Elize van Loon
De siluro, beter bekend als de Europese meerval, richt grote schade aan in het stuwmeer van Iznájar in de provincie Córdoba. Deze invasieve vissoort kan meer dan twee meter lang worden en honderd kilo wegen. Volgens vissers dook de soort al rond 2003 op in het grootste stuwmeer van Andalusië. Officieel werd de aanwezigheid pas in 2011 vastgesteld.
De enorme roofvis eet dagelijks naar schatting twee tot vier procent van zijn lichaamsgewicht. Bij grote exemplaren komt dat neer op enkele kilo’s vis per dag. De meerval komt inmiddels op veel plekken in Spanje voor en is voor sportvissers een aantrekkelijke soort, omdat hij groot, sterk en spectaculair te vangen is. Tegelijk vormt hij een ecologisch probleem: als invasieve roofvis kan hij inheemse soorten onder druk zetten en ecosystemen verstoren, zeker in grote stuwmeren waar hij zich snel verspreidt. Zo ontstaat een opvallende dubbelrol: toeristische trekpleister én bedreiging voor de lokale visstand.
Onderzoek: veel minder karpers en barbelen
Nieuw wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de vangst van karpers en barbelen in het stuwmeer tussen 2008 en 2025 met 76 procent is afgenomen. De studie analyseerde gegevens van 175 officiële viswedstrijden waaraan bijna 1.900 sportvissers deelnamen. Waar deelnemers in 2008 gemiddeld nog 4,6 kilo vis per uur vingen, was dat in 2025 teruggelopen tot slechts 1,1 kilo. Volgens onderzoeker Carlos Fernández, emeritus hoogleraar Zoölogie aan de Universiteit van Córdoba, keerde in 2008 bijna iedere deelnemer met vangst naar huis; in 2025 bleef twee op de vijf vissers met lege handen achter.
Klap voor natuur én lokale economie
Rond 2011 was al een groot deel van de uiteindelijke daling zichtbaar. Dat valt samen met de eerste meldingen van siluro’s in het gebied. De terugval treft niet alleen het ecosysteem, maar ook de dorpen rond het meer. Sportvisserij brengt bezoekers en inkomsten naar een regio die al jaren kampt met ontvolking.
Ook black bass verdwijnt
Naast karpers en barbelen merken vissers ook een sterke afname van de black bass. Hoewel er geen officiële cijfers zijn, zien lokale sportvissers de soort steeds minder. De black bass is bovendien een gemakkelijke prooi: tijdens het broedseizoen bewaakt het mannetje het nest en blijft het hardnekkig op zijn plek, waardoor de meerval eenvoudig kan toeslaan. Voor de barbeel vormt vooral de paaitrek een probleem. In het voorjaar zwemmen honderden siluro’s de zijrivieren op en blokkeren zij de route naar de paaigebieden, waardoor veel barbelen hun bestemming niet bereiken.
Illegale sportvisserij houdt probleem in stand
De Europese meerval staat in Spanje op de lijst van invasieve uitheemse soorten. Wie een exemplaar vangt, mag het niet terugzetten. Toch gebeurt dat volgens lokale vissers regelmatig. Sportvissers reizen speciaal naar Iznájar voor grote exemplaren en zetten die daarna weer uit, waardoor de populatie blijft groeien. Leden van de lokale vissersvereniging Amapila hebben wel toestemming om siluro’s te verwijderen. Dit jaar haalden zij naar eigen zeggen al zo’n vijfhonderd exemplaren uit het stuwmeer.
Uitroeien onmogelijk, beperken wel
Volgens de onderzoekers is volledige uitroeiing van de soort in een groot stuwmeer als Iznájar niet realistisch. Het terugdringen van de populatie en het afremmen van de verspreiding is wel mogelijk, maar daarvoor zijn meer middelen en ondersteuning nodig. De zorgen reiken inmiddels verder dan Córdoba: de siluro wordt ook aangetroffen in de benedenloop van de Guadalquivir en vormt daarmee mogelijk een nieuwe bedreiging voor de kwetsbare ecosystemen rond Nationaal Park Doñana.