Judith Goeree
De Spaanse regering wil de ontwikkeling van hernieuwbare energie versnellen om de gevolgen van de wereldwijde energiecrisis te beperken. Het ministerie voor Ecologische Transitie werkt aan een nieuw regelgevend kader dat de bouw van groene energieprojecten en biometaaninstallaties sneller mogelijk moet maken.
In het kort
- Spanje wil de uitrol van zonne- en windenergie versnellen.
- De regering start vier openbare consultaties over nieuwe regels.
- Nieuwe “versnellingszones” komen op oude industrie- en mijnterreinen.
- Projecten met lokale banen en participatie krijgen mogelijk voordelen.
- Doel: minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen.
Volgens de Spaanse krant El País bereidt het ministerie vier openbare consultaties voor waarin bedrijven, regio’s en maatschappelijke organisaties hun mening kunnen geven over nieuwe regels. De plannen zijn bedoeld om de overgang naar schone energie te versnellen en tegelijkertijd lokale gemeenschappen meer te laten profiteren van nieuwe projecten.
Nieuwe regels na energiecrisis
De maatregelen bouwen voort op Real Decreto-ley 7/2026, een noodwet die in maart door het Spaanse parlement werd goedgekeurd. Daarmee wil de regering de economische impact van de energiecrisis beperken.
De stijgende prijzen voor fossiele brandstoffen hangen samen met geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten. Vooral diesel en kerosine zijn fors duurder geworden, wat volgens economische cijfers ook bijdraagt aan de inflatie.
Ook uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump, die landen opriep meer olie te kopen en betrokken te raken bij het vrijhouden van de strategische Straat van Hormuz, hebben de internationale energiepolitiek verder onder druk gezet.
De Spaanse regering wil daarom versneld overstappen op elektriciteit en hernieuwbare energiebronnen om minder afhankelijk te worden van olie en gas uit het buitenland.
Stroomuitval voedt debat over energiesysteem
De discussie over de energievoorziening kreeg in Spanje extra aandacht na de landelijke stroomuitval van 28 april 2025, toen grote delen van het land tijdelijk zonder elektriciteit kwamen te zitten. De storing leidde tot een breed debat over de betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet en de uitdagingen van de energietransitie.
Experts benadrukken dat een groeiend aandeel zonne- en windenergie vraagt om extra investeringen in netcapaciteit, opslag en flexibiliteit om het systeem stabiel te houden. De verdere uitbreiding van hernieuwbare energie gaat daarom volgens energieanalisten hand in hand met modernisering van het elektriciteitsnet.
Versnellingszones voor hernieuwbare energie
Een van de belangrijkste voorstellen is de invoering van Zonas de Aceleración de Renovables (ZAR), oftewel versnellingszones voor hernieuwbare energie.
Het gaat om gebieden die al eerder een industriële of stedelijke bestemming hadden, zoals:
- oude fabrieksterreinen
- verlaten mijnen of steengroeven
- stortplaatsen
- andere gedegradeerde terreinen
Omdat deze locaties al sterk door menselijke activiteiten zijn beïnvloed, verwacht de regering dat nieuwe energieprojecten daar minder impact op natuur en landschap hebben. Bovendien zijn ze vaak makkelijker aan te sluiten op het elektriciteitsnet.
De autonome regio’s krijgen instrumenten om deze zones te identificeren en projecten sneller te beoordelen. Daarmee voldoet Spanje ook aan een Europese richtlijn uit 2023 die de ontwikkeling van hernieuwbare energie moet versnellen.
Voordelen voor projecten met lokale impact
De regering wil daarnaast een nieuw sociaal en territoriaal kwaliteitslabel invoeren voor energieprojecten. Installaties die meer doen voor de lokale gemeenschap kunnen daardoor extra voordelen krijgen.
Denk bijvoorbeeld aan projecten die:
- lokale banen creëren
- bewoners laten deelnemen aan het project
- bijdragen aan de strijd tegen energiearmoede
Deze projecten kunnen voorrang krijgen bij de aansluiting op het elektriciteitsnet, dat in sommige regio’s al sterk verzadigd is. Ook kunnen ze gunstigere voorwaarden krijgen bij toekomstige energie-subsidieveilingen.
Meer ruimte voor biometaan
Een andere consultatie richt zich op de ontwikkeling van biometaan. Dat is gas dat wordt geproduceerd uit organisch afval, bijvoorbeeld uit landbouwresten of mest.
Volgens het ministerie kan biometaan in Spanje ongeveer 10 procent van het huidige aardgasverbruik vervangen. Toch stuiten projecten soms op lokale weerstand. Door kwaliteitslabels en duidelijke regels wil de regering deze projecten makkelijker realiseerbaar maken.
Hernieuwbare energie als strategische troef
Minister voor Ecologische Transitie Sara Aagesen benadrukte onlangs dat Spanje sterke natuurlijke voordelen heeft voor groene energie. Met veel zon en wind kan het land volgens haar een belangrijke rol spelen in de Europese energietransitie.
Naast zonne- en windenergie op land werkt de regering ook aan regels voor offshore hernieuwbare energie, waaronder drijvende windparken op zee. Daarmee wil Spanje zijn energie-onafhankelijkheid verder vergroten.
Volgens energie-experts kan de sterke groei van hernieuwbare energie in Spanje juist in tijden van internationale spanningen een belangrijk strategisch voordeel zijn.
Wat betekent dit voor inwoners van Spanje?
Voor inwoners en huiseigenaren in Spanje kan een snellere energietransitie op termijn lagere en stabielere energieprijzen betekenen. Ook kunnen nieuwe energieprojecten extra werkgelegenheid opleveren in regio’s waar ze worden gebouwd. Voor emigranten en investeerders kan de groei van zonne- en windenergie bovendien nieuwe kansen bieden in de Spaanse energiemarkt.