Else Beekman
Bijna 400 miljonairs uit 24 landen riepen in Davos wereldleiders op om superrijken zwaarder te belasten via de open brief ‘Proud to Pay More’. Op de officiële lijst van ondertekenaars ontbreken echter zichtbare Spaanse namen, ondanks claims van Spaanse media over deelname vanuit hun land.
De campagne, gecoördineerd door Patriotic Millionaires, Millionaires for Humanity en de Spaanse hulporganisatie Oxfam Intermón, bevat namen als Brian Cox, Abigail Disney en Brian Eno, voornamelijk uit VS, VK en Duitsland. Ook enkele Nederlanders ondertekenden de brief, waaronder historicus, schrijver en opiniemaker Rutger Bregman. De volledige lijst op proudtopaymore.org toont geen Spaanse personen.
Superrijken in Spanje: de cijfers
Dat gebrek aan Spaanse namen, komt niet doordat er geen superrijken zijn onder de Spanjaarden. Het land telt 33 miljardairs. Dat is vijf meer dan in 2024. Samen hebben zij een fortuin van 197,5 miljard euro eind 2025, een stijging van 13,6% (vier keer sneller dan de economie). Amancio Ortega leidt met circa 106 miljard euro, gevolgd door anderen als Juan Roig (oprichter Mercadona) en Alicia Koplowitz (erfgename van oprichter bouwimperium FCC). De gezamenlijke rijkdom van die 33 superrijken overtreft die van de armste 39% van de Spaanse bevolking (ongeveer 18,7 miljoen mensen).
Vermogensbelasting: tandeloos voor de top?
Terwijl de 33 miljardairs millonarios samen meer bezitten dan 18,7 miljoen Spanjaarden, blijft Spanje’s vermogensbelasting (Impuesto sobre el Patrimonio) op netto vermogen boven 700.000 euro vaak symbolisch. Progressieve tarieven tot 3,5% gelden pas boven 3 miljoen, maar regio’s als Madrid en Andalusië (waar veel superrijken wonen) bieden 100% vrijstelling. De tijdelijke Solidariteitsbelasting (1,7-3,5%) levert slechts 650 miljoen euro op van ongeveer 12.000 belastingplichtigen. Dat is verwaarloosbaar vergeleken met Amancio Ortega’s 106 miljard.
Waar zijn de Spaanse superrijken?
Dit verklaart mogelijk waarom geen Spaanse topvermogen de Davos-brief tekende: met regionale vrijstellingen en lage effectieve tarieven (slechts 650 miljoen opbrengst) hebben ze weinig reden om structurele verhogingen te bepleiten.
Spaanse media als Público en Andalucía Información melden ‘deelname uit 24 landen’waaronder Spanje, maar specificeren geen namen. Mogelijk tellen ze expats of filantropen mee, of is het promotie. In tegenstelling tot voorgaande jaren (2024: expliciet geen Spanjaarden) blijft 2025 vaag. De Ibex-35-families lijken afwezig, wat de kloof tussen Davos-retoriek en realiteit onderstreept.