Else Beekman
Verschillende kranten geven overzichten van welke zaken in prijs zullen stijgen. We zullen die hier samenvatten. De inflatie, die al enige tijd voelbaar is, zet door en treft vooral essentiële uitgaven. Eerst was er de pandemie, toen de oorlog in Oekraïne. Ondanks het feit dat de CPI al ver verwijderd is van de dubbele cijfers die het na het uitbreken van het conflict bereikte, blijven veel basisproducten nog steeds in prijs stijgen. Denk hierbij aan huurprijzen, hypotheken, voedsel of de elektriciteitsrekening.Volgens het Nationaal Instituut voor Statistiek (INE) bedroeg de inflatie in december 3,1%, wat resulteerde in een jaarlijkse prijsstijging van 3,55%.
Licht- en gasrekeningen: wat verandert er?
De lichtrekening wordt per 1 januari duurder door een verhoging van de BTW op elektriciteit van 5% naar 10%. Deze verhoging betekent een jaarlijkse stijging van ongeveer 25 euro. Ook andere belastingen gerelateerd aan elektriciteit worden aangepast.
De gasrekening zal eveneens stijgen, met een verwachte toename van 8,19% voor individuele natuurlijke gasverbruikers. De limiet op de gasprijs via de zogenaamde ‘Iberische uitzondering’ daalt. Deze was van cruciaal belang om de kosten van de elektriciteitsrekening in 2022 onder controle te houden na de prijsescalatie als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne. De regering heeft eveneens besloten de limiet van 67 euro/MWh voor elektriciteitscontracten niet te verlengen. De consequentie van dit besluit is onzeker. Deze zal namelijk afhangen van de prijs die bedrijven willen vastleggen in hun contracten met consumenten, gebaseerd op een steeds meer gestabiliseerde markt maar zonder het plafond van 67 euro.
Wat nog niet zal worden gewijzigd, is de maximale korting die de regering sinds vorig jaar toepast op de begunstigden van de sociale bonus. Het kabinet heeft de korting van 65% – in plaats van 25% – op de elektriciteitsrekening voor kwetsbare huishoudens en 85% – in plaats van 40% – voor de ernstig kwetsbare huishoudens tot juni 2024 verlengd.
In januari wordt ook de prijs van de butaangasfles (bombona de butano) herzien. Die steeg medio november al met 5% ten opzichte van de twee voorgaande maanden tot 15,14 euro. Dat is 20% onder het niveau waarop deze zich rond die data in 2022 bevond. Mogelijk gaat deze nu meer dan 19,55 euro kosten.
Hypotheken
Na een jaar van intense stijgingen als gevolg van het rentebeleid van de Europese Centrale Bank, sluit de 12-maands Euribor in de laatste periode van het jaar af op 3,679%. Dat is de grootste maandelijkse daling sinds februari 2009. De verwachting voor 2024 varieert van 3% tot 4,2%. Funcas en Bankinter voorzien hogere cijfers voor eind 2024 (respectievelijk 4,2% en 3,25%). Caixabank plaatst de Euribor op 3,06%.Dit biedt mogelijk kansen voor de hypotheekmarkt in de tweede helft van het jaar.
Kostenstijgingen telecommunicatie onvermijdelijk
Zowel Movistar als Vodafone hebben prijsverhogingen aangekondigd voor 2024. Movistar verhoogt de tarieven vanaf 15 januari met gemiddeld 3,1%, terwijl Vodafone een stijging van 4,38% voorziet.
Btw-verlaging
Op dit moment blijft de verlaging van de btw op voedsel van 10% naar 5% op olie en pasta gehandhaafd. Hetzelfde geldt voor de afschaffing van de sterk verlaagde belasting van 4% op essentiële producten zoals brood, meel, melk, kaas, eieren, fruit en groenten, peulvruchten en granen. Andere basisvoedingsmiddelen zoals vlees, vis, yoghurt, mineraalwater, suiker, boter, koffie, gebakken tomaat en alle soorten conserven blijven buiten de bonus.
Stijging sociale zekerheidspremie
De bijdrage aan de sociale zekerheid (Seguridad Social) stijgen eveneens met een tiende tot 0,7% van het intergenerationeel eigen vermogenmechanisme (MEI). De maximale bijdragegrondslagen worden verhoogd tot 4.720 euro per maand, dus het deel van het salaris van een werknemer dat dat bedrag overschrijdt, is vrijgesteld van bijdragen.
In het geval van de zelfstandigen zullen degenen die in de laagste schijven zitten, tussen de vijf en tien euro minder aan honoraria moeten betalen. Degenen die in de hoogste geledingen zitten, krijgen echter te maken met verhogingen tussen de 10 en 30 euro.
Openbaar vervoer
De kortingen en gratis gebruik van openbaar vervoer die in 2023 van kracht waren, blijven ook in 2024 behouden, volgens het eindejaarsdecreet van de regering. Echter, de gratis vervoersabonnementen voor jongeren en werklozen, aangekondigd door Pedro Sánchez, zijn niet opgenomen. De regering blijft 30% bijdragen aan minstens 50% korting op vervoersabonnementen en verwacht dat de gemeenschappen ten minste 20% extra bijdragen. De gratis diensten van Cercanías, Rodalíes en Media Distancia, en 50% korting op Avant-lijnen blijven, met drie lijnen die volledig gratis zijn.
De prijs van openbaar vervoer hangt ook af van bijdragen van andere overheden. Zo behoudt het Baskenland de 20% korting van 2023, terwijl Madrid waarschijnlijk de 30% korting behoudt voor een totale korting van 60%. In Barcelona stijgen de tarieven met gemiddeld 6,75% in 2024. Voor privévervoer stijgen de tolkosten tussen 5% en 6,65% in 2024, hoger dan de oorspronkelijk overeengekomen maximale stijging van 4,03%.
Vijf bespaartips voor de consument in Spanje
Experts adviseren consumenten om hun vaste uitgaven kritisch te bekijken en indien mogelijk over te stappen op goedkopere alternatieven. Enkele bespaartips zijn:
- De 50/30/20-regel: Verdeel inkomsten in drie categorieën – 50% voor basisbehoeften, 30% voor wensen, 20% voor sparen.
- De 48-uursregel: Wacht 48 uur alvorens (impuls)aankopen te doen.
- Profiteer van aanbiedingen en kortingen.
- Beoordeel vaste lasten en zoek naar voordeligere opties.
- Vergelijk prijzen met behulp van platforms voor aanbiedingen en kortingen.
Het beheersen van de kostenstijgingen ligt niet direct binnen de macht van de consument. Door slim te plannen en bewust te consumeren, consumenten in Spanje echter de financiële uitdagingen van 2024 effectiever het hoofd bieden.
Lees ook: Dit zijn de nieuwe maatregelen tegen inflatie van de Spaanse regering
Bronnen: 20Minutos, Infobae, RTVE