Geen één, maar drie zonsverduisteringen in Spanje de komende anderhalf jaar

Op 12 augustus 2026 verdwijnt de zon boven Spanje even helemaal achter de maan. Het is de eerste totale zonsverduistering die het Iberisch schiereiland sinds 1905 te zien krijgt. Mis je hem toch, bijvoorbeeld door bewolking of een verkeerde locatie? Dan hoef je niet tot 2053 te wachten. Spanje krijgt binnen anderhalf jaar namelijk nog twee kansen om de hemel te zien verduisteren.

Dat is best bijzonder. Een totale zonsverduistering zien vanaf je eigen achtertuin gebeurt in de meeste landen maar eens in de paar eeuwen. Spanje krijgt er nu drie binnen 532 dagen. Astronomen noemen het de “trío ibérico” en het Instituto Geográfico Nacional bevestigt dat na deze reeks pas in 2053 weer een totale zonsverduistering vanaf Spaanse bodem te zien is. Wie dit jaar en de komende twee jaar de moeite neemt om te kijken, ziet dus iets dat de meeste mensen maar één keer in hun leven meemaken.

12 augustus 2026, de zon zakt weg vlak voor zonsondergang

De eerste van de drie vindt dus over een paar dagen plaats. De schaduwband trekt van west naar oost over het land, van Galicië helemaal tot aan de Balearen, en passeert onderweg steden als Oviedo, León, Burgos, Zaragoza en Palma. Bijzonder aan deze eclips is dat de zon al laag aan de hemel staat, vlak voor zonsondergang. Daardoor valt de maanschaduw onder een extreem schuine hoek op het aardoppervlak en raast hij met een paar duizend kilometer per uur over het landschap. Het gevolg: de totaliteit duurt kort. Op de centrale lijn, ongeveer bij Burgos en León, loopt de duisternis op tot zo’n anderhalve tot bijna twee minuten. Verder naar het oosten, richting Zaragoza en de Balearen, wordt dat een stuk minder. Aan de randen van de schaduwband gaat het zelfs nog maar om enkele seconden.

Wie de volledige totaliteit wil zien, moet dus goed opletten waar hij staat. Buiten die smalle band zie je alleen een gedeeltelijke verduistering, en dat is met de juiste eclipsbril ook prachtig, maar niet hetzelfde als de zon die even helemaal verdwijnt.

2 augustus 2027, de langste van de drie

Een jaar later is het weer zover. Op 2 augustus 2027 trekt opnieuw een totale zonsverduistering over Spanje, maar dan door het zuiden, over de Straat van Gibraltar. Ceuta en Melilla vallen binnen de totaliteitszone, net als bijna heel Cádiz en delen van Málaga, Granada en Almería. De zon staat dit keer veel hoger aan de hemel en de maan bevindt zich relatief dicht bij de aarde. Dat scheelt enorm in duur. In Ceuta duurt de totaliteit bijna vijf minuten, in Cádiz loopt dat op tot bijna drie minuten, en Málaga houdt het op ongeveer anderhalve minuut. Comunidad de Madrid noemt hem zelfs de “eclips van de eeuw” voor de regio. Niet gek ook, want het gebeurt ’s ochtends en de kans op een strakblauwe hemel in Andalusië is in augustus erg groot.

26 januari 2028, een ring van vuur als afsluiter

De laatste van de drie is meteen ook de vreemdste eend in de bijt. De maan staat dan net wat verder van de aarde af. Daardoor kan hij de zon niet volledig bedekken. Er blijft een dunne, gloeiende rand overeind: de beroemde ring van vuur. Deze ringvormige zonsverduistering trekt van zuidwest naar noordoost over het land. Vrijwel heel Andalusië kan meekijken, net als delen van Extremadura, Castilië-La Mancha, Madrid, Aragón, Murcia en de Comunidad Valenciana. Ook stukken van Catalonië en de Balearen liggen binnen bereik. Sevilla, Málaga, Córdoba, Murcia en Valencia zitten midden in de band waar die ring in volle glorie te zien is. Net als bij de eclips van 2026 gebeurt dit vlak voor zonsondergang. Een vrij uitzicht richting de horizon is dus geen overbodige luxe.

Veilig kijken is geen bijzaak

Bij alle drie de zonsverduisteringen geldt hetzelfde advies: kijk nooit met het blote oog naar de zon, ook niet als die grotendeels bedekt is. Alleen tijdens de korte totaliteitsfase van een totale eclips, en dan uitsluitend binnen de smalle schaduwband, mag je zonder bescherming kijken. Voor de rest is een eclipsbril met het keurmerk EN ISO 12312-2:2015 verplicht. Gewone zonnebrillen, gerookt glas of een telefooncamera zonder filter bieden geen bescherming tegen de schadelijke straling.

Wie dit jaar de trip naar het noorden van Spanje niet haalt, hoeft dus niet te treuren. Het zuiden staat volgend jaar klaar, en wie daarna nog steeds niet genoeg heeft, kan begin 2028 de ring van vuur zien opgaan boven het zuidoosten.