Elize van Loon
Op de Canarische eilanden lopen diepe ravijnen, ook wel barrancos genoemd, dwars door het landschap. Deze steile kloven maken het terrein moeilijk toegankelijk. Toch leerden bewoners hier al eeuwen geleden mee omgaan. Zij ontwikkelden slimme manieren om zich veilig te verplaatsen in dit ruige gebied. Uit deze situatie ontstond een bijzondere traditie die vandaag nog steeds bestaat.
Mensen gebruiken een lange houten stok om zich langs steile hellingen te bewegen. Deze techniek vraagt ervaring en controle. Wat simpel lijkt, blijkt in de praktijk een vaardigheid die je alleen met training onder de knie krijgt.
Ontstaan in het dagelijks leven
De techniek ontstond niet als sport, maar als noodzaak. Herders moesten hun dieren volgen door moeilijk terrein. Zij konden vaak geen omweg maken en moesten direct door de barrancos. Met behulp van een lange stok konden zij sneller en veiliger afdalen. Gebruikers plaatsen de stok stevig op de grond en laten hun lichaam gecontroleerd zakken. Zij gebruiken hun armen en benen om balans te houden. Deze manier van bewegen lijkt bijna op zweven langs de rotsen. Zonder deze techniek werd het werk in de bergen een stuk gevaarlijker. Door de jaren heen gaven mensen deze kennis door aan volgende generaties. Zo bleef de techniek van de salto del pastor bestaan, ook toen het dagelijks leven veranderde.
Vakmensen houden traditie levend
Op de eilanden werken nog steeds ambachtslieden die speciale stokken maken. Zij kiezen zorgvuldig het juiste hout, vaak van lokale bomen zoals dennen. Dit hout biedt de juiste combinatie van stevigheid en flexibiliteit. De makers letten op lengte, dikte en vorm van de stok. Elke stok moet passen bij het gebruik en bij de persoon die hem gebruikt. Dit werk vraagt ervaring en vakkennis. Naast het maken van de stokken geven deze vakmensen ook uitleg en training. Zij leren nieuwe generaties hoe zij de techniek veilig kunnen gebruiken. Daarmee zorgen zij ervoor dat deze traditie niet verdwijnt.
De lederen wijnzak, waar Spaans ambacht en eeuwenoude traditie samenkomen
Van noodzaak naar sport en cultuur
Vandaag heeft de techniek een nieuwe rol gekregen. Mensen gebruiken haar niet alleen voor werk, maar ook als sport en recreatie. Er vinden demonstraties en wedstrijden plaats waarbij deelnemers hun vaardigheden laten zien. De traditie speelt ook een belangrijke rol in de cultuur van de eilanden. Bewoners zien de techniek als onderdeel van hun identiteit. Zij voelen zich verbonden met het landschap en de geschiedenis van hun regio. Toeristen tonen steeds meer interesse in deze bijzondere activiteit. Daardoor groeit de aandacht voor deze oude kennis.
Verbinding met natuur en verleden
De barrancos vormen een belangrijk onderdeel van de natuur op de eilanden. Vroeger gebruikten bewoners deze gebieden voor landbouw en waterbeheer. Zij pasten hun leven aan het landschap aan. De techniek met de stok laat zien hoe mensen samenwerkten met hun omgeving. Zij vonden oplossingen voor moeilijke omstandigheden en ontwikkelden vaardigheden die perfect passen bij het terrein.
Traditie met toekomst
Lokale organisaties en experts zetten zich actief in om deze traditie te behouden. Zij organiseren trainingen en activiteiten voor jongeren. Zo blijft de kennis levend en krijgt zij een plek in de toekomst. De combinatie van natuur, geschiedenis en vakmanschap maakt deze traditie uniek. In de barrancos van de Canarische eilanden leeft een eeuwenoude manier van bewegen voort, gedragen door mensen die hun erfgoed blijven doorgeven.