Elize van Loon
Spanje vraagt de Europese Unie om een snelle en gezamenlijke reactie op grote klimaatcrises. De regering wil een Europese noodmacht die direct inzetbaar is bij bosbranden, overstromingen en extreme hitte. Deze nieuwe kracht moet een eigen budget krijgen. Spanje stelt voor om dat te financieren met een heffing op de winsten van olie‑ en gasbedrijven en op privéjets. Volgens de Spaanse regering is dit nodig omdat klimaatcrises steeds vaker voorkomen en steeds meer schade veroorzaken.
In het kort
- Spanje wil een Europese noodmacht voor snelle reactie op klimaatcrises.
- Financiering moet komen van heffingen op oliebedrijven en privéjets.
- Minister Sara Aagesen zegt dat Europa te traag reageert op extreme klimaatimpact.
- Het voorstel moet de EU beter voorbereiden op branden, overstromingen en hittegolven.
De afgelopen jaren kreeg Europa te maken met zware bosbranden, extreme hitte en langdurige droogte. De schade loopt volgens Spanje op tot meer dan 200 miljard euro sinds 2021. De Spaanse regering vindt dat landen niet langer afzonderlijk kunnen reageren. Grote branden en overstromingen raken vaak meerdere regio’s tegelijk. Daarom wil Spanje een systeem dat snel middelen en personeel kan sturen naar de plek waar de nood het hoogst is.
De Spaanse minister voor Ecologische Transitie en Demografische Uitdaging, Sara Aagesen, stuurde een brief naar de Europese Commissie. Daarin vraagt zij om een Europees plan dat alle landen verplicht om klimaatrisico’s mee te nemen in hun beleid. Zij wil dat de EU duidelijke doelen stelt voor klimaatbestendigheid en dat alle lidstaten dezelfde regels volgen.
Hoe de noodmacht eruit moet zien
Spanje wil een permanente Europese eenheid die direct kan worden ingezet bij grote rampen. Deze eenheid moet bestaan uit gespecialiseerde teams, zoals brandweereenheden, waterexperts en noodcoördinatoren. De teams moeten binnen korte tijd naar elk EU‑land kunnen reizen. De noodmacht moet ook toegang krijgen tot vliegtuigen, helikopters en andere middelen die nu verspreid zijn over verschillende landen.
Daarnaast stelt Spanje een Europees fonds voor. Dat fonds moet investeringen betalen die landen helpen om zich beter te beschermen tegen klimaatrisico’s. Denk aan waterbeheer, bosbeheer, hitteplannen en infrastructuur die extreme weersomstandigheden aankan.
Vervuilers betalen mee
Spanje wil dat de grootste vervuilers meebetalen via een Europese heffing op de winsten van olie‑ en gasbedrijven. Ook eigenaren van privéjets moeten bijdragen. Volgens Spanje past dit bij het principe dat wie vervuilt, betaalt. De regering noemt daarnaast een tweede optie: gezamenlijke Europese schulduitgifte. Daarmee kan de EU extra geld ophalen voor klimaatmaatregelen.
Het belang van dit voorstel
Spanje ziet dat klimaatcrises sneller en vaker komen. Grote branden in Spanje, Portugal en Griekenland laten zien dat landen soms te weinig middelen hebben om zelf te reageren. Een Europese noodmacht kan volgens Spanje levens redden en schade beperken. Het voorstel past ook in een bredere discussie binnen de EU over klimaatbestendigheid en gezamenlijke financiering.
De komende weken bespreekt de Europese Commissie het Spaanse voorstel. Daarna moeten de lidstaten bepalen of zij een gezamenlijke noodmacht willen en hoe die eruit moet zien.