Else Beekman
Ontwikkelingen in het vroegtijdig opsporen van kanker en betere behandelingen hebben de overlevingskans voor mensen die aan deze ziekte lijden drie keer zo groot gemaakt. Het aantal kankerdiagnoses zal in de toekomst echter nog meer gaan toenemen als gevolg van de vergrijzing: hoe ouder de cellen, hoe sneller er kwaadaardige veranderingen op kunnen treden.
Stijging aantal kankergevallen
Dat is echter niet de enige reden waarom het aantal kankerdiagnoses zal stijgen. Ook externe factoren spelen een rol zoals roken, alcoholgebruik, obesitas en zonnestraling. Dit maakte de Spaanse Kankerstichting SEOM gisteren, een dag voor Wereldkankerdag, bekend. Volgens gegevens van het SEOM zullen dit jaar 227.076 mensen de diagnose kanker krijgen, wat een groter aantal is dan in voorgaande jaren. In 2012 waren dit nog 215.534 mensen. Dit groeiende aantal wordt gecompenseerd door de betere vooruitzichten op genezing, maar dat geldt helaas niet voor alle typen kanker. Het aantal gevallen van longkanker bij vrouwen neemt toe en ook het aantal vrouwen dat aan de gevolgen van de ziekte overlijdt.
Prostaatkanker, borstkanker en darmkanker
Jaarlijks overlijden in Spanje ongeveer 100 duizend mensen aan de gevolgen van kanker. Dat is een kwart van het totaal aantal sterfgevallen en is daarmee doodsoorzaak nummer twee. Doodsoorzaak nummer één zijn hart- en vaatziekten. Dit is overigens niet voor mannen en vrouwen gelijk: voor mannen, die vooral lijden aan longkanker of prostaatkanker, is het zelfs doodsoorzaak nummer één. Vrouwen overlijden, ondanks het frequent voorkomen van borstkanker, toch vaker aan een hartaandoening. De overlevingskans voor vrouwen met borstkanker is tegenwoordig 90%. Mannen lijden het vaakst aan prostaatkanker, vrouwen aan borstkanker. Bij alle mannen en vrouwen samen, komt darmkanker het vaakst voor.
Goede behandelingsresultaten
De beste behandelingsresultaten worden behaald bij vrouwen met borstkanker. Dit wijst de SEOM toe aan de ontwikkelingen in het wetenschappelijk onderzoek van de afgelopen jaren en de mogelijkheid borstkanker in een vroeg stadium op te kunnen sporen.
Winst nog te halen bij longkanker
Deze positieve resultaten worden niet behaald bij longkankerpatiënten. Roken is in 90% van de gevallen de oorzaak van de longtumor. Veelal leidt de behandeling niet tot genezing. Vroegtijdige opsporing en stoppen met roken blijft voor het terugdringen van de sterftecijfers bij longkanker van groot belang. Voor de genezing van longkanker is in de toekomst nog de meeste winst te halen volgens het SEOM. Vroegtijdige opsporing heeft tot op heden al geleid tot een verlaging van 20% van de sterfgevallen.
Mijlpalen
Het SEOM heeft een rapport uitgebracht met 27 behaalde mijlpalen op oncologiegebied in het afgelopen jaar. De belangrijkste zijn de behandelingen die op het individuele geval afgestemd zijn, dat wil zeggen op de genetische kenmerken van de aanwezige tumor, en de successen die geboekt zijn met preventieve screening op kanker. Ook de vastgestelde relatie met andere aandoeningen zoals obesitas geeft mogelijkheden de sterftecijfers in de toekomst naar beneden te brengen.
Wetenschappelijk onderzoek
De ontwikkelingen in het wetenschappelijk onderzoek naar kanker zijn in volle gang. De moleculaire biologie en de immuuntherapie maken een belangrijke stap voorwaarts. Deze ontwikkelingen zullen de komende twintig jaar meer gaan bijdragen dan de resultaten uit onderzoeken van de afgelopen vijftig jaar. Het Spaanse Kankeronderzoeksinstituut zal het onderzoek vooral richten op de uitzaaiing van de oorspronkelijke kankercellen naar de rest van het lichaam, de zogenaamde metastasen. Deze metastasen zijn nog steeds de belangrijkste sterfteoorzaak: bij 90% van de sterfgevallen als gevolg van kanker is er sprake van metastase.
Er is nog veel onderzoek nodig om uitzaaiingen te voorkomen of vroegtijdig af te remmen. Sinds januari van dit jaar is er in Spanje een onderzoek gestart naar de directe omgeving van de tumor in het lichaam en de moleculen die deze tumor uitscheidt en vermoedelijk verantwoordelijk zijn voor de uitzaaiingen. Maar er zullen dit jaar ook andere wetenschappelijk onderzoeken gedaan worden in Spanje die wellicht weer nieuwe inzichten geven.