Elize van Loon
Veel zelfstandigen (autónomos) in Spanje hebben moeite om financieel het hoofd boven water te houden. Ongeveer een kwart van hen leeft van minder dan 670 euro per maand. Dat is weinig, zeker als vaste lasten zoals huur, energie en boodschappen betaald moeten worden. Toch is armoede voor veel zelfstandigen de harde werkelijkheid.
Het gaat niet om een kleine groep. Volgens cijfers van de Spaanse belangenorganisatie voor zelfstandigen, UPTA, verdienen bijna 800.000 zelfstandigen zo weinig dat normaal leven lastig wordt. Ze werken vaak lange dagen, maar houden aan het eind van de maand nauwelijks iets over.
Werken zonder zekerheid
Veel zelfstandigen hebben geen andere inkomstenbron. Ze zijn volledig afhankelijk van hun eigen werk, ook als dat onregelmatig is of slecht betaalt. Dat maakt hen kwetsbaar. Een rustige maand of een onverwachte uitgave kan direct voor problemen zorgen. Vergeleken met werknemers in loondienst is het verschil groot. Mensen met een vast contract verdienen meestal duidelijk meer en hebben meer zekerheid. Voor zelfstandigen geldt dat vaak niet. Sparen lukt nauwelijks en aan pensioen wordt meestal niet gedacht.
Starten zonder plan
De overheid probeert zelfstandig ondernemerschap te stimuleren, onder andere met kortingen op sociale premies in de beginperiode. Dat maakt starten aantrekkelijk. Volgens UPTA is dit in de praktijk echter niet altijd succesvol.
Veel mensen beginnen als zelfstandige zonder een duidelijk plan of zonder voldoende klanten. In het begin lijkt het haalbaar, maar het inkomen blijft laag. Meer dan de helft van de zelfstandigen die van deze regeling gebruikmaakt, verdient ook later nog minder dan 700 euro per maand.
Blijven steken in een moeilijke situatie
Stoppen met een eigen bedrijf is niet eenvoudig. Voor veel zelfstandigen voelt dit als falen. Vaak weten ze ook niet wat het alternatief kan zijn. Daardoor blijven ze doorgaan, ook als het nauwelijks iets oplevert. UPTA wil meer begeleiding voor zelfstandigen bij omscholing of het vinden van een baan in loondienst.
Spaanse belastinginspecteurs: Stop met jagen op zelfstandigen, pak grote belastingfraude aan
Hard werken, weinig inkomsten
Veel mensen hebben het beeld dat werken als zelfstandige vooral vrijheid of succes betekent. Maar voor een grote groep is het juist onzeker en zwaar. Ze werken hard, maar zien dat niet terug op hun bankrekening. UPTA vindt dat het beleid beter moet aansluiten bij deze werkelijkheid. Zelfstandig werken moet een keuze zijn die perspectief biedt. Nu leidt het nog te vaak tot een situatie van armoede, waarin mensen vast blijven zitten met een te laag inkomen.