Elize van Loon
Het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten heeft Spanje een zware klap toegebracht in het conflict over oude investeringen in zonne‑ en windenergie. Het hoogste Amerikaanse gerechtshof weigert in te grijpen in de procedures die investeerders voeren om schadevergoedingen te innen. Daardoor blijft een eerdere uitspraak van een federale rechtbank staan en verliest Spanje vrijwel alle mogelijkheden om de uitvoering van deze laudos – bindende uitspraken van een international arbitragehof te stoppen.
In het kort
- Spanje ligt wereldwijd onder vuur door investeringen in hernieuwbare energie
- Internationale fondsen eisen schadevergoeding omdat Spanje royale subsidies schrapte
- Arbitragehoven gaven investeerders gelijk, Spanje vroeg hulp Amerikaans Hooggerechtshof
- Het Hooggerechtshof van de VS weigert Spanje’s beroep tegen uitvoering van deze bindende uitspraken
- Spanje heeft nu 29 bindende uitspraken ter waarde van ruim 2,3 miljard euro, waarvan 700 miljoen in de VS en staat bekend als wanbetaler
Investeerders staken jaren geleden geld in Spaanse zonne‑ en windenergieprojecten. Ze deden dat op basis van vaste opbrengsten en hoge subsidies die toen golden. Tijdens de financiële crisis schrapte Spanje deze regeling. Daardoor daalden de inkomsten van de investeerders sterk. Internationale fondsen stapten naar arbitrage op basis van het Energiehandvestverdrag. Veel tribunalen gaven hen gelijk en veroordeelden Spanje tot het betalen van schadevergoedingen. Zo ontstond een reeks laudos die Spanje nu probeert te blokkeren.
Amerikaanse regering adviseerde tegen Spanje
Spanje vroeg het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten om in te grijpen. Het land stelde dat Amerikaanse federale rechtbanken geen bevoegdheid hadden om deze zaken te behandelen en dat de Amerikaanse wet op immuniteit van buitenlandse staten (FSIA) verkeerd was uitgelegd. De Amerikaanse regering adviseerde het Hooggerechtshof om het verzoek te weigeren, en dat advies is gevolgd.
Door de beslissing mogen schuldeisers doorgaan met het erkennen en uitvoeren van de laudos in de Verenigde Staten. In de VS gaat het om veroordelingen van samen ongeveer 700 miljoen euro.
Spaans elftal in de VS
De kwestie kwam opnieuw in het nieuws door de aanwezigheid van de Spaanse voetbalploeg in de VS. Investeringsfondsen onderzochten of ze beslag konden leggen op Spaanse staatsbezittingen die met de selectie meereisden. Een rechter voorkwam dat, maar het bredere probleem blijft bestaan.
Volgens bronnen van de Spaanse krant ABC heeft Spanje geen juridische uitweg meer. De regering zal waarschijnlijk moeten onderhandelen over betaling. Dat kan tijd rekken, maar de druk op Spanje neemt toe.
De rekening loopt verder op
Er zijn in totaal 29 bindende uitspraken tegen Spanje. De schadevergoedingen bedragen samen een kleine 1.8 miljoen euro. Met rente, proceskosten en andere toeslagen loopt dat op tot meer dan 2.33 miljoen euro.
Tot nu toe heeft Spanje slechts één van de 29 laudos betaald. Daardoor staat het land op een lijst van grote wanbetalers, samen met Rusland en Venezuela. De situatie is bijzonder, omdat EU‑regels het betalen van arbitrage‑laudos tussen Europese partijen verbieden. Volgens Brussel moeten deze conflicten binnen het Europese recht worden opgelost.
Een internationaal front
De Amerikaanse procedures zijn slechts één deel van de wereldwijde strategie van de schuldeisers. Ook in andere landen proberen investeerders de laudos te laten uitvoeren. De beslissing van het Hooggerechtshof maakt het voor Spanje moeilijker om nieuwe blokkades op te werpen. De kans dat het land uiteindelijk moet betalen, wordt groter.