Else Beekman
Een totale zonsverduistering zien is prachtig. Zonder de juiste bescherming kijken, is dat niet. Nu 12 augustus dichterbij komt, is de vraag naar eclipsbrillen in heel Spanje flink gestegen. Gelukkig zijn ze op meerdere manieren te krijgen. En positief is: niet elke optie kost geld.
Gratis via de ONCE
De makkelijkste weg is misschien wel de goedkoopste: helemaal gratis. Het Spaanse ministerie van Wetenschap en de organisatie ONCE, bekend van hun loten voor slechtzienden, delen deze week samen twee miljoen gecertificeerde eclipsbrillen uit. Daarvan gaan 1,7 miljoen brillen via de duizenden ONCE-verkooppunten door het hele land. De resterende 300.000 verspreidt de wetenschapsstichting FECYT via onderzoekscentra, wetenschapsmusea en universiteiten. Je hoeft er niets voor te kopen. Met de app “Mi Vendedor ONCE” vind je het dichtstbijzijnde verkooppunt. Op is op, dus wie zeker wil zijn, wacht niet te lang.
Bij de opticien of een astronomiewinkel
Ook de gewone opticien verkoopt ze inmiddels vaak, zeker in regio’s die binnen de totaliteitszone vallen. Daarnaast zijn er gespecialiseerde astronomiewinkels, zowel met een fysieke winkel als online, die naast eclipsbrillen ook zonnefilters voor telescopen en verrekijkers verkopen. Handig als je het fenomeen ook wilt fotograferen.
Waar je op moet letten
Niet elke bril met een ISO-sticker erop is ook echt veilig. De Organización de Consumidores y Usuarios (OCU), de Spaanse consumentenbond, waarschuwt hiervoor expliciet en geeft een simpele checklist mee. Een goede eclipsbril:
- Vermeldt duidelijk dat hij bedoeld is voor het observeren van de zon, met een tekst als “gafas para observación solar” of “direct solar viewing”
- Heeft een CE-markering
- Vermeldt de norm EN ISO 12312-2:2015
- Vermeldt de naam van de fabrikant en een contactadres binnen de EU
Bekijk de bril daarnaast altijd tegen het licht voordat je hem opzet. Krassen, gaatjes, scheuren, vouwen of een filter dat los zit in de montuur, zijn allemaal reden om hem niet te gebruiken. Een gewone zonnebril, gerookt glas, een cd of een röntgenfoto bieden volgens de OCU geen enkele bescherming. Kijk je toch zonder de juiste bril naar de zon, dan kan dat in een paar seconden onherstelbare schade aan je netvlies veroorzaken, zonder dat je daar direct iets van merkt.
Eén uitzondering
Er is precies één moment waarop je de bril wél mag afzetten: tijdens de totaliteitsfase zelf, wanneer de maan de zon volledig bedekt. Dat duurt in Spanje meestal niet veel langer dan een minuut, en alleen als je binnen de smalle totaliteitsband staat. Zodra er ook maar een sikkeltje zon terugkomt, gaat de bril weer op.
Ook bruikbaar in 2027 en 2028
Een eclipsbril kun je bewaren. Zolang het filter niet beschadigd is, kun je hem gewoon opnieuw gebruiken bij de volgende twee zonsverduisteringen die Spanje te wachten staan, op 2 augustus 2027 in het zuiden en 26 januari 2028 als ringvormige eclips. Eén aanschaf, of gratis exemplaar, is dus genoeg voor de hele reeks.