Else Beekman
Het pensioenstelsel in Spanje wordt met de jaren een nijpender onderwerp. Er komen elk jaar meer gepensioneerden bij terwijl het aantal premiebetalers in Spanje nauwelijks toeneemt. Iñaki Ortega, directeur van de Deusto Business School in Spanje vertelt dat bijna de helft van de Spaanse bevolking in 2050 ouder zal zijn dan 65 jaar. Daarom zijn verschillende instanties en deskundigen van mening dat het Spaanse pensioenstelsel in zijn huidige vorm zeker niet toekomstbestendig is.
Geen toekomst pensioenstelsel inclusief indexeringen
De uitgaven voor pensioenen (ouderdoms-, nabestaanden- en invaliditeitspensioenen) bedroegen afgelopen oktober 9.710 miljoen euro. Dat is een stijging van 4,9 procent in vergelijking met dezelfde maand in 2018. Met deze cijfers lijkt de stabiliteit en het toekomstperspectief van het pensioenstelsel in Spanje een van de grotere uitdagingen voor de nieuwe regering in Spanje.
Het gemiddelde pensioen (van alle soorten pensioenen bij elkaar) dat wordt betaald vanuit het sociale zekerheidsstelsel in Spanje bedraagt bijna 994 euro per maand, zo’n 3,7 procent meer dan vorig jaar. Het gemiddelde ouderdomspensioen komt neer op 1.141 euro per maand, een stijging van 3,34 procent in vergelijking met 2018.
Geen risico voor niet uitbetalen pensioenen
Ángel Martínez-Aldama, voorzitter van Inverco, een collectief investerings- en pensioenfonds, verzekerde tegenover MiBolsillo dat er geen risico is dat pensioenen niet worden uitbetaald. Dat is immers iets wat in de Grondwet staat beschreven. Hij waarschuwt echter wel dat het koppelen van de pensioenen aan de IPC prijsindex tussen de 3 en 4 punten van het BBP betekent, dat betekent tussen de 35.000 en 40.000 miljoen euro extra per jaar.
Keuze die Spaanse regering zal moeten maken
Martínez-Aldama vertelt dat als de regering besluit om de pensioenen te indexeren het noodzakelijk is om de bevolking in Spanje te informeren dat óf het inkomen wordt verhoogd middels belastingen voor bedrijven en werknemers óf dat de pensioenuitgaven op een of andere manier worden verlaagd. Dit laatste zou kunnen door de pensioenleeftijd te verhogen of door de sociale uitkeringen te verlagen. Als er geen maatregelen zoals deze worden genomen, dan zal het pensioenstelsel niet langer kunnen functioneren.
Verhoging pensioenleeftijd
Voorzitter José Luis Escrivá van de onafhankelijke organisatie van fiscale verantwoordelijkheid Airef is van mening dat het probleem van het pensioenstelsel beheersbaar is maar dat er in de loop van de komende periode wel maatregelen genomen moeten worden. Hij pleit ondermeer voor de verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar en voor een verlenging van de periode waarin pensioenpremie wordt betaald.
De Círculo de Empresarios in Spanje is van mening dat de pensioenleeftijd uiteindelijk naar 70 jaar zal worden opgetrokken. Volgens een onderzoek van Mapfre zijn Spanjaarden van alle Europese landen het meest terughoudend voor deze maatregel.
Nauwelijks maatregelen op particulier niveau ondanks zorgen
Ortega zegt dat Spanje maatregelen heeft genomen op overheidsniveau maar dat er in de particuliere sector (vanuit bedrijven en eigen middelen) nog geen besluiten of maatregelen zijn genomen. Volgens hem is er geen andere keuze dan dit zo snel mogelijk te regelen.
De helft van de Spanjaarden doet niets extra’s voor zijn pensioen, ondanks het feit dat 77 procent van de ondervraagde Spanjaarden aangeeft zich zorgen te maken over de pensionering, volgens onderzoek van recruitmentbureau Hays. Van de mensen die zich zorgen maken en wel zelf iets regelen, kiest 29 procent voor een particuliere pensioenverzekering en spaart 25 procent van de mensen zelf een aanvullend pensioen bij elkaar. 6 procent kiest ervoor om te blijven werken zodra de pensioenleeftijd is bereikt en 5 procent kiest ervoor om nu extra te werken om straks extra pensioen te hebben.