Else Beekman
Het tarief wordt niet alleen gebaseerd op de dagelijkse markt, maar ook op termijncontracten van een maand, drie maanden en een jaar. Hiermee wil de regering hoopt prijspieken zoals die van vorig jaar voorkomen. De Spaanse regering zet grote bedrijven uit het gereguleerde elektriciteitstarief en zal een toeslag toepassen op degenen die niet overstappen naar de vrije markt. ‘Consumenten hoeven niets te doen, ze blijven hun rekeningen ontvangen zoals voorheen’, zo zegt de regering.
En hoewel de regering eerder uitging van een totale besparing van bijna 300 miljoen euro per jaar met deze nieuwe methode, erkent ze nu dat het onzeker is of de nieuwe PVPC de rekening zal verlagen of niet.
Voor wie geldt dit nieuwe tarief?
Het nieuwe PVPC-tarief zal gelden voor huishoudelijke verbruikers. Momenteel maken er ongeveer 9 miljoen huishoudens gebruik van. Het hebben van een gereguleerd tarief is een verplichte vereiste voor huishoudens die voldoen aan de voorwaarden om als kwetsbaar of zeer kwetsbaar te worden beschouwd om de kortingen van de sociale elektriciteits- en warmtevoucher te kunnen aanvragen. Op dit moment hebben ongeveer 1,5 miljoen van de negen miljoen huishoudens een gereguleerd tarief. Zij hoeven niets te doen om de nieuwe methode voor het berekenen van de prijs van de verbruikte elektriciteit toe te passen, volgens de woordvoerder van de regering, Isabel Rodríguez, die sprak vanuit Moncloa.
Tot nu toe kwamen alle houders van spanningspunten van niet meer dan 1 kV en met een gecontracteerd vermogen van minder dan 10 kW in aanmerking voor het PVPC-tarief. Dit kunnen particulieren zijn of, in de zakelijke sector, micro-ondernemingen die aan deze vermogenseis voldoen en niet meer dan 250 werknemers en een jaaromzet van niet meer dan 50 miljoen euro hebben. Grotere bedrijven zijn verplicht om begin 2024 over te stappen naar de vrije markt. Doen ze dat niet, dan blijft hun elektriciteitsvoorziening gehandhaafd, maar moeten ze een toeslag van 20% betalen.
Hoe wordt de elektriciteitsprijs berekend?
Tot nu toe legde het gereguleerde tarief -PVPC- de dagelijkse prijs van elektriciteit vast op basis van veilingen van de 24 energieveilingen die op elk uur van de dag werden gehouden. Daardoor hadden consumenten vorig jaar te lijden onder de dagelijkse en historische pieken in de elektriciteitsprijzen. Die waren het gevolg van de stijging van de gasprijzen door de uitdaging van Rusland aan de EU en de oorlog in Oekraïne. In tegenstelling tot consumenten met het gereguleerde tarief, zagen de consumenten op de vrije markt geen verandering in de prijs die ze betaalden voor elektriciteit, die vaak een jaar van tevoren was overeengekomen met hun leveranciers.
Wat houdt de hervorming in?
De hervorming die dinsdag werd goedgekeurd, zal de deelname van de dagmarkt aan het bepalen van de elektriciteitsprijs geleidelijk verminderen en zal deze combineren met termijnmarkten, d.w.z. berekeningen van de elektriciteitsprijs voor één maand, drie maanden en één jaar op basis van het gedrag van een boodschappenmand met verschillende producten.
Deze integratie van de termijnmarkt vindt geleidelijk plaats en zal in 2024 25% bedragen, in 2025 40% en uiteindelijk 55%. Het gewicht van de dagmarkt daalt van 75% in 2024 tot 45% in 2025.
Met deze hervorming wil de regering ‘stabiliteit’ geven aan de prijzen en de ‘volatiliteit’ verminderen en heeft ze het idee laten varen dat ze in het begin ook hadden dat het nieuwe PVPC-tarief ook besparingen zou betekenen voor de consument. In een eerste voorstel kwam het tot een berekening van 297,1 miljoen euro. Dit was voordat de Nationale Commissie voor Markten en Mededinging (CNMC) waarschuwde dat het nieuwe systeem zelfs zou kunnen leiden tot een prijsstijging. Dat deed ze in een advies over het voorstel dat enkele technische aspecten van de plannen van de regering in twijfel trok en waarmee rekening is gehouden in de definitieve versie die is goedgekeurd door de Raad van Ministers.
Marktverwachtingen
Gevraagd naar deze kwestie, zinspeelde de derde vicepresident, Teresa Ribera, op ‘marktverwachtingen’ als de factor die de termijnprijzen hoger of lager zal maken. ‘Wat we zeker gaan krijgen is een veel stabieler tarief. Het kan zijn dat dit een kleine verhoging van de gemiddelde kosten betekent of dat er uiteindelijk een verlaging komt,’ zei ze op een persconferentie samen met de Nederlandse minister van Milieu, Rob Jetten.
Prijs van elektriciteit
Bovendien, en dat is ook nieuw, zullen consumenten met het gereguleerde tarief nu kunnen bijdragen aan de financiering van de sociale bonus, die elektriciteitsproductie-, distributie- en marketingbedrijven momenteel alleen doorrekenen aan consumenten op de vrije markt.
Verwacht wordt dat, aangezien de prijzen niet langer volledig gekoppeld zijn aan de dagelijkse energieveiling, die onderhevig is aan occasionele schommelingen, de elektriciteitsprijs in huishoudens met gereguleerde tarieven voorspelbaarder zal zijn.
Wanneer gaat de nieuwe regeling in?
De eerste nieuwe facturen voor de gereguleerde markt zullen vanaf 1 januari 2024 worden uitgegeven. De regering argumenteert dat dit de marketeers de tijd zal geven om de nodige veranderingen door te voeren en de vereiste termijncontracten vanaf 1 juli 2023. De waarheid is echter dat de hervorming een jaar te laat komt, omdat de regering in maart 2022 beloofde deze uit te voeren als ‘voorwaarde’ voor het verkrijgen van groen licht van Brussel voor het Iberische mechanisme. De inwerkingtreding, in januari 2024, zal een jaar later zijn dan gepland, namelijk begin 2023.
Dit vindt Aelec van de hervorming
De Vereniging van Elektriciteitsbedrijven (Aelec) heeft ‘positief’ geoordeeld over een hervorming die ‘zorgt voor een grotere prijsstabiliteit voor kleinverbruikers’, maar ook de prijsvariatie per uur van de dagmarkt niet volledig verliest ‘zodat de vraag zijn verbruik verlegt naar de uren met de laagste prijzen’.
Herziening in 2025
De Europese Commissie eist voor 2025 een herziening van de gereguleerde tarieven. Met het oog hierop zal de Nationale Commissie voor Markten en Mededinging (CNMC) toezicht houden op de overgangstoepassing van de hervorming die dinsdag door de regering is goedgekeurd naarmate de veranderingen van kracht worden. Het doel is om voldoende informatie te hebben om de handhaving of afschaffing van het gereguleerde tarief in 2025 te rechtvaardigen.