Else Beekman
Volgens het Spaanse Grondwettelijk Hof was dit referendum illegaal. Over een kwestie die het nationale territorium van Spanje aangaat, kan nooit door slechts een deel van alle Spanjaarden worden gestemd. Mas zou door het referendum alsnog te organiseren misbruik hebben gemaakt van zijn macht.
De circa vijfduizend mensen zwaaiden met Catalaanse onafhankelijkheidsvlaggen. Ongeveer 400 burgemeesters en politici die voor een onafhankelijk Catalonië zijn, namen deel en liepen voorop in de demonstratie. Men riep ‘onafhankelijkheid, onafhankelijkheid’ en ‘deze rechtbank vertegenwoordigt ons niet’, terwijl de premier op de trappen van de rechtbank stopte om de mensenmassa te groeten.
Mas wordt beschuldigd van ernstige ongehoorzaamheid, misbruik van publieke middelen, tegenwerking van justitie. Mocht hij schuldig worden bevonden dan wacht hem mogelijke schorsing uit zijn publieke ambt tot een jaar gevangenisstraf.
Uiteindelijk was het resultaat van het referendum op 9 november dat minder dan de helft van de kiesgerechtigde Catalanen kwam opdagen. Van de mensen die stemden was 80 procent voor onafhankelijkheid. Eind februari werd het referendum door het Grondwettelijk Hof alsnog illegaal verklaard.
Naast de premier worden ook de voormalige vice-premier Joana Ortega en de regionale minister van Onderwijs, Irene Rigau gehoord. Zij legden op 13 oktober een verklaring af. Op 19 oktober zullen nog vijf andere getuigen worden gehoord.
Ondanks de tegenstand vanuit Madrid stelde Mas met andere politieke voorstanders van onafhankelijkheid de lijst ‘Junts pel Sí’ samen (Samen voor Ja). Met deze lijst hoopte hij de regionale verkiezingen van 27 september jongstleden te winnen. Door het districtenstelsel won Junts pel Sí wel de verkiezingen maar behaalde geen meerderheid.
Nu tracht men te onderhandelen met de andere nationalistische partij CUP om via een coalitie toch de meerderheid in het parlement te verkrijgen. De voorstanders van onafhankelijkheid wonnen 48 procent van de stemmen tegenover 52 procent voor de partijen die niet los willen breken van Spanje.