Else Beekman
De Spaanse regering blijft achter minister Puente van Transport staan na de treinramp bij Urda in de provincie Toledo. Woensdagochtend kwamen daar zeker 69 mensen om het leven toen een AVE-trein op hoge snelheid op een stilstaande Iryo-trein botste. Oppositie, vakbonden en zelfs bondgenoten van de regering wijzen naar Puente. Toch kiest premier Pedro Sánchez ervoor de minister te beschermen.
Het ongeluk op de hogesnelheidslijn tussen Madrid en Andalusië is al het tweede op die lijn dit jaar nadat daar op 18 januari bij Adamuz in Córdoba een trein ontspoorde een een tegemoetkomende trein op de ontspoorde treinstellen inreed. Daarbij kwamen 46 mensen om het leven. Bij de treinramp in Urda stond de Iryo-trein stil nadat het veiligheidssysteem LZB was uitgevallen. Vervolgens kreeg de machinist van de verkeersleiding in Atocha de opdracht weer te gaan rijden.
Premier Sánchez noemde het eerder deze week onaanvaardbaar voor een land als Spanje dat twee van zulke rampen zo kort na elkaar gebeuren.
Puente wijst naar menselijke fout
Puente wees vanaf het begin, al tijdens zijn eerste persmoment zo’n zes uur na de botsing, op een menselijke fout in de verkeersleiding als oorzaak voor het ongeluk. Hij noemde het ongeluk daarbij ongeloofwaardig. Aftreden sloot hij toen niet helemaal uit. Hij zei dat hij die dag het minst aan zichzelf dacht.
Zijn team laat weten dat Puente blijft en zijn beleid gaat verdedigen. Vrijdag geeft hij een persconferentie met meer details over het onderzoek en de komende dinsdag legt hij verantwoording af in het Spaanse parlement.
Ook coalitiepartners morren
Dat er steeds naar één medewerker van de verkeersleiding in Atocha wordt gewezen, valt slecht. De vakbond CSIF eist het vertrek van Puente omdat de minister een werknemer aanwijst en geen respect heeft voor het vermoeden van onschuld tot het tegendeel is bewezen.
Ook de linkse partijen die de socialistische regering steunen, zijn kritisch, al vraagt niemand van hen om zijn aftreden. Frente Amplio van Ada Colau, het Catalaanse ERC en de Baskische PNV eisen wel dat er “verantwoordelijkheid” wordt genomen. ERC-woordvoerder Gabriel Rufián schreef op X dat een menselijke fout toont dat het veiligheidssysteem tekortschiet. Het kan volgens hem niet zo zijn dat het systeem zo is ingericht dat uiteindelijk één persoon verantwoordelijk blijkt voor honderden levens op het spoor.
Irene Montero van Podemos wijst op een overbelast spoornet met veel meer treinen dan vroeger met onvoldoende en uitbesteed onderhoud. Ondertussen zijn de veiligheidssystemen verouderd. Colau noemde het onaanvaardbaar dat werknemers de schuld krijgen. Samen met ERC en Podemos wijst zij ook naar de liberalisering van het passagiersvervoer als bron van de problemen. Die liberalisering werd ingezet door Puentes voorgangers José Luis Ávbalos en Raquel Sánchez.
Druk vanuit PP en Vox groeit
Partijleider Alberto Núñez Feijóo van de grootste oppositiepartij PP bezocht donderdag de plek van het ongeluk. Volgens hem kan politieke verantwoordelijkheid niet wachten tot een onderzoek is afgerond. Vrijdagochtend eiste woordvoerder Ester Muñoz op de Spaanse publieke radio als eerste PP-politicus openlijk het vertrek van Puente. Volgens haar zou hij dinsdag niet meer moeten halen. De PP wil ook dat Sánchez zelf verantwoording aflegt in het parlment.
Vox diende zelf een strafklacht in tegen Puente en schroomt niet om de treinramp volop in te zetten voor de verkiezingscampagne voor de aanstaande landelijke verkiezingen op 29 november.