Else Beekman
Investeringen in de infrastructuur van het Rodalies-treinnetwerk in Catalonië moet fors omhoog om het weer betrouwbaar te maken. Volgens de Kamer van Koophandel van Barcelona is tot 2030 een jaarlijkse investering van 1 miljard euro nodig. De recente spoorchaos legt pijnlijk bloot hoe kwetsbaar het netwerk is geworden.
De problemen bij Rodalies spelen al jaren, maar kwamen de afgelopen weken in een stroomversnelling door hevige regenval en een dodelijk ongeval bij Gelida. De Kamer van Koophandel van Barcelona concludeert dat de historische investeringsachterstand zo groot is, dat het systeem bij het minste of geringste hapert.
Volgens infrastructuurdossierhouder Alícia Casart is het huidige investeringsprogramma (2020–2030) zowel vertraagd als onvoldoende scherp geprioriteerd. “We betalen nu de prijs voor jarenlange keuzes die verkeerd zijn uitgepakt,” zei zij bij de presentatie van het rapport.
Jaarlijks dubbel zoveel nodig
Om de schade in te lopen, moet de Rodalies-investering verdubbelen. Waar de afgelopen vijf jaar gemiddeld zo’n 500 miljoen euro per jaar werd uitgegeven, is tot 2030 jaarlijks 1 miljard euro nodig. Dat geld moet vooral naar onderhoud, vervanging van verouderde infrastructuur en betere planning van werkzaamheden.
Een sprekend voorbeeld is de tunnel bij Rubí, op de R2-lijn. Die was tien dagen gesloten vanwege veiligheidsproblemen, terwijl scheuren al langer bekend waren. Toch werd de renovatie pas in 2023 aanbesteed, drie jaar na de start van het investeringsplan. Het gevolg: stilgevallen reizigersverkeer én een blokkade voor goederentreinen richting Frankrijk.
Vertragingen stapelen zich op
Van de ruim 6,3 miljard euro die tussen 2020 en 2030 gepland stond, is in de eerste helft van het programma minder uitgevoerd dan beloofd. Zowel bij aanbesteding als uitvoering lopen de cijfers honderden miljoenen euro’s achter. De vrees is dat deze vertragingen de tweede fase extra onder druk zetten, juist nu grote infrastructurele werken nodig zijn.
Opvallend is dat het budget voor onderhoud inmiddels is verhoogd tot ruim 2,2 miljard euro. Volgens Casart laat dat zien dat pas recent wordt ingezien hoe cruciaal onderhoud is voor de betrouwbaarheid van het netwerk.
Oproep aan Madrid
De Catalaanse minister van Territorium, Sílvia Paneque, noemt het functioneren van Rodalies “ronduit slecht”. In het parlement riep zij de Spaanse regering op niet alleen achterstallige investeringen te versnellen, maar ook de extra kosten van de huidige crisis te vergoeden. Het gaat onder meer om 4,1 miljoen euro voor 230 vervangende bussen en 600.000 euro per dag om de tol op de C-32 open te houden.