Else Beekman
De oudste Neanderthaler resten in het noorden van het Iberisch Schiereiland zijn aangetroffen. Deze baanbrekende vondst werd gedaan in het Spaanse Baskenland en dateert van ongeveer 100.000 jaar geleden. Menselijke overblijfselen uit die tijd zijn in Europa uiterst zeldzaam.
Onderzoekers van het Internationaal Instituut voor Prehistorisch Onderzoek van Cantabrië (IIIPC) deden hun ontdekking in de Axlor-site in Dima, in de provincie Biskaje.
Kinderen en een jongvolwassene uit het verleden
De opgegraven resten omvatten tanden van twee kinderen tussen de 10 en 12 jaar oud en een jongvolwassene. Volgens Jesús González-Urquijo, de directeur van het IIIPC, vertegenwoordigen deze resten “de oudste bekende bewijzen in het noorden van het Iberisch Schiereiland”. De tanden van de volwassene tonen specifieke anatomische kenmerken van Neanderthaler populaties op het Iberisch Schiereiland. Dat wijst op een mogelijk unieke evolutie binnen dit gebied.
Cruciaal moment in de Europese demografische geschiedenis
De periode rond 100.000 jaar geleden was cruciaal in de Europese demografische geschiedenis. Deze ging vooraf aan de interacties tussen Neanderthalers en moderne mensen en de Neanderthaler expansie in Centraal-Azië. De beperkte bewijzen die tot nu toe beschikbaar waren, aangevuld met de resultaten van Axlor, suggereren een opmerkelijke continuïteit van de Neanderthaler bevolking in Europa vanaf deze vroege periode van het Laat-Pleistoceen.
Nieuwe onderzoeksmethodes
Het onderzoek introduceert een nieuwe methodologie voor taxonomische classificatie. Daarbij wordt gebruikgemaakt van subtiele verschillen in tandstructuur tussen Neanderthalers en moderne mensen. Door gebruik te maken van geometrische morfometrie, een methode die robuustere vergelijkingen mogelijk maakt, konden de onderzoekers de tanden van Axlor plaatsen binnen de variabiliteit die typisch is voor Neanderthaler populaties.
Nieuwe informatie over Neanderthaler samenlevingen
De Neanderthaler tanden van Axlor werden ontdekt tijdens archeologische opgravingen geleid door het IIIPC, in samenwerking met internationale experts. Dit onderzoek maakt deel uit van het NeandertalHD-project. Dat richt zich op het bestuderen van de capaciteiten en gedragingen van Neanderthaler samenlevingen. Ook wordt gekeken naar de historische dynamiek in Zuidwest-Europa tussen 100.000 en 40.000 jaar geleden. Tot slot is er een focus op de relatie tussen milieuveranderingen en historische ontwikkelingen.
Lees ook: Spectaculaire prehistorische ontdekking in Spanje