een limiet op hoeveel vlees en zuivel mensen per week mogen kopen valt slecht: 64 procent is tegen.
Wel krijgt een verbod op nieuwe benzine- en dieselauto’s in Spanje met 34 procent meer steun dan elders. De groep tegenstanders is hier met 49 procent groter. En waar Britten, Fransen, Duitsers en Denen een extra heffing voor frequente vliegers wel zien zitten, zijn Spanjaarden verdeeld met 40 procent voor en 44 procent tegen.
Zelf doen? Spanjaarden kiezen voor makkelijk en goedkoop
Als het makkelijk en goedkoop kan, willen Spanjaarden zelf wel inspanningen leveren. Ruim de helft (57%) wil wel meer groen in huis of op het balkon. Ook meer dan de helft (55%) wil wel alleen nog seizoensgroente en fruit eten. Hetzelfde geldt voor geen wegwerpplastic meer kopen. De helft van de ondervraagden zou over willen stappen op een energieleverancier met alleen groene stroom.
Anders is het bij de suggestie om vlees en zuivel volledig te schrappen. Slechts 12 procent zou dat doen en 69 procent zeker niet. Extra betalen voor vluchten wil een kwart, maar bijna de helft weigert. En voor 52 procent is alleen nog maar tweedehandskleding kopen geen optie.
De top in Antalya
De klimaattop vindt van 9 tot en met 20 november plaats in de Turkse kustplaats Antalya. Turkije is gastheer en voorzitter, Australië leidt de onderhandelingen. Spanje stuurt naast de officiële delegatie ook vier jongeren mee via het ministerie voor de Ecologische Transitie.