Judith Goeree
Wat begon als een tijdelijke oplossing tijdens de renovatie van het regeringsgebouw van Madrid, groeide binnen enkele dagen uit tot een van de grootste politieke controverses van deze zomer. De regionale regering van Madrid, onder leiding van regiopresident Isabel Díaz Ayuso van de conservatieve Partido Popular (PP), kocht in april een luxe penthouse in de wijk Chamberí. Het appartement moest tijdens de verbouwing van het regeringsgebouw dienen als tijdelijke werkruimte. Toen de aankoop eind juli bekend werd, barstte de kritiek los. Oppositiepartijen en media zetten vraagtekens bij de hoge kosten, de geheimhouding rond de aankoop en de keuze voor een exclusieve woning. Inmiddels heeft de regering aangekondigd het pand alweer te verkopen.
In het kort
- De regering van Madrid kocht een luxe penthouse als tijdelijke werkruimte tijdens een verbouwing.
- De aankoop bleef maanden geheim en leidde tot veel politieke kritiek.
- Er ontstonden vragen over de kosten, de keuze voor een luxe woning en het gebrek aan transparantie.
- Enkele dagen na het uitbreken van de ophef besloot de regering het penthouse weer te verkopen.
- Hoe het ruimtegebrek tijdens de verbouwing nu wordt opgelost, is nog niet bekend.
Aankoop luxe penthouse bleef maanden geheim
Het penthouse werd op 14 april gekocht door de publieke vastgoedmaatschappij Planifica Madrid. Het gaat om een woning van 485 vierkante meter met een terras van 199 vierkante meter aan de Paseo del General Martínez Campos, in een van de duurste wijken van Madrid.
De aankoop bleef maandenlang buiten de publiciteit. De transactie werd niet aangekondigd en verscheen ook niet in de begroting of op de transparantiepagina van Planifica Madrid. Pas nadat El País de aankoop via openbare registers had achterhaald, bevestigde de regionale regering dat het pand inderdaad was aangekocht.
Hoewel de regering geen officiële aankoopprijs bekendmaakte, schatten Spaanse media de waarde op minimaal 4,5 miljoen euro.
Waarom kocht de regering Madrid dit penthouse?
Volgens de regering was het penthouse bedoeld als tijdelijke werkplek tijdens de ingrijpende renovatie van de Real Casa de Correos aan de Puerta del Sol, het historische regeringsgebouw van de regio Madrid. Dat gebouw moet de komende jaren worden verbouwd, waardoor extra kantoorruimte nodig is.
Ayuso benadrukte dat het niet ging om een privéwoning of officiële residentie, maar om een tijdelijke locatie voor vergaderingen, ontvangsten en werkzaamheden van de regeringsvoorzitter en haar team.
Waarom is het luxe penthouse zo omstreden?
De uitleg leidde echter niet tot het verdwijnen van de kritiek. Integendeel. Zo bleef onduidelijk waarom juist voor een exclusief penthouse in een van de duurste wijken van Madrid was gekozen. De regering gaf geen inzicht in de afwegingen die aan de aankoop voorafgingen en legde evenmin uit waarom geen gebruik kon worden gemaakt van bestaande overheidsgebouwen of gehuurde kantoorruimte.
Daar kwam nog een praktisch probleem bij. Het pand heeft volgens het bestemmingsplan een woonfunctie. Voor gebruik als kantoor is normaal gesproken een wijziging van de bestemming nodig. De gemeente Madrid bevestigde dat daarvoor nog geen aanvraag was ingediend.
Ook de communicatie vanuit de regionale regering veranderde gaandeweg. Aanvankelijk werd gesproken over een tijdelijk kantoor voor Ayuso. Later werd de nadruk gelegd op het gebruik voor institutionele bijeenkomsten en werd gesteld dat de uiteindelijke invulling nog niet volledig vaststond.
Kritiek uit politiek en samenleving
De affaire leidde vrijwel direct tot felle reacties van oppositiepartijen, die spraken van een onnodige en luxueuze besteding van belastinggeld.
Opvallend was ook de terughoudende reactie van de landelijke leiding van de Partido Popular. Partijsecretaris Miguel Tellado verwees uitsluitend naar de uitleg van de regering van Madrid. Hij sprak geen expliciete steun uit voor de aankoop. Spaanse media zagen daarin een teken dat ook binnen de partij ongemak bestond over de ontstane ophef.
Regering verkoopt luxe penthouse weer
De politieke druk liep zo snel op dat de regering van Madrid binnen enkele dagen een opvallende koerswijziging aankondigde. Het penthouse wordt alsnog verkocht, samen met enkele andere overheidsgebouwen. De opbrengst van de verkoop is volgens de regionale regering bestemd voor de wederopbouw van de gebieden die deze zomer door bosbranden zijn getroffen.
Volgens critici is de verkoop vooral bedoeld om de politieke schade te beperken. Zij wijzen erop dat daarmee de vragen over de oorspronkelijke aankoop niet verdwijnen. Zo blijft onduidelijk waarom voor een luxe penthouse werd gekozen, waarom de aankoop maandenlang buiten de publiciteit bleef en hoe de besluitvorming precies is verlopen.
Hoe lost Madrid het ruimtegebrek nu op?
Met het besluit om het penthouse weer te verkopen, ontstaat bovendien een nieuwe vraag. De renovatie van de Real Casa de Correos gaat immers gewoon door en was juist de reden om extra werkruimte te zoeken.
De regering van Madrid heeft nog niet bekendgemaakt hoe het ruimtegebrek tijdens de verbouwing nu wordt opgevangen. Mogelijke alternatieven zijn het gebruik van andere overheidsgebouwen, het huren van tijdelijke kantoorruimte of een combinatie van verschillende locaties. Een concreet plan is vooralsnog niet gepresenteerd.
Juist dat voedt de kritiek van de oppositie. Als er nu kennelijk ook zonder het luxe penthouse een oplossing mogelijk is, rijst volgens critici de vraag waarom de aankoop enkele maanden geleden überhaupt noodzakelijk werd geacht.
Vragen over luxe penthouse blijven bestaan
Of de affaire nog juridische gevolgen krijgt, is op dit moment onduidelijk. Er zijn vooralsnog geen aanwijzingen dat bij de aankoop onrechtmatig is gehandeld. Wel heeft de kwestie een bredere discussie losgemaakt over transparantie, de besteding van publiek geld en de manier waarop de regionale regering belangrijke besluiten toelicht.
Met de aangekondigde verkoop hoopt de regering de politieke storm te bedaren. Maar zolang onduidelijk blijft waarom Madrid koos voor deze constructie én welk alternatief nu wordt gebruikt tijdens de renovatie van het regeringsgebouw, lijkt de discussie nog niet ten einde.