Else Beekman
Met nog negentien dagen te gaan tot de Spaanse verkiezingen van 29 november legde de Partido Popular haar plannen op tafel. Het document dat partijleider Alberto Núñez Feijóo in Madrid presenteerde, heet ‘La Reconstrucción Nacional’ (de nationale wederopbouw) en telt 249 maatregelen. Wat wil de PP doen aan de onderwerpen waar Spanjaarden zich de meeste zorgen over maken?
Feijóo opende de presentatie met een minuut stilte voor de slachtoffers van het treinongeluk bij Urda en voor de politieagent die vandaag in Oviedo tijdens zijn dienst om het leven kwam. Daarna vroeg hij de kiezers om vier jaar. Na die vier jaar mogen de Spanjaarden hem afrekenen op wat hij heeft waargemaakt. Feijóo beloofde ook geen rechtse versie van Sánchez te worden. Hij wil niet ‘el puto amo’ zijn, de grote baas, maar de eerste dienaar van het land.
Wonen als grote zorg
Geen thema leeft zo sterk als wonen en 55 procent van de Spanjaarden noemde dat als een van de grootste problemen van het land in de laatste CIS-peiling. Het antwoord van de PP daarop is een miljoen woningen bouwen in deze regeerperiode. Daarvoor komt er een nieuwe wet voor ruimtelijke ordening, de Ley del Suelo. Verder moeten bouwvergunningen binnen drie maanden rond zijn. Als een gemeente niet op tijd reageert, geldt de vergunning als verleend. Ook kantoren en winkelpanden mogen tot betaalbare woningen worden omgebouwd en het moet gemakkelijker worden om grote woningen op te splitsen.
Daarmee gaat de huidige woningwet van de regering-Sánchez van tafel en verdwijnen de zogeheten ‘zonas tensionadas’. Ook schrapt de de prijsindex voor huren.
Voordelen voor jonge kopers en huurders
Mensen onder de 40 jaar die een eerste nieuwbouwwoning kopen, betalen volgens het plan 4 procent btw (IVA) in plaats van 10 procent. Dat bedrag mag bovendien in termijnen worden betaald. Voor bestaande woningen wil de PP met de regio’s een lagere overdrachtsbelasting overeenkomen. Verder staat de staat garant voor maximaal 20 procent van de woningwaarde. Dat maakt dat jongeren de aanbetaling niet zelf hoeven op te hoesten. Die garantie geldt tot 40 jaar en kan worden opgerekt tot 50.
In de nieuwe ‘Hucha Hogar Joven’ kunnen jongeren jaarlijks tot 2.000 euro met 20 procent belastingaftrek sparen voor een eerste huis. Dat spaartegoed mag tot 40.000 euro oplopen.
Huurders krijgen een aftrekpost in de inkomstenbelasting die afhankelijk is van hun inkomen. Ook komt er het fiscale voordeel ‘Tres años+’ voor verhuurders die een huurcontract met drie jaar verlengen en de huur minder laten stijgen dan de inflatie.
Krakers moeten binnen 48 uur op rechterlijk bevel vertrekken. De eigenaar hoeft, zolang de woning bezet is, geen water, stroom, gas en belastingen voor die woning te betalen.
Opmerkelijk is dat er niets in het programma staat over vakantieverhuur in toeristische gebieden.
Migratie
De PP wijdt een groot deel van het programma aan migratie. Daarvoor wil de partij één centrale autoriteit instellen. Mensen die irregulier het land binnenkomen, moeten binnen zeven dagen geïdentificeerd zijn. Daarna volgt snel een asielprocedure of terugkeer. Mensen die bij Ceuta en Melilla zwemmend de grens oversteken wil de PP direct terugsturen.
Voor arbeidsmigratie wil de PP een puntensysteem voor visa, waarbij opleiding, werkervaring, taal en integratie meetellen. Per sector worden jaarlijks quota’s vastgesteld die zijn afgestemd op werkloosheid, openstaande vacatures en de capaciteit van huisvesting en publieke voorzieningen. Alleen landen die meewerken aan terugkeer kunnen hieraan meedoen.
Bij wet wil de PP massale regularisaties verbieden. Voor niet-dringende financiële steun is een inschrijving in het padrón bij de gemeente niet langer genoeg. Mensen die een tijdelijke verblijfsvergunning willen verlengen, moeten Spaans leren en kennis hebben van de Grondwet en de Europese waarden. Voor EU-burgers geldt een apart regime. De PP wil verder de boerka en niqab in de openbare ruimte verbieden en buitenlanders die voor zedendelicten, geweldsmisdrijven of herhaaldelijke criminaliteit zijn veroordeeld, worden in principe uitgezet.
Prijzen: btw-vrije boodschappen en minder belasting
De PP wil dat boodschappen goedkoper worden. De btw op basisvoedsel, vlees, vis en conserven gaat daarom naar 0 procent. Op de energierekening schrapt de PP de belasting van 7 procent op elektriciteitsproductie. Kwetsbare huishoudens komen in aanmerking voor één sociaal tarief dat de huidige kortingsregelingen voor stroom en verwarming vervangt.
Verder gaat de inkomstenbelasting (IRPF) op de schop met het verbinden van de schijven aan de inflatie. Mensen die het minimumloon verdienen, betalen geen IRPF. Jongeren tussen 18 en 35 betalen het eerste jaar dat ze belastingplichtig zijn niets, daarna 25, 50 en 75 procent van het normale bedrag. Zzp’ers (autónomos) betalen het eerste jaar geen sociale premie. Wie minder dan 85.000 euro per jaar omzet, hoeft geen btw meer te rekenen of aan te geven.
Klimaat: einde aan ‘onmogelijke kalenders’
Het in het verkiezingsprogramma noemt de PP de strijd tegen klimaatverandering en de overstap naar schone energie ‘onopgeefbare doelen’ voor Europa. Wel wil de partij het tempo per sector herzien en daarbij kijken naar wat de rest van de wereld doet, welke technologie beschikbaar is en hoe de vraag zich ontwikkelt. Er komt een einde aan ‘onmogelijke kalenders’. Als klimaatverplichtingen de concurrentiekracht, de industrie of de werkgelegenheid schaden, worden die geschrapt.
Met betrekking tot kernenergie zal de partij in de eerste honderd dagen de levensduur van de centrales Almaraz, Ascó, Vandellós, Cofrentes en Trillo verlengen met instemming van de nucleaire toezichthouder CSN. De geplande sluitingen gaan dus niet door. Ook wordt het het nationale energie- en klimaatplan (PNIEC), aangepast. Volgens de partij moeten kernenergie, zon, wind en opslag op gelijke voet concurreren. Zonder een bewezen alternatief mogen gas- of waterkrachtcentrales niet sluiten.
Wat water en natuurrampen betreft wil de partij met een Pacto Nacional del Agua tot 2030 maximaal 40 miljard euro mobiliseren voor ontzilting, hergebruik van water en zuiniger irrigatie. Rivierbeheerders moeten beddingen en ravijnen beter onderhouden. Er komen nieuwe stuwdammen en reservoirs waar dat technisch verantwoord is, maar vooral aan de Middellandse Zee. Voorts gaat de boswet op de schop zodat brandpreventie het hele jaar doorloopt en om actief bosbeheer te stimuleren.
Spoor en wegen: onderhoud eerst
Na de twee treinrampen bij Adamuz in januari dit jaar en bij Urda op 28 oktober zet de PP onderhoud en veiligheid voorop. De PP wil in de eerste honderd dagen een audit laten uitvoeren waarmee de gebreken aan alle infrastructuur worden hersteld. Met voorrang voor de meest urgente en met vooral aandacht voor het spoor. Onderhoud krijgt in de begroting voorrang op nieuwe aanleg. De oudste sporen en treinen van de AVE, te beginnen met de lijn naar Andalusië worden vernieuwd. Dat alles en meer valt onder een infrastructuurplan van meer dan 300 miljard euro over vijftien jaar, samen met private partijen.
Wetten van Sánchez die verdwijnen
Een flink deel van de wetgeving van de afgelopen jaren zal de PP terugdraaien. Zo wordt de amnestiewet ingetrokken en een nieuwe gratiewet moet voorkomen dat gratie wordt gebruikt om een regering te vormen of overeind te houden. Verder wil de PP de woningwet schrappen, zoals eerder beschreven. De wet op het democratisch geheugen maakt plaats voor een ‘Ley de Concordia’. Wel gaat het zoeken naar vermisten uit de Burgeroorlog en de Franco-dictatuur door. De onderwijswet LOMLOE wordt vergangen, de transgenderwet wordt herzien. Daarmee kan het geslacht niet langer op eigen verklaring worden aangepast. Opruiing en het organiseren van een illegaal referendum keren terug in het strafrecht als misdrijf en de oude, zwaardere straffen voor verduistering van publiek geld komen ook terug.
Wat staat niet in het programma
De partij houdt acht maatregelen achter voor de campagne. Het programma rekent verder niet voor wat de belastingverlagingen, de woningbouw en een infrastructuurplan van meer dan 300 miljard euro gaan kosten en waar dat geld vandaan komt. Wel zal de partij in de eerste honderd dagen alle overheidsuitgaven doorlichten. Het resultaat van die audit wordt de basis voor de eerste begroting. Alleen als de financiering rond is, komen er nieuwe uitgaven.
De PP start op 12 november de campagne in Badalona als koploper in de peilingen. Het gemiddelde van 15 bureaus komt uit op 31,5 procent van de stemmen voor de PP, 26,8 voor de PSOE en 19,1 voor Vox. De PP zal voor een eventuele meerderheid vrijwel zeker Vox nodig hebben.
Klik hier voor het volledige PP-verkiezingsprogramma