Else Beekman
Zondagmiddag brak brand uit in het nationaal park El Coto Doñana in het westen van Andalusië. Drie dagen lang vochten honderden brandweerlieden tegen de vlammen, waarna ze het vuur dinsdagavond eindelijk hadden gestabiliseerd. De schade aan een van de meest kwetsbare hoeken van het park blijkt enorm.
De brand brak uit in het gebied rond Rincón del Membrillo, bij de gemeente Almonte in de provincie Huelva. Het vuur verspreidde zich snel richting de duinen en moerasgebieden van Marismillas, diep in het zuidwestelijke deel van het park. Volgens de Biologische Onderzoeksinstelling van Doñana gaat het om “het hart van het nationaal park, een zone van enorme ecologische waarde en cruciaal voor de biodiversiteit”, waar in een klein gebied alle grote ecosystemen van Doñana samenkomen.
Mogelijk opzet
De autoriteiten houden voorlopig alle mogelijkheden open over de oorzaak, maar vanuit de Junta de Andalucía klinken al voorzichtige suggesties richting opzettelijke brandstichting. Het tijdstip, de locatie en de combinatie met andere branden in de omgeving wekken die verdenking, al zijn er nog geen definitieve conclusies.
Dat het vuur juist nu uitbreekt, is veelzeggend. WWF-woordvoerder Juanjo Carmona wijst erop dat een brand als deze in mei aantoont dat de officiële risicoperiode, die pas op 1 juni ingaat, eigenlijk te laat begint. Door de klimaatverandering zijn de omstandigheden in de tweede helft van mei inmiddels even gevaarlijk als in de zomertop.
De Andalusische autoriteiten hopen dat een deel van het verbrande gebied zich op eigen kracht zal kunnen herstellen. De exacte omvang van de schade is nog onduidelijk. Satellieten schatten de verwoeste oppervlakte op zo’n 400 hectare, maar bewolking boven het gebied bemoeilijkt een nauwkeurige meting. Onderzoekers van de Biologische Onderzoeksinstelling waarschuwen dat de werkelijke schade groter kan zijn dan de eerste schattingen suggereren.
Rocío-bedevaart in de war
De brand viel samen met de drukste dagen van de Rocío-bedevaart, een van de grootste religieuze volksfeesten van Spanje. Meerdere broederschappen uit de provincie Cádiz moesten hun terugreis omleggen omdat het vuur de gebruikelijke route door het park had afgesneden.
De Andalusische autoriteiten hebben het verband tussen de brand en de bedevaartgangers expliciet tegengesproken. Consejero Antonio Sanz zei dat er al twee dagen niemand van de romería door het betreffende gebied was getrokken, en dat er “niets is dat ook maar iets te maken heeft met El Rocío.”
Doñana is Unesco Werelderfgoed en een van de belangrijkste vogelreservaten van Europa, onder meer leefgebied van de zeldzame Iberische lynx en de Spaanse keizerarend. De brand komt bovenop een reeks andere bedreigingen waarmee het park al jaren kampt, van illegale wateronttrekking tot de oprukkende landbouw aan de randen.