Else Beekman
Javier Bardem heeft tijdens de Oscarceremonie in Los Angeles afgelopen weekend veel aandacht getrokken met twee opvallende insignes. De Spaanse acteur verscheen bij de uitreiking van Amerika’s belangrijkste filmonderscheiding met een speld op zijn revers met de tekst ‘No a la guerra’ en met Handala.
In het kort
- Javier Bardem verscheen op de Oscars 2026 met een ‘No a la guerra’-speld en een Handala-insigne.
- Op de rode loper en op het podium sprak hij zich uit tegen oorlog en voor Palestina.
- Met zijn speld verwees Bardem naar dezelfde anti-oorlogsboodschap die hij ook in 2003 droeg
- De Spaanse acteur was een van de weinige sterren die zich die avond politiek uitsprak.
Bardem gebruikte zijn aanwezigheid als een van de presentatoren op de grootste filmavond van het jaar nadrukkelijk om een politieke boodschap af te geven. Op de rode loper zei hij dat zo’n gala niet alleen bedoeld is om film te vieren, maar ook om aandacht te vragen voor zaken die wereldwijd veel leed veroorzaken. Hij noemde hij het huidige conflict in het Midden-Oosten een “illegale oorlog”.
Ook op het podium hield hij die lijn vast. Tijdens de uitreiking van de Oscar voor beste internationale film sprak Bardem de woorden “No a la guerra” en “Palestina libre” uit. Daarmee was hij een van de weinige aanwezigen die zich die avond zo expliciet uitspraken over de oorlog en de situatie van Palestijnen.
Verwijzing naar 2003
De boodschap was niet nieuw. Bardem droeg namelijk dezelfde ‘No a la guerra’-speld als in 2003, toen hij zich uitsprak tegen de oorlog in Irak. Volgens Spaanse media verwees hij daar zelf naar en trok hij een parallel met de huidige situatie. Hij stelde dat opnieuw onschuldige burgers het slachtoffer worden van geweld dat volgens hem op onwaarheden is gebaseerd.
Dat maakt dit moment extra beladen. Voor veel Spaanse kijkers roept die speld herinneringen op aan een periode waarin artiesten en intellectuelen zich massaal uitspraken tegen de Irakoorlog. Dat Bardem juist dat symbool opnieuw kiest, laat zien dat hij bewust aansluiting zoekt bij zijn eerdere publieke engagement.
Wat betekent Handala?
Naast de vredesspeld droeg Bardem ook een afbeelding van Handala. Dat is een door cartoonist Naji al-Ali gecreëerd Palestijns jongetje, dat in de loop der jaren is uitgegroeid tot een bekend symbool van ontheemding, ballingschap en verzet. Spaanse media legden uit dat Bardem dit symbool bewust combineerde met zijn anti-oorlogsboodschap.
Juist die combinatie gaf zijn verschijning extra gewicht. De insignes waren klein, maar de boodschap was groot en duidelijk zichtbaar op een avond waarop miljoenen mensen meekijken.
Bardem verwoordt ook het Spaanse standpunt over de Iran-oorlog
Het standpunt van de acteur over de door Israël en de VS ontketende oorlog in het Midden-Oosten sluit aan bij dat van de Spaanse regering. Die veroordeelt zowel de Amerikaanse-Israëlische aanvallen op Iran als het geweld van het Iraanse regime en positioneert zich expliciet als “tegen de oorlog”. Madrid weigert tot nu toe Spaanse militaire bases beschikbaar te stellen voor operaties tegen Iran en benadrukt dat Spanje alleen wil meewerken aan acties die stroken met internationaal recht en de-escalatie in de regio. Daarbij koppelt de regering haar standpunt aan het verdedigen van mensenrechten en democratische vrijheden voor de bevolking van Iran en de rest van het Midden-Oosten, maar zonder militaire interventie te steunen.
Uitgesproken activist
Javier Bardem is al jaren een uitgesproken activist op diverse politieke en maatschappelijke fronten. Hij steunt de onafhankelijkheid van Westelijke Sahara en pleit voor de Sahrawi-volk, produceerde de documentaire Sons of the Clouds over hun vluchtelingenkampen en protesteerde tegen filmopnames in door Marokko bezet gebied.
Bardem is betrokken bij Greenpeace voor oceaanbescherming en waarschuwt voor klimaatimpact op zeeën en mensheid. Tegen Israëlische acties in Gaza en Palestina uit hij felle kritiek: hij noemt het “genocide”, “misdaden tegen de mensheid” en “apartheid”, pleit voor boycots, sancties en een vrij Palestina, en tekent manifesten tegen festivals die “stilzwijgen”. Daarnaast riep hij op tot een akkoord tussen PSOE en Podemos voor een progressief kabinet in Spanje en steunde hij campagnes tegen conflictmineralen in Congo.
Spaanse noot tijdens de internationale Oscaruitreiking
De prijs voor beste internationale film ging uiteindelijk naar de Noorse film Sentimental Value. Die overwinning was historisch: het was de eerste Oscarwinst ooit voor Noorwegen in deze categorie. Bardem reikte die prijs mede uit, waardoor zijn politieke uitspraak en zijn rol in de ceremonie samenkwamen in één opvallend Oscar-moment.
Voor Spanje was er bovendien extra aandacht omdat ook de Spaanse inzending Sirāt meedeed naar de prijs, al greep die naast het beeldje. Daardoor bleef niet alleen de winnaar hangen, maar ook het publieke optreden van Bardem zelf. Voor wie Spanje volgt, weet dat Bardem al jaren een van de bekendste Spaanse stemmen is die zich ook buiten de filmwereld maatschappelijk uitspreken.