Else Beekman
Ondertussen verwijten de bevolking en milieuorganisaties de autoriteiten dat ze niks doen aan de ramp. De plastic balletjes ter grootte van een kleine linze zijn zogenaamde ´pellets´. Ze spoelen aan op een groot deel van de Galicisch stranden. Inmiddels zijn honderden vrijwilligers in actie gekomen om te helpen bij het opruimen van de pellets.
De Spaanse krant El País legt in een artikel uit wat er tot nu toe bekend is over de milieuramp die de gemoederen in Galicië flink bezighoudt.
Waar komen de pellets vandaan?
De Spaanse regering denkt dat de korrels afkomstig zijn van een van de containers van het schip Toconoa. Op 8 december verloor het schip, dat vaart onder de Liberiaanse vlag, zes containers op ongeveer 80 kilometer van de kust van Noord-Portugal. Het gebied op zee valt onder de verantwoordelijkheid van Spanje.
Wat zijn pellets?
Pellets zijn kleine plastic korrels die worden gebruikt voor de productie van plastic materialen. De aangespoelde zakken dragen de naam Bedeko Europa, een productiebedrijf dat is gevestigd in Polen. Het is nog niet duidelijk of het om ´gewone´ plastic pellets gaat of om pellets van additieven. In het laatste geval worden de korrels gemengd met mogelijk schadelijke polymeren om plastic bepaalde eigenschappen te geven. Bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat het plastic niet vergeelt in de zon.
Zijn de plastic korrels gevaarlijk?
De regering van Galicië, de Xunta, analyseert het materiaal dat op het strand is aangespoeld. Er zijn echter nog geen resultaten bekend. De Galisische minister voor milieu, Ángeles Vázquez, heeft verzekerd dat de kleine plastic balletjes “niet giftig of gevaarlijk zijn”. Wel zegt ze dat “het plastic is en van de stranden moet worden verwijderd”. Ook het bedrijf dat de pellets vervoerde geeft aan dat het materiaal niet giftig is.
Deskundigen op het gebied van marine biologie en – verontreiniging zeggen dat het materiaal wel degelijk schadelijk kan zijn voor het waterleven en langdurige nadelige effecten kan hebben op het ecosysteem. Bovendien zijn de korrels zeer hardnekkig en kunnen ze door de stroming overal terecht komen.
Hoeveel van dit materiaal is in zee gevallen?
Vooralsnog is de schatting dat de container die op 8 december in zee viel ongeveer duizend zakken van 25 kilo bevatte. Op de stranden zijn tot nu toe 60 zakken gevonden.
Wanneer ging het alarm af in Galicië?
Op 13 december vond een burger een zak met plastic pellets op het strand en werden de nooddiensten van Galicië gewaarschuwd. Op 5 januari activeerde de Xunta het protocol Camgal, voor verontreiniging van de zee.
Het noodplan heeft nu alarmniveau 1. De Xunta heeft aangegeven dit niveau niet te wijzigen tot er meer bekend is over de mate van vervuiling. Pas bij niveau 2 kan Galicië aanspraak maken op landelijke steun.
Afgelopen maandag is het Openbaar Ministerie met een gespecialiseerde milieu-eenheid begonnen met een onderzoek naar de zaak.
Welk gebied is getroffen?
De eerste plastic korrels bereikten de regio Barbanza, maar de vervuiling treft nu de hele kustlijn van Galicië. Bovendien hebben de pellets inmiddels ook de kust van Asturië bereikt. Ook daar is inmiddels een rampenplan in werking gezet.
Waarom maken vrijwilligers de kust schoon?
Honderden vrijwilligers hebben de handen ineengeslagen om de kustlijn van Galicië schoon te maken. Ze verwijten de autoriteiten hun trage optreden en eisen dat de regering de coördinatie op zich neemt. Ondertussen wijzen de Xunta van Galicië en de landelijke overheid met een beschuldigende vinger naar elkaar.
De Galisische regering verwijt de centrale regering dat ze pas na 14 dagen informatie doorgaf over de verloren containers met plastic materiaal. Op haar beurt wijst de centrale regering erop dat de Xunta al op 13 december op de hoogte was van de eerste aangespoelde pellets via waarschuwingen aan de nooddiensten. Deze diensten vallen onder de verantwoordelijkheid van de vicevoorzitter van de regioregering.