Else Beekman
Men wijst op schending van mensenrechten in onder meer Chinese elektronica-fabrieken, in Congolese kobaltmijnen en bij de Indonesiche tinwinning. De organisatie SEFEM bestaat uit minstens 10 NGO’s die gezamenlijk het alternatieve congress over mobiele telefonie organiseerden met een sociale twist. Het vond plaats op 24 februari. Volgens Daría Koreniushkina, public engagement manager bij Fairphone is het erg moeilijk de volledige supply chain te traceren op ethisch onverantwoordelijke stappen.
Kinderen
Voor de productie van smartphones en tablets is onder meer koper, goud, lood, tin en kobalt nodig. Deze materialen worden vaak gewonnen in ontwikkelingslanden waar men het niet zo nauw neemt met de mensenrechten. Zo kwam uit het rapport ‘This is what we die for‘ van Amnesty International van januari 2016 naar voren dat in de kobaltmijnen in Congo circa 40.000 kinderen werkzaam zijn.
Volgens Maria Canadas van Amnesty Catalonië komt 20 procent van de kobalt-export uit mijnen in het zuiden van het land, waar mijnwerkers zonder enig gereedschap of bescherming voor luchtwegen werken en vaak met gevaar voor eigen leven door slecht gebouwde gangen die regelmatig instorten. Kinderen werken er vaak meer dan 10 uur per dag voor 1 of 2 dollar en zien amper daglicht, terwijl sommige pas 7 jaar oud zijn. Canadas zegt dat mensen op het MWC dat moeten weten, terwijl er niet over gesproken en er door de afzonderlijke bedrijven al helemaal niet wordt bijgedragen aan een oplossing.
Lucratieve sector
Josep Maria Royo, onderzoeker aan de autonome universiteit van Barcelona en verbonden aan een kleine NGO die blootlegt hoe de mobiele telefoon-industrie indirect het gewapende conflict in Congo financiert via de afname van kobalt, wijst erop dat het om een zeer lucratieve sector gaat die in 2015 een bijdrage leverde van 3,1 biljoen euro aan de totale wereldoutput, zo baseert hij op gegevens van GSMA, de organisator van het MWC. Alleen Apple en Samsung verkopen jaarlijks 70 tot 90 miljoen telefoons en 118 miljoen tablets. Per telefoon is 2 gram tin en per tablet 4 gram nodig. Dit wordt voornamelijk gewonnen op de Indonesische eilanden Bangka en Belitung. Hier worden ook volgens Amnesty de rechten van arbeiders met voeten getreden. Er gaat volgens Royo zoveel geld om in de industrie dat er meer aandacht besteed moet worden aan alle kanalen en sectoren die nodig zijn om het eindproduct in handen van de consument te krijgen.
Fairphone
Een van de hoofdrolspelers tijdens het sociale congres is de Nederlandse producent van de Fairphone, een fairtrade smartphone, die al sinds de lancering ervan in 2013 op het Mobile World Congress in Barcelona aandacht vraagt voor de herkomst van de materialen die worden gebruikt bij de productie van smartphones en tablets. ‘We willen weten waar de producten vandaan komen. Daarom onderzoeken we onze verkoopkanalen tot de bron en onderweg brengen we verbeteringen aan’, is te lezen op hun website.
Fairphone wil leidend worden in de Fair Trade mobiele telefonie-sector. Al 60.000 mensen in Europa kochten het eerste model en 30.000 mensen bezitten het tweede model. De smartphone werkt op Android en onderdelen zijn apart verkrijgbaar, zodat elk toestel langer meegaat en ook tussentijds te repareren is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld iPhones of smartphones van Samsung. ‘Hopelijk vloeien op een dag het Mobile World Congress en het Mobile Social Congress samen’, aldus Daria Koeniushkina.
Eticom
Naast Fairphone deed ook het Spaanse Eticom mee aan het sociale congres. Deze stichting zonder winstoogmerk wil de dominantie van de grote telecombedrijven tegengaan en de belangen van de consument in die sector verdedigen door alternatieven aan te bieden op het gebied van producten, dienstverlening en tarieven.