Droogte dwingt Spanje levensmiddelen te importeren tegen hoogste prijzen ooit

door admin
Droogte dwingt Spanje levensmiddelen te importeren tegen hoogste prijzen ooit

De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties waarschuwt dat de wereldwijde uitgaven van bijna 2 miljard euro aan voedselimport dit jaar hoger zijn dan ooit. Spanje moet door het uitblijven van regen meer graan, mais en gerst inkopen.

Er is ongeveer 20 miljoen ton graan nodig om het tekort van 40% te compenseren dat hier is ontstaan door de droogte. Ook rijst, wortelen, broccoli en bloemkool hebben te lijden gehad onder het gebrek aan water.

Kosten voedselimport nemen toe

Het zal dit jaar duurder zijn dan andere jaren om te voorzien in ieders behoefte, omdat de importprijzen van voedingsmiddelen nog nooit zo hoog zijn geweest als in 2023. Dat meldt de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) in haar laatste Food Outlook Report. Daarin  staan nieuwe gegevens  over productie, handel, gebruik en voorraden van belangrijke basisvoedingsmiddelen.

In de belangrijkste conclusies van het rapport schuilt een waarschuwing: de wereldwijde rekening voor voedselimport zal dit jaar een nieuw record bereiken. Deze zal ten opzichte van 2022 met 1,8% stijgen tot 2 biljoen dollar, wat betekent dat de totale kosten 35,5 miljard dollar hoger uitvallen. 

Prijzen en hoeveelheden

De stijging van de kosten van voedselimporten wordt bepaald door een combinatie van twee essentiële factoren: prijzen en hoeveelheden. Soms stijgen importprijzen omdat de marktprijs van een product stijgt, iets wat bij een basisproduct als suiker veel gebeurt, en andere keren stijgen de invoerkosten juist omdat de vraag naar voedsel toeneemt, zoals we nu zien bij granen. 

In 2023 namen zowel de prijzen als de vraag toe. Maar wat vooral opvalt is dat voor het eerst sinds 2020 de totale rekening stijgt, omdat de vraag naar bepaalde voedingsmiddelen toeneemt en van andere levensmiddelen de prijzen aanzienlijk zijn gestegen. Dit is het geval geweest bij gewassen met oliehoudende zaden (zoals zonnebloem, soja of koolzaad), zuivelproducten en granen, waarvan de invoerprijs is gestegen omdat de vraag naar deze producten hoger is dan in voorgaande jaren. 

Bij andere producten, zoals fruit en groenten, dranken, suiker, koffie, thee, cacao of vlees zijn de hoge kosten daarentegen voornamelijk te wijten aan prijsstijgingen. De gevolgen hiervan zullen te merken zijn in Spanje en andere hoge-inkomenslanden. Volgens de FAO zullen deze landen 62% van de voedselimportrekening betalen, terwijl midden-inkomenslanden goed zijn voor nog eens 25%. De lagelonenlanden zullen qua importkosten echter minder gewicht in de schaal leggen.

Wat heeft Spanje nodig?

En waar geeft Spanje zijn geld aan uit? De Spaanse landbouwminister Planas zei in september dat er ongeveer 20 miljoen ton tarwe voor brood, maïs voor diervoeding en gerst voor menselijke en dierlijke consumptie nodig is. Deze granen zijn nodig om aan de bestaande vraag in Spanje te voldoen, omdat de gerstproductie met 39% is afgenomen en die van tarwe met 36%.

Dit zijn niet de enige gewassen die last hebben van de droogte. Door het gebrek aan regen is er in de regio Bajo Guadalquivir in de provincie Sevilla geen rijst ingezaaid, terwijl dit gebied in een normaal jaar goed is voor 40% van de nationale productie. In dit landbouwgebied werd bovendien besloten geen industriële tomaten of andere groenten zoals wortelen, broccoli of bloemkool in te zaaien.

Tekorten

Het is niet nieuw dat tekorten worden aangevuld met producten uit het buitenland. Gezien de grote vraag in Spanje, importeert het land al jaren graan uit andere landen. Het probleem is dat er elk jaar meer geld bij moet. Volgens gegevens van het Spaanse ministerie van Landbouw steeg de graanrekening in 2022 naar ruim 6 miljard euro. Dat is bijna een verdubbeling van de 3,4 miljard euro uit 2021. 

Het is een trend die ook zichtbaar is bij ander voedingsmiddelen, zoals groenten en peulvruchten, die Spanje overwegend exporteert en die dit jaar hebben geleden onder de aanhoudende droogte. Ook voor deze gewassen wordt elk jaar meer geld uitgegeven aan de import ervan: in 2022 was dit 1,7 miljard euro, een stijging van 9,2% ten opzichte van het voorgaande jaar.  

2022 gaat de geschiedenis in als het jaar waarin Spanje meer uitgaf aan de import van rijst dan wat het verdiende aan de export ervan. Er werd ruim 262 miljoen euro uitgegeven aan de inkoop van rijst uit andere landen, 70% meer dan het voorgaande jaar. Daartegenover staan de 226 miljoen euro die werden verdiend met de verkoop buiten de grenzen. De reden? Spanje produceert steeds minder rijst.

El Niño, een factor van belang

De analyse van de FAO is ook gebaseerd op een nog onzekere factor: welke invloed heeft El Niño op de wereldwijde landbouw? Het natuurverschijnsel El Niño veroorzaakt droogte, hoge temperaturen en overstromingen in verschillende delen van de wereld waar belangrijke gewassen als rijst en suikerriet worden verbouwd.

Ook de teelt van maïs, koffie, aardappelen, quinoa, cacao, granen (essentieel voor vee) wordt beïnvloed door dit fenomeen. Als deze gewassen worden getroffen, heeft dat gevolgen voor de voedselprijzen in Europa. Op dit moment is nog niet bekend wat de impact van El Niño zal zijn in 2024, hoewel de suikerprijzen al zijn gestegen. Als het natuurverschijnsel de grote landbouwgebieden teistert, zullen de prijzen ook in 2024 verder toenemen.

Dit vind je misschien ook leuk