Saskia Plazier
Reizen met de trein in Catalonië kan voorlopig nog gewoon gratis. Die maatregel verhult echter wel een groter probleem: het spoor in Spanje hapert nog altijd. Storingen, vertragingen en incidenten stapelen zich op. Daarom houden de autoriteiten vast aan deze maatregel en mogen reizigers tot in ieder geval 30 april kosteloos met de trein reizen.
- Gratis treinreizen in Catalonië worden verlengd tot en met 30 april 2026.
- De maatregel geldt voor Rodalies en regionale treinen, maar niet voor hogesnelheidslijnen.
- Het spoor kampt al langer met storingen, vertragingen en achterstallig onderhoud.
- Recente incidenten, zoals bij Adamuz en Gelida, leggen de kwetsbaarheid van het netwerk bloot.
Spanje kampt al sinds begin dit jaar met aanhoudende problemen op het spoor. In januari vond een van de grootste treinongelukken van het land plaats toen bij het Andalusische Adamuz een hogesnelheidstrein ontspoorde, waarna wagons op het spoor terechtkwamen en botsten met een tegemoetkomende trein. Daarbij kwamen tientallen mensen om het leven en raakten veel passagiers gewond.
Kort daarna ging het opnieuw mis in Catalonië, waar bij Gelida een forensentrein op een ingestorte muur op het spoor botste. Een machinist kwam daarbij om het leven en tientallen reizigers raakten gewond.
De nasleep van deze incidenten is nog altijd te merken in Spanje. Het spoor is op meerdere trajecten nog niet volledig hersteld. Zo reden er tijdens Semana Santa op sommige trajecten nog geen hogesnelheidstreinen, bijvoorbeeld richting Málaga.
Gratis treinen opnieuw verlengd
De Spaanse media maakte deze week bekend dat de gratis treinkaartjes voor het Rodalies-netwerk en regionale treinen in Catalonië opnieuw worden verlengd. Spoorwegmaatschappij Renfe kondigde aan dat de regeling in ieder geval tot en met 30 april blijft gelden. De maatregel werd eind januari ingevoerd na de problemen op het spoor en is inmiddels al voor de derde keer verlengd.
Druk op Rodalies-netwerk
Het betreft hier treinen die deel uitmaken van het Rodalies de Catalunya, het forensennetwerk rond Barcelona. Dit drukke netwerk wordt dagelijks door honderdduizenden mensen gebruikt. Reizigers kunnen gebruikmaken van gratis abonnementen, zoals een tienrittenkaart. Die is verkrijgbaar bij loketten en automaten op stations en kan steeds opnieuw worden aangevraagd zolang de regeling geldt.
Structurele problemen op het spoor
De Catalaanse overheid verlengt de maatregel omdat het treinverkeer nog altijd niet naar behoren functioneert. Volgens de regionale minister Sílvia Paneque is van een normaal functionerend netwerk nog geen sprake. Storingen en vertragingen blijven zich voordoen.
De problemen bij Rodalies spelen bovendien al jaren. De Kamer van Koophandel van Barcelona waarschuwde eerder dat de investeringsachterstand zo groot is dat het netwerk bij de minste verstoring hapert.
Om het spoor weer betrouwbaar te maken, is tot 2030 jaarlijks zo’n 1 miljard euro nodig. De afgelopen jaren lag dat bedrag rond de 500 miljoen euro. Vooral onderhoud en vervanging van verouderde infrastructuur zijn lang onvoldoende aangepakt. Ook geplande projecten lopen achter. Werkzaamheden worden vertraagd en investeringen blijven achter. Daardoor stapelen de problemen zich verder op en blijft het netwerk kwetsbaar.
Betrouwbaar Rodalies-netwerk in Catalonië vereist 1 miljard euro per jaar
Wat betekent dit voor reizigers?
Het gratis abonnement voor Rodalies Barcelona is geldig in alle zones in en rondom de stad. Het abonnement voor regionale treinen, Regional Exprés en middellangeafstandstreinen geldt alleen voor het traject dat je bij aankoop kiest, bijvoorbeeld tussen twee vaste steden. Je kunt dus niet gratis door heel Spanje reizen. De abonnementen zijn verkrijgbaar bij loketten en automaten op stations in Catalonië en alleen voor het netwerk waar ze voor gelden. Ze zijn niet geldig voor de AVANT-treinen die gebruikmaken van de hogesnelheidslijn tussen Barcelona en Lleida.
Wie de trein neemt, moet rekening houden met mogelijke vertragingen en aanpassingen in de dienstregeling.